Mỹ cam kết 'sát cánh 100%' cùng Việt Nam và ASEAN

Phiên thảo luận “Mỹ - ASEAN: Đối tác vững mạnh và tự cường hướng tới tương lai” ngày 10/6. Ảnh: Nguyễn Bình.

Từ một quốc gia từng chịu nhiều tổn thương bởi chiến tranh trong quá khứ, Việt Nam hôm nay đang được nhìn nhận như một đối tác có khả năng đóng góp ngày càng lớn vào các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Đó là một trong những thông điệp nổi bật được Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đưa ra trong phiên thảo luận “Mỹ - ASEAN: Đối tác vững mạnh và tự cường hướng tới tương lai” trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 đang diễn ra tại Hà Nội.

Khẳng định sự phát triển mạnh mẽ của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Mỹ - Việt, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ đồng thời đánh giá cao vai trò ngày càng gia tăng của Việt Nam trong ASEAN và trên trường quốc tế, đồng thời tái nhấn mạnh cam kết của Washington đối với khu vực Đông Nam Á.

"Việt Nam đang trở thành đối tác toàn cầu"

Mở đầu bài phát biểu, Thứ trưởng Christopher Landau bày tỏ xúc động khi lần đầu tiên đến Việt Nam và trực tiếp chứng kiến sự phát triển năng động của đất nước cũng như những thành quả mà hai nước đã đạt được sau nhiều thập niên hòa giải.

“Từ đối đầu đến hợp tác, Việt Nam và Mỹ đã đạt được những thành tựu thực sự phi thường”, ông nói.

Theo ông Landau, hành trình từ cựu thù trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện không chỉ thể hiện chiều sâu, tầm vóc quan hệ song phương mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn của cả hai nước.

Ông nhấn mạnh Mỹ ủng hộ một Việt Nam “hùng mạnh, độc lập và thịnh vượng”, đồng thời khẳng định đây không phải là tuyên bố mang tính biểu tượng mà là nguyên tắc xuyên suốt trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Việt Nam.

Quan hệ Mỹ - Việt đang phát triển trên tất cả các lĩnh vực, từ ngoại giao, quốc phòng, an ninh, thực thi pháp luật cho tới kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân, quan hệ song phương đang phát triển trên tất cả các trụ cột quan trọng. Theo ông, những bước tiến đó mang lại lợi ích cho người dân hai nước và góp phần củng cố hòa bình, ổn định và thịnh vượng của cả khu vực.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau phát biểu tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026. Ảnh: Việt Linh.

Đặc biệt, vị Thứ trưởng cho biết Mỹ hoàn toàn ủng hộ việc Việt Nam đảm nhận vai trò ngày càng lớn hơn ở cấp độ khu vực và quốc tế. Việc Việt Nam tham gia với tư cách thành viên sáng lập Hội đồng Hòa bình cho thấy cam kết mạnh mẽ đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Ông dẫn chứng việc Việt Nam tham gia với tư cách thành viên sáng lập Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza cho thấy cam kết mạnh mẽ đối với hòa bình và an ninh quốc tế. Việc Việt Nam sẵn sàng đóng góp cho lực lượng ổn định quốc tế tại Gaza cũng thể hiện vai trò lãnh đạo mang tính nguyên tắc và xây dựng mà cộng đồng quốc tế đang rất cần.

Đặc biệt, Mỹ cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với tầm nhìn của Việt Nam về vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Theo ông, Washington mong muốn phối hợp chặt chẽ với Hà Nội nhằm thúc đẩy các ưu tiên chung của ASEAN, từ phát triển kinh tế, kết nối hạ tầng cho tới bảo đảm hòa bình và ổn định khu vực.

ASEAN trong trọng tâm chiến lược

Khẳng định Mỹ là “người bạn và đối tác mạnh mẽ của ASEAN”, Thứ trưởng Ngoại giao Landau cho biết chuyến công du lần này tới Indonesia, Việt Nam và Singapore nhằm tái khẳng định cam kết "sát cánh 100%" của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với Đông Nam Á.

Ông nhấn mạnh Đông Nam Á là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh và năng động nhất thế giới, đóng vai trò thiết yếu đối với an ninh và thịnh vượng toàn cầu.

Theo ông Landau, hiện có hơn 6.000 doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại ASEAN, trong khi thương mại và đầu tư với khu vực đang hỗ trợ khoảng 625.000 việc làm tại Mỹ.

Đáng chú ý, trong phiên thảo luận, ông thừa nhận rằng mối liên kết kinh tế giữa Mỹ và ASEAN đã trở nên sâu sắc hơn nhiều so với nhận thức thông thường khi tổng vốn đầu tư của Mỹ vào ASEAN hiện lớn hơn tổng vốn đầu tư của Mỹ vào Trung Quốc đại lục, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hong Kong (Trung Quốc) và Đài Loan (Trung Quốc) cộng lại.

“Quan hệ đối tác với Mỹ mang lại lợi ích thiết thực cho các quốc gia ASEAN, đồng thời giúp đa dạng hóa các quan hệ kinh tế và an ninh của khu vực”, ông nói.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và chuyển đổi công nghệ đang làm thay đổi cục diện kinh tế toàn cầu, Thứ trưởng Landau cho rằng năng lượng và công nghệ sẽ là những lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa Mỹ với Việt Nam và ASEAN trong thời gian tới. Washington mong muốn mở rộng hợp tác với ASEAN trong các lĩnh vực như LNG, LPG, năng lượng hạt nhân và kết nối lưới điện khu vực.

Theo ông, sáng kiến Lưới điện ASEAN là dự án mang ý nghĩa khu vực, không chỉ phục vụ lợi ích riêng của từng quốc gia mà còn góp phần nâng cao khả năng chống chịu chung của cả khối.

Bên cạnh năng lượng, Mỹ cũng xác định chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là những động lực tăng trưởng mới.

Ông Landau cho biết Washington kỳ vọng ASEAN sớm hoàn tất Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN, đồng thời mong muốn thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn về AI sau Hội nghị Bộ trưởng AI Mỹ - ASEAN đầu tiên vừa diễn ra. Ông khẳng định Mỹ sẵn sàng chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên tinh thần cởi mở, hợp tác.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau và Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao trong phiên thảo luận. Ảnh: Việt Linh.

Về Biển Đông, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ tái khẳng định lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không, đồng thời ủng hộ các nỗ lực xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế.

Mỹ cam kết tiếp tục phối hợp với Việt Nam và các đối tác ASEAN nhằm bảo vệ những lợi ích chung, bảo đảm Biển Đông là vùng biển hòa bình, ổn định và rộng mở.

Ông Landau cũng kêu gọi tăng cường hợp tác chống các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia - vấn đề mà ông cho rằng không chỉ là thách thức an ninh hay thực thi pháp luật, mà còn là cuộc khủng hoảng nhân đạo và mối đe dọa đối với môi trường kinh doanh lành mạnh của khu vực.

Cam kết vượt lên chu kỳ chính trị

Trước những ý kiến cho rằng cam kết của Mỹ đối với khu vực chưa thực sự nhất quán, Thứ trưởng Christopher Landau thừa nhận hệ thống chính trị Mỹ thường xuyên chứng kiến những điều chỉnh chính sách sau mỗi cuộc bầu cử. Tuy nhiên, ông cho rằng quan hệ với Việt Nam và ASEAN là một trong những vấn đề nhận được sự đồng thuận rộng rãi vượt lên trên khác biệt đảng phái.

Ông dẫn chứng việc chính quyền hiện nay tiếp tục duy trì và thúc đẩy khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam được thiết lập dưới chính quyền tiền nhiệm.

“Có thể con đường phát triển quan hệ không phải lúc nào cũng hoàn toàn bằng phẳng, nhưng xu hướng xuyên suốt luôn là tăng cường gắn kết và hợp tác”, ông khẳng định.

Theo ông Landau, các thỏa thuận về năng lượng, kinh tế số, công nghệ hay kết nối chuỗi cung ứng đang tạo nên những nền tảng mang tính cấu trúc và dài hạn, đủ sức chống chịu trước những thay đổi chính trị ngắn hạn.

Ông cũng cho rằng với tốc độ tăng trưởng, sức sống kinh tế và tiềm năng phát triển của Việt Nam cũng như ASEAN, mức độ gắn kết giữa Mỹ với khu vực sẽ tiếp tục được mở rộng trong những năm tới.

Trong bối cảnh Mỹ kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập, ông Landau cho rằng tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển từng giúp nước Mỹ vươn lên từ 13 thuộc địa cũng đang hiện hữu mạnh mẽ tại Việt Nam và các quốc gia ASEAN.

“Mỹ tin tưởng vào một tương lai hợp tác tươi sáng với Việt Nam và ASEAN. Khi đoàn kết, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn và cùng nhau có thể xây dựng một tương lai xứng đáng với những khát vọng chung của hơn một tỷ người dân”, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ nói.