Mỹ cân nhắc mở bán diesel nhuộm trong bối cảnh khủng hoảng nhiên liệu

Giá diesel tại Mỹ đang tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu chịu tác động từ nhiều yếu tố: gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, các cuộc tập kích của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga, lượng tồn kho toàn cầu sụt giảm…

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá diesel tại nước này trong tuần trước đã lên mức kỷ lục 6,53 USD/gallon. Trước áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng, Nhà Trắng đang cân nhắc mở rộng việc bán diesel nhuộm, loại nhiên liệu vốn được miễn thuế đường bộ và chủ yếu phục vụ các hoạt động ngoài đường giao thông công cộng.

Diesel nhuộm thực chất là gì?

Diesel nhuộm (dyed diesel) về cơ bản có thành phần gần như giống diesel thông thường nhưng được miễn các loại thuế nhiên liệu đường bộ. Loại nhiên liệu này thường phục vụ máy móc nông nghiệp, thiết bị xây dựng và các phương tiện không hoạt động trên đường công cộng.

Màu đỏ của diesel không nhằm phân biệt chất lượng nhiên liệu mà đóng vai trò dấu hiệu quản lý thuế. Màu nhuộm cho phép cơ quan chức năng nhận biết nhiên liệu đã được miễn thuế đường bộ. Người sử dụng không được phép đổ diesel nhuộm cho các phương tiện hoạt động trên đường giao thông công cộng. Việc sử dụng sai mục đích có thể dẫn đến xử phạt do trốn thuế.

Diesel nhuộm. Ảnh: Barnes Petroleum Product.

Về giá, diesel dành cho giao thông đường bộ tại Mỹ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt của cả liên bang và bang. Thuế liên bang hiện ở mức 24,3 cent/gallon, cộng thêm 0,1 cent phí Quỹ bồn chứa ngầm. Các khoản này tương đương khoảng 4% mức giá 6 USD/gallon. Ở cấp bang, thuế diesel trung bình vào khoảng 35,5 cent/gallon, tương đương khoảng 5% giá bán lẻ hiện nay.

Nhà Trắng tìm cách giảm áp lực trong bối cảnh khủng hoảng nhiên liệu

Đề xuất mở rộng diesel nhuộm được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump chịu sức ép phải kiềm chế chi phí nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Bên cạnh việc nới lỏng quy định đối với diesel nhuộm, Mỹ cũng đang cân nhắc hạn chế xuất khẩu diesel của các nhà máy lọc dầu trong nước. Washington đồng thời thúc giục Liên minh châu Âu (EU) giải phóng nguồn dự trữ nhiên liệu khẩn cấp nhằm tăng nguồn cung và hạ nhiệt thị trường.

Diesel nhuộm được xem như một giải pháp trong bối cảnh khủng hoảng nhiên liệu. Ảnh: Reddit.

Một số bang tại Mỹ đã bắt đầu nới lỏng các hạn chế liên quan đến diesel nhuộm, trong đó có Texas.Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng việc mở rộng sử dụng loại nhiên liệu này chủ yếu làm giảm khoản thuế mà một số người tiêu dùng phải trả, thay vì tạo thêm nguồn cung diesel cho thị trường.

Nhu cầu diesel vẫn ở mức rất lớn

Quy mô tiêu thụ diesel tại Mỹ cho thấy việc thay đổi chính sách thuế đối với một nhóm người dùng khó tạo ra thay đổi lớn trên toàn thị trường. Ông Jim Mitchell, chuyên gia phân tích tại công ty tư vấn Wood Mackenzie, cho biết diesel ngoại lộ chiếm khoảng 30% tổng lượng tiêu thụ sản phẩm chưng cất tại Mỹ, tương đương khoảng 18,2 tỷ gallon mỗi năm.

Trong khi đó, dữ liệu liên bang cho thấy ngành vận tải Mỹ tiêu thụ gần 123 triệu gallon diesel mỗi ngày, tương đương khoảng 45 tỷ gallon mỗi năm. Lượng nhiên liệu này chiếm khoảng 75% tổng nhu cầu sản phẩm chưng cất trên toàn quốc, với tổng quy mô gần 60 tỷ gallon mỗi năm.

Những con số này cho thấy phần lớn nhu cầu diesel của Mỹ vẫn đến từ giao thông vận tải. Do đó, việc chuyển một phần người dùng sang diesel nhuộm không đồng nghĩa với việc thị trường có thêm lượng nhiên liệu tương ứng.