Nối nhịp cầu hữu nghị từ những giảng đường Quảng Trị - Bài 2: Đào tạo nguồn nhân lực tương lai

Đào tạo gắn với nhu cầu thực tế

Đào tạo lưu học sinh Lào không chỉ hướng đến trang bị kiến thức chuyên môn mà còn đáp ứng nhu cầu nhân lực thực tế của các địa phương, doanh nghiệp (DN). Từ quan điểm đó, các cơ sở giáo dục trên địa bàn Quảng Trị từng bước đổi mới chương trình, tăng cường thực hành, thực tập, giúp SV gắn kiến thức với công việc và mở rộng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

Giáo viên Trường cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị hướng dẫn sinh viên Lào thực hiện bài báo cáo thực tập - Ảnh: L.T

Trường cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị hiện đào tạo 2 khóa với 12 SV Lào theo học ngành Công nghệ ô tô và Chăn nuôi thú y. Mới đây, 8 SV ngành Chăn nuôi thú y vừa hoàn thành đợt thực tập 3 tháng tại các DN liên kết. Chi nhánh Công ty CP Greenfeed Việt Nam tại Lào đã cam kết nhận 6 SV sau khi tốt nghiệp.

Bounmilouang DaoAtAe (SN 2004), ở huyện Sê Pôn, tỉnh Sạ-vẳn-na-khệt, cho biết: “Ở quê em, bà con nuôi lợn, gà nhiều nhưng chưa biết cách phòng bệnh, chữa bệnh. Vì thế, em chọn ngành này để sau khi trở về có thể hướng dẫn bà con chăn nuôi an toàn và nâng cao hiệu quả kinh tế”.

Theo ông Lê Thiên Vinh, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị, việc lựa chọn ngành đào tạo được thực hiện trên cơ sở trao đổi với các địa phương bạn và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Chương trình đào tạo cũng được tổ chức theo hướng tăng thực hành, giúp SV có thể đáp ứng yêu cầu công việc sau khi tốt nghiệp.

“SV được thực hành trên các thiết bị hiện đại; đồng thời được trang bị kỹ năng nghề nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn lao động để có thể đáp ứng ngay yêu cầu của DN sau khi tốt nghiệp”, ông Vinh cho biết.

Tương tự, tại Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, hằng năm, Ban Giám hiệu nhà trường tổ chức các đoàn trực tiếp sang các tỉnh Sạ-vẳn-na-khệt, Sả-lạ-văn để khảo sát nhu cầu thực tế và tư vấn tuyển sinh tại chỗ.

Theo Tiến sĩ Phan Chí Thành, Phó Hiệu trưởng nhà trường, trước xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ tại Lào, trường đã mở các lớp chuyên sâu về công nghệ thông tin (CNTT), đồng thời điều chỉnh chương trình theo hướng tăng cường kỹ năng thực hành.

Tốt nghiệp ngành Dược, Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị, Phichitta Khamphaengphet được nhận vào làm việc tại Bệnh viện tỉnh Sả-lạ-văn - Ảnh: NVCC

Phichitta Khamphaengphet đến từ tỉnh Sả-lạ-văn, SV ngành Dược khóa 2017-2020, Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị, là một minh chứng cho hiệu quả của đào tạo gắn với thực tiễn.

Cô chia sẻ: “Nhu cầu được chăm sóc sức khỏe của người dân địa phương nơi em sinh sống rất lớn, đòi hỏi những y, bác sĩ, dược sĩ có trình độ chuyên môn”.

Xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp và thông thạo tiếng Việt đã giúp Phichitta Khamphaengphet nhanh chóng thích nghi với môi trường học tập. Em tận dụng cơ hội thực tập tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh, nhờ vậy ra trường được tuyển vào làm tại Bệnh viện tỉnh Sả-lạ-văn.

Từ thực tiễn đào tạo, các cơ sở giáo dục trên địa bàn ngày càng chuyển mạnh từ “đào tạo những gì mình có” sang “đào tạo những gì bạn cần”. Đây cũng là sự vận dụng quan điểm đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhân lực của các địa phương Lào.

Cụ thể hóa quyết tâm chính trị

Trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam-Lào, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực là lĩnh vực được hai bên quan tâm thúc đẩy đúng với tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, hướng tới phát triển năng lực người học và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cụ thể hóa chủ trương đó, các cơ sở giáo dục trên địa bàn Quảng Trị xác định đào tạo lưu học sinh Lào không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị, góp phần nâng cao nhận thức về đường lối đối ngoại của hai Đảng, hai Nhà nước. Vai trò của tổ chức đảng tại các cơ sở giáo dục được thể hiện trong việc lãnh đạo, định hướng để ban giám hiệu chủ động từ khâu tuyển sinh, xây dựng chương trình, tổ chức dạy học đến quản lý, chăm lo đời sống, tạo điều kiện để SV Lào học tập, hòa nhập và trưởng thành.

Sengphachanh Phetximay (SN 2007), SV năm thứ 2 ngành Y sĩ đa khoa, Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị, có lúc muốn bỏ cuộc vì không thể tập trung học do bất đồng ngôn ngữ. “Rất may là thầy cô và các bạn trong lớp luôn động viên, giúp đỡ em vượt qua”, Sengphachanh Phetximay chia sẻ.

Thấu hiểu khó khăn đó của SV Lào, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị phối hợp với Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị xây dựng chương trình hỗ trợ tiếng Việt; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đọc sách, hùng biện tiếng Việt và hình thành các nhóm hỗ trợ học tập. Đặc biệt, việc bố trí SV Lào học chung với SV Việt Nam theo mô hình “đôi bạn cùng tiến” tạo môi trường để các em rèn luyện ngôn ngữ, giao tiếp và hòa nhập tự nhiên.

Keodala Daovone (bên phải) và Nguyễn Huy Hoàng, sinh viên Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị luôn đồng hành với nhau trong học tập - Ảnh: L.T

Nhờ mô hình này, Keodala Daovone (SN 2007), tỉnh Sả-lạ-văn và Nguyễn Huy Hoàng (SN 2003), ở xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An-sinh viên lớp Dược K10, tại cơ sở 2 Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị trở nên thân thiết. Keodala Daovone chia sẻ: “Nhờ sự giúp đỡ của Hoàng, vốn tiếng Việt của em tiến bộ vượt bậc. Việc học tập của em vì thế trở nên dễ dàng hơn rất nhiều”.

Cùng với hỗ trợ hòa nhập, các trường chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, tăng kiến thức, kỹ năng thực hành và đổi mới phương pháp theo hướng cụ thể, dễ tiếp cận.

Tiến sĩ Phan Chí Thành, Phó Hiệu trưởng Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị cho biết, định kỳ 2 năm một lần, nhà trường cập nhật nội dung đào tạo theo hướng tăng cường năng lực, trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành CNTT phù hợp với SV Lào. Kết quả học tập được đánh giá sau từng bài học để giáo viên kịp thời nắm bắt mức độ tiếp thu và hỗ trợ người học.

Bên cạnh học tập, các trường chú trọng tạo môi trường để SV Lào cùng sinh hoạt, trải nghiệm với sinh viên Việt Nam qua các hoạt động thực tập nghề, giao lưu văn hóa, thể thao... Qua đó, SV có thêm cơ hội tìm hiểu văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam, đồng thời chia sẻ những nét đặc trưng của quê hương mình với bạn bè Việt Nam.

Những hoạt động thiết thực trên góp phần thu hẹp khoảng cách về ngôn ngữ, văn hóa, tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và gắn bó giữa SV hai nước. Đó cũng là cách các cơ sở giáo dục cụ thể hóa quyết tâm chính trị bằng những việc làm thiết thực, đưa chủ trương hợp tác Việt Nam-Lào vào thực tiễn.

Kết nối nguồn nhân lực xuyên biên giới

Vận dụng quan điểm phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, Quảng Trị không chỉ chú trọng đào tạo nhân lực phục vụ yêu cầu phát triển của địa phương mà còn mở rộng hợp tác đào tạo với các tỉnh bạn Lào, chuẩn bị nguồn nhân lực cho không gian liên kết và hợp tác xuyên biên giới.

Nằm trên tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây, có các cửa khẩu quốc tế kết nối với các tỉnh của Lào, Quảng Trị đang mở ra nhiều cơ hội phát triển thương mại, logistics, du lịch, công nghiệp và dịch vụ. Định hướng xây dựng Khu kinh tế-thương mại đặc biệt Lao Bảo và mô hình hợp tác kinh tế xuyên biên giới Lao Bảo-Densavan đặt ra yêu cầu về lực lượng lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường hợp tác quốc tế.

Lưu học sinh Lào tham quan, học tập thực tế tại Trường Đại học FPT Quy Nhơn -Ảnh: NVCC

Những SV Lào từng học tập tại Quảng Trị đang dần trở thành nguồn nhân lực tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển và kết nối giữa hai bên, mà Vatsana Viengkham là một ví dụ. Tốt nghiệp loại xuất sắc ngành Tin học ứng dụng tại Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị năm 2024, Vatsana Viengkham được DN vận tải và xuất nhập khẩu tại Lào là Sengdao Trading and Logistics Sole CO., LTD tuyển dụng.

Kiến thức CNTT, kinh nghiệm thực tế từ các kỳ thực tập và khả năng sử dụng tiếng Việt giúp Vatsana nhanh chóng thích nghi với công việc, trực tiếp kết nối với các đối tác Việt Nam. Chỉ sau một thời gian ngắn, em được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Kế hoạch kiêm kế toán nội bộ của công ty.

“Những kiến thức về CNTT và quản lý hệ thống giúp em có tư duy logic, tối ưu hóa quy trình làm việc và xử lý dữ liệu khoa học. Đặc biệt, kỳ thực tập tại Quảng Trị đã giúp em tích lũy kinh nghiệm thực tế, không bỡ ngỡ khi đi làm”, Vatsana chia sẻ. 

Câu chuyện của Vatsana cho thấy, đào tạo SV Lào góp phần hình thành lực lượng lao động có khả năng kết nối, vận hành hoạt động hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Lào. Ông Nguyễn Đức Thiện, Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh: “Việc hiện thực hóa mô hình Khu kinh tế thương mại xuyên biên giới Lao Bảo-Densavan đòi hỏi nguồn nhân lực phải đi trước một bước.

Chúng tôi không chỉ cần lao động có tay nghề về logistics, kho bãi hay chuyển đổi số, mà cốt lõi là những nhân sự am hiểu song ngữ Việt-Lào, hiểu biết pháp lý và quy trình vận hành xuyên biên giới của cả hai nước. Đây chính là “chìa khóa mềm” tạo sức hút thực chất đối với các dòng vốn đầu tư vào tuyến hành lang kinh tế này”.

Những năm tháng học tập, sinh hoạt tại Quảng Trị tạo nền tảng để cán bộ, SV Lào mang theo kiến thức, tình cảm và mối quan hệ được vun đắp từ giảng đường trở về quê hương cống hiến, lan tỏa và góp phần nối dài nhịp cầu hợp tác Việt Nam-Lào mai sau.