Mỹ cân nhắc mở rộng chiến dịch trấn áp băng đảng ma túy xuyên biên giới

Lực lượng an ninh gác tại Mexico City, Mexico, ngày 23/2/2026. Ảnh tư liệu - minh họa: THX/TTXVN

Mặc dù đã xảy ra một số vụ sát hại công dân Mỹ gây chấn động tại Mexico, nhiều chuyên gia an ninh cho rằng các sự việc này thường là những vụ việc riêng lẻ hơn là một chiến dịch có tổ chức nhắm vào người Mỹ. Theo các nhà phân tích, trong nhiều thập niên qua, các băng đảng ma túy tại Mexico thường tránh nhắm trực tiếp vào công dân Mỹ, để đề phòng đối mặt với những hậu quả khốc liệt do sự trả đũa của Mỹ.

Một tiền lệ nổi bật thường được nhắc tới là vụ bắt cóc và sát hại đặc vụ Enrique “Kiki” Camarena của Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) vào năm 1985. Camarena bị các thủ lĩnh băng đảng Guadalajara bắt cóc, tra tấn và sát hại sau khi ông tham gia phá hủy một trang trại trồng cần sa lớn mang tên El Bufalo. Vụ việc này đã khiến phía Mỹ phản ứng mạnh mẽ và dẫn đến “Chiến dịch Leyenda” của DEA nhằm truy bắt những kẻ chịu trách nhiệm. Chiến dịch này cũng phơi bày sự thông đồng giữa một số trùm ma túy và các quan chức cao cấp tại Mexico.

Một trường hợp khác xảy ra vào ngày 15/2/2011 khi các tay súng của băng đảng Los Zetas phục kích và sát hại đặc vụ Jaime Zapata của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) trên một xa lộ tại bang San Luis Potosi, Mexico, đồng thời làm một đặc vụ khác bị thương nặng. Vụ việc đã gây áp lực mạnh mẽ từ phía Mỹ đối với Mexico và dẫn đến các vụ bắt giữ nhiều thành viên của băng đảng Los Zetas, trong đó có Julian Zapata Espinoza, biệt danh “El Piolin”.

Các chuyên gia cho rằng những tiền lệ này khiến các băng đảng ma túy hiểu rằng việc nhắm mục tiêu vào công dân Mỹ thường dẫn đến phản ứng mạnh mẽ từ Washington và có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến hoạt động của chúng.

Ông Francisco Rivas, Tổng giám đốc Đài Quan sát Công dân Quốc gia tại Mexico, cho biết các tổ chức tội phạm thường thận trọng hơn khi hành động chống lại người nước ngoài vì các tội phạm nhắm vào người nước ngoài thường bị điều tra và truy tố nghiêm khắc hơn.

Theo ông Rivas, phần lớn các vụ bạo lực tại Mexico xảy ra giữa các băng đảng hoặc liên quan trực tiếp đến hoạt động buôn bán ma túy. Hơn 90% các vụ giết người có chủ ý và mất tích được cho là liên quan đến những cá nhân có liên hệ với các tổ chức tội phạm.

Trong khi đó, hàng triệu công dân Mỹ vẫn đến Mexico du lịch mỗi năm mà không gặp sự cố nghiêm trọng. Tuy nhiên, các cơ quan thực thi pháp luật nhấn mạnh rằng bạo lực tội phạm vẫn phổ biến tại những khu vực có các băng đảng ma túy hoạt động mạnh.

Các nhà phân tích an ninh nhận định rằng các quyết định của băng đảng thường được thúc đẩy bởi lợi ích tài chính và tính toán sinh tồn. Trong khi, những hành động có nguy cơ kích hoạt phản ứng trực tiếp từ Mỹ thường được xem là gây tổn hại cho lợi ích lâu dài nên các đối tượng tội phạm cũng thận trọng hơn.

Đoàn Hùng (TTXVN)