Mỹ chậm tiến độ tích hợp tên lửa siêu vượt âm CPS trên tàu khu trục Zumwalt
Báo cáo của GAO cho thấy Hải quân Mỹ lùi thời gian thử nghiệm tên lửa siêu vượt âm CPS sang năm 2027 do chi phí gia tăng và hạn chế sản xuất.
Chương trình trang bị vũ khí siêu vượt âm dùng đầu đạn thông thường (CPS) trên các tàu khu trục tàng hình lớp Zumwalt của Hải quân Mỹ đang bị trễ tiến độ hai năm so với kế hoạch ban đầu. Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Kiểm toán Liên bang Mỹ (GAO), cuộc thử nghiệm bắn thực tế tên lửa CPS trên tàu chiến đã phải dời sang năm 2027 do các sự cố kỹ thuật phát sinh, chi phí cải hoán gia tăng cùng năng lực chế tạo tên lửa hạn chế.
Trở ngại kỹ thuật và chi phí cải hoán tăng cao
Hệ thống tên lửa CPS được thiết kế để đạt tốc độ vượt Mach 5 (gấp hơn 5 lần vận tốc âm thanh) cùng quỹ đạo bay linh hoạt, nhằm vô hiệu hóa các hệ thống phòng không hiện đại. Hải quân Mỹ xác định lớp tàu khu trục Zumwalt là nền tảng thử nghiệm và triển khai đầu tiên, trước khi tích hợp hệ thống này lên các tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia và các lớp tàu chiến thế hệ mới.

Tàu khu trục USS Lyndon B. Johnson, chiếc cuối cùng của lớp Zumwalt, dự kiến hoàn thiện vào năm 2028.
Tuy nhiên, quá trình tích hợp bệ phóng tên lửa siêu vượt âm trên tàu chiến gặp nhiều khó khăn. Tính đến tháng 1-2026, tàu khu trục USS Zumwalt (DDG-1000) đã hoàn thành 94% khối lượng cải hoán, nhưng thời gian nằm xưởng bị kéo dài thêm 10 tháng, kéo sang cuối năm tài chính 2026. Để xử lý các sự cố phát sinh liên quan đến hệ thống điện và dây cáp, nhà thầu Huntington Ingalls Industries phải bổ sung 230.000 giờ lao động cùng khoản chi phí 20 triệu USD.
Bên cạnh đó, do lớp Zumwalt sở hữu cấu trúc mạng, ra-đa và hệ thống điều khiển chiến đấu phức tạp, chi phí sửa chữa và nâng cấp 3 tàu thuộc lớp này đã vọt từ 1,8 tỷ USD lên ít nhất 2 tỷ USD. Việc chậm trễ kỹ thuật khiến quá trình huấn luyện thủy thủ đoàn và kế hoạch triển khai tác chiến thực tế tiếp tục bị đình trệ.
Năng lực sản xuất tên lửa và bài toán ngân sách
Bên cạnh rào cản kỹ thuật trên tàu chiến, năng lực chế tạo tên lửa CPS cũng là điểm nghẽn lớn. Nhà máy của tập đoàn Lockheed Martin hiện chỉ đạt sản lượng 6-7 tên lửa CPS mỗi năm, trong khi chỉ tiêu của Hải quân Mỹ đề ra là 12 quả/năm. Tình trạng thiếu hụt nhân lực, nguồn cung linh kiện cùng độ phức tạp trong thiết kế tổng thể đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bàn giao.
Đáng chú ý, Lockheed Martin đồng thời là nhà thầu chính cung cấp tên lửa cho cả chương trình CPS của Hải quân và chương trình vũ khí siêu vượt âm tầm xa (LRHW) của Lục quân Mỹ. Do đó, sự gián đoạn trong dây chuyền sản xuất gây tác động dây chuyền tới kế hoạch trang bị của cả hai lực lượng.

Theo dữ liệu phân tích, chi phí cho mỗi quả tên lửa CPS hiện đã tăng lên gần 67 triệu USD. Tổng kinh phí cho toàn bộ chương trình ước tính đạt 41 tỷ USD để mua sắm 224 tên lửa cùng các hệ thống phóng đi kèm. Việc chi phí liên tục leo thang trong khi lớp Zumwalt chỉ đóng vai trò "cầu nối" tạm thời trước khi đưa tên lửa lên tàu ngầm hạt nhân đang đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả đầu tư.
Khuyến nghị chiến lược từ GAO
Nhằm khắc phục các tồn tại và tối ưu hóa nguồn lực, GAO khuyến nghị Bộ Quốc phòng Mỹ cần thiết lập một chiến lược quản lý chung, tăng cường phối hợp giữa Hải quân và Lục quân. Việc tham vấn chặt chẽ giữa các cấp chỉ huy sẽ giúp thống nhất kế hoạch đầu tư, chia sẻ dây chuyền sản xuất và đẩy nhanh tiến độ đưa vũ khí siêu vượt âm vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.













