Việt Nam cần lộ trình dài hơi để phát triển công nghệ lượng tử

Ngày 27-7, tại tỉnh Gia Lai, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum) cùng UBND tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị quốc tế lượng tử và bán dẫn cho công chúng, thu hút hàng trăm đại biểu là học sinh, sinh viên, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ.

Hội thảo thu hút hàng trăm học sinh, sinh viên tham dự

Tại sự kiện, ông Phan Hồ Giang, Phó Giám đốc Sở KH-CN Gia Lai cho biết, hội nghị là mắt xích quan trọng trong chuỗi chuỗi chương trình phổ biến kiến thức, phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại Việt Nam. Thông qua các bài nói chuyện đại chúng, hội nghị đưa khoa học lượng tử và công nghệ bán dẫn đến gần học sinh, sinh viên và cộng đồng, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, quảng bá hình ảnh Gia Lai.

Chuỗi sự kiện nhằm phổ biến kiến thức về tính toán lượng tử cho học sinh, sinh viên các ngành Toán, Lý, Hóa, Kỹ thuật và Công nghệ thông tin, được tổ chức luân phiên tại nhiều địa phương. Chương trình được xây dựng trên nền tảng học liệu của VIASM, Viện Công nghệ Lượng tử - Đại học Quốc gia Hà Nội và IAS QUANTUM.

Nhiều nhà khoa học trình bày các bài tham luận về lượng tử tại hội nghị

Tại hội nghị, các chuyên gia đến từ nhiều đại học trong và ngoài nước trình bày các tham luận về sự khác biệt giữa thông tin lượng tử và thông tin cổ điển, cấu trúc nguyên tử và xuyên hầm lượng tử, cơ học lượng tử từ lý thuyết đến ứng dụng, tính toán cổ điển, xác suất, lượng tử và hạt cơ bản của ánh sáng…

Trao đổi với báo chí, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC cho biết, Đảng và Nhà nước đã xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển đất nước, trong đó công nghệ lượng tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng là các lĩnh vực chiến lược.

Không gian trưng bày các mô hình, thí nghiệm về vật lý lượng tử bên lề hội nghị

Theo ông Hoài, sau Internet và AI, công nghệ lượng tử sẽ tạo ra bước thay đổi còn lớn hơn nhờ năng lực tính toán vượt trội. Những phép tính siêu máy tính phải xử lý trong nhiều năm có thể được máy tính lượng tử rút ngắn xuống còn vài giờ, thậm chí vài phút. Vì vậy, công nghệ lượng tử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

Phó Giám đốc NIC cho rằng để phát triển công nghệ lượng tử, Việt Nam cần đầu tư dài hạn cho nguồn nhân lực từ các trường đại học, viện nghiên cứu, đồng thời đẩy mạnh đào tạo và hợp tác quốc tế. Cùng với đó là cơ chế, chính sách đủ mạnh để hỗ trợ nghiên cứu từ lý thuyết đến ứng dụng. Việt Nam nên phát triển công nghệ lượng tử theo lộ trình chắc chắn, với tầm nhìn ít nhất 10-20 năm thay vì kỳ vọng kết quả trong 3-5 năm.

Nhiều sản phẩm công nghệ, STEM, bán dẫn được trưng bày, giới thiệu tại sự kiện

Mô hình ro-bot tích hợp AI thu nhỏ được nhóm STEM phát triển trưng bày tại sự kiện

Bạn trẻ, người dân thích thú với mô hình STEM tích hợp AI

Trình diễn nhiều thí nghiệm lượng tử mới lạ

Dịp này, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp các đối tác khai mạc triển lãm công nghệ lượng tử, bán dẫn và siêu dẫn với nhiều gian hàng giới thiệu công nghệ, vật liệu và sản phẩm mới.

Đáng chú ý, Viện Nghiên cứu khoa học và giáo dục liên ngành (IFIRSE, thuộc Trung tâm ICISE) trưng bày hai mô hình thí nghiệm về cảm biến silicon hoạt động theo nguyên lý lượng tử ánh sáng và hiệu ứng quang điện do Giáo sư Albert Einstein đề xuất năm 1905.

Theo TS Cao Văn Sơn, Trưởng nhóm Vật lý Neutrino của IFIRSE, một sản phẩm có khả năng xác định và đếm từng lượng tử ánh sáng, góp phần phát triển công nghệ và truyền thông lượng tử. Sản phẩm còn lại ứng dụng kỹ thuật hạt nhân.