Mỹ chi 57 triệu USD phát triển hệ thống điều khiển máy bay không người lái MQ-25A

Hải quân Mỹ ngày 30/9/2026 trao cho Lockheed Martin Aeronautics hợp đồng trị giá tối đa 57,71 triệu USD để phát triển, thẩm định và thử nghiệm phần mềm Trao đổi Chiến đấu Đa lĩnh vực, hay MDCX, dành cho chương trình máy bay không người lái MQ-25A Stingray.

Hợp đồng trước mắt phân bổ 14,124 triệu USD, trong đó có 11,05 triệu USD từ ngân sách nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và đánh giá năm tài chính 2026.

Công việc dự kiến kéo dài đến tháng 9/2027, được thực hiện tại Marietta, Fort Worth và Patuxent River.

MDCX là nền tảng phần mềm chỉ huy và kiểm soát do Skunk Works, bộ phận phát triển công nghệ tiên tiến của Lockheed Martin, phát triển.

Hệ thống là một thành phần trong kiến trúc điều khiển máy bay không người lái trên tàu sân bay của Hải quân Mỹ, cho phép người vận hành thực hiện các thao tác như lăn trên đường băng, cất cánh, bay và hạ cánh.

MDCX được tích hợp với trạm điều khiển MD-5 và hệ thống điều khiển nhiệm vụ hàng không không người lái trên tàu sân bay. Kiến trúc này không chỉ phục vụ MQ-25A mà còn được thiết kế để có thể mở rộng cho các hệ thống không người lái khác.

MQ-25A là máy bay không người lái tiếp nhiên liệu trên không do Boeing phát triển. Nền tảng này được thiết kế nhằm đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ tiếp nhiên liệu trên không hiện do các máy bay chiến đấu F/A-18E/F Super Hornet thực hiện, qua đó giải phóng tiêm kích cho nhiệm vụ tác chiến.

Máy bay có sải cánh 22,9 m khi mở hoàn toàn và 9,54 m khi gập, phù hợp với không gian hạn chế trên tàu sân bay.

Động cơ Rolls-Royce AE 3007N cung cấp lực đẩy hơn 44 kN. Hải quân Mỹ yêu cầu MQ-25A có thể chuyển ít nhất 6,35 tấn nhiên liệu cho máy bay khác ở khoảng cách 930 km tính từ tàu sân bay.

Khả năng điều khiển từ xa đã được chứng minh trong các cuộc thử nghiệm trên đất liền.

Ngày 25/4/2026, phiên bản sản xuất của MQ-25A thực hiện chuyến bay đầu tiên, trong đó phi công Hải quân Mỹ và Boeing điều khiển máy bay thông qua trạm MD-5 và phần mềm MDCX.

Tuy nhiên, chương trình vẫn còn một bước quan trọng: đưa MQ-25A lên tàu sân bay.

Các nhiệm vụ như cất cánh bằng máy phóng, hạ cánh bằng hệ thống cáp hãm, di chuyển trên boong và phối hợp với chu trình hoạt động của tàu sân bay đòi hỏi những yêu cầu hoàn toàn khác so với thử nghiệm từ căn cứ trên đất liền.

Hải quân Mỹ hiện dự kiến mua 76 máy bay MQ-25A, gồm 9 chiếc phục vụ phát triển và thử nghiệm cùng 67 chiếc sản xuất. Boeing đã nhận đơn hàng đầu tiên cho 3 máy bay thuộc lô sản xuất đầu tiên vào tháng 9.

Khi đi vào hoạt động, MQ-25A sẽ tạo thêm một thành phần mới trong không đoàn tàu sân bay Mỹ.

Kết hợp với MDCX và hệ thống điều khiển MD-5, máy bay không người lái này không chỉ đảm nhiệm nhiệm vụ tiếp nhiên liệu mà còn đặt nền móng cho việc đưa nhiều hệ thống không người lái hơn vào hoạt động trên các tàu sân bay trong tương lai.