Khách hàng không còn mua vật liệu xây dựng theo cách cũ

Từ một tấm gỗ, đường ống đến tôn lợp mái, cách người tiêu dùng lựa chọn vật liệu đang thay đổi. Giá cả và độ bền vẫn quan trọng, nhưng ngày càng có thêm những yêu cầu về an toàn sức khỏe, tính thẩm mỹ, tác động đến môi trường và sự phù hợp với không gian sống.

Sự dịch chuyển trong nhu cầu cũng làm thay đổi cách doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng cạnh tranh. Không chỉ cải tiến sản phẩm theo hướng xanh và bền vững hơn, nhiều doanh nghiệp còn mở rộng cách tiếp cận thị trường, từ xây dựng không gian trải nghiệm, ứng dụng công nghệ mô phỏng đến tập hợp nhiều nhóm sản phẩm tại cùng một điểm bán.

Không chỉ bền, vật liệu còn phải xanh

Mang đến Triển lãm nội thất và xây dựng Việt Nam (VIBE 2026) các dòng sản phẩm phục vụ từ công trình dân dụng đến hạ tầng, Nhựa Bình Minh đặt trọng tâm vào những tiêu chí về chất lượng, độ bền và an toàn đối với người sử dụng.

Đại diện doanh nghiệp chia sẻ, trước đây việc lựa chọn ống nhựa cho nhà ở chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của người thợ. Nhưng khi ngành xây dựng ngày càng chuyên nghiệp, cách lựa chọn sản phẩm cũng thay đổi.

Không chỉ đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, mức độ an toàn đối với sức khỏe cũng được quan tâm nhiều hơn, nhất là với đường ống trực tiếp dẫn nước sinh hoạt vào mỗi gia đình. Vì thế, Nhựa Bình Minh kiểm soát nguyên liệu đầu vào, từ hạt nhựa đến các chất phụ gia, đồng thời kiểm định thành phẩm theo tiêu chuẩn WRAS nhằm bảo đảm an toàn khi sử dụng trong hệ thống cấp nước sinh hoạt.

Độ bền của sản phẩm cũng được đặt trong bài toán sử dụng tài nguyên dài hạn. Sản phẩm của Nhựa Bình Minh được kiểm định nhằm bảo đảm độ bền tối thiểu theo thiết kế là 50 năm khi sử dụng trong công trình.

Những yêu cầu về an toàn và môi trường không chỉ xuất hiện ở nhóm vật liệu gắn trực tiếp với sinh hoạt như đường ống cấp nước, mà đang mở rộng sang cả vật liệu hoàn thiện nội thất.

Theo ông Lê Đức Nghĩa, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Gỗ An Cường, khách hàng hiện tìm hiểu kỹ hơn về mức độ “xanh, sạch” và an toàn của sản phẩm đối với sức khỏe. Các sản phẩm của doanh nghiệp đạt chứng nhận Greenguard, trong khi một số dòng đáp ứng chứng nhận FSC, gắn với nguồn nguyên liệu từ rừng được quản lý theo tiêu chuẩn.

Đáng chú ý, An Cường đặt mục tiêu từ năm 2027 chuyển sang bán 100% sản phẩm xanh. Những thay đổi này cho thấy khái niệm “xanh” trong ngành vật liệu đang dần trở nên cụ thể hơn. Nó không chỉ nằm ở một tên gọi hay thông điệp tiếp thị, mà được thể hiện qua nguồn nguyên liệu, mức độ an toàn, khả năng tiết kiệm tài nguyên, độ bền và những tiêu chuẩn mà sản phẩm đáp ứng.

Với Tập đoàn Hoa Sen, tiêu chí xanh còn được nhìn từ việc kéo dài vòng đời của vật liệu. Sản phẩm có tuổi thọ cao hơn đồng nghĩa với việc giảm nhu cầu thay thế trong quá trình sử dụng, qua đó hạn chế lượng vật liệu tiêu hao trong dài hạn.

Doanh nghiệp phát triển dòng tôn sử dụng hợp kim nhôm, kẽm và magie, trong đó thành phần magie giúp tăng khả năng bảo vệ bề mặt tại những vị trí bị tổn thương. Nhờ tăng khả năng chống ăn mòn, sản phẩm có thể kéo dài thời gian sử dụng, đặc biệt trong những điều kiện khắc nghiệt như khu vực ven biển hoặc môi trường có tính axit, kiềm.

Nhưng tiêu chí xanh không chỉ tác động tới những gì doanh nghiệp sản xuất. Khi một doanh nghiệp đồng thời đóng vai trò nhà phân phối, những yêu cầu này còn trở thành cơ sở để lựa chọn sản phẩm đưa vào hệ thống.

Trao đổi với TheLEADER, ông Trần Đình Tài, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Hoa Sen, nhận định khách hàng trẻ hiện quan tâm nhiều hơn tới vật liệu thân thiện với môi trường, đồng thời đặt ra yêu cầu về chất lượng và thẩm mỹ.

Hoa Sen Home - công ty con Tập đoàn Hoa Sen - hiện vừa kinh doanh sản phẩm do tập đoàn sản xuất, vừa phân phối sản phẩm từ các nhà cung cấp khác. Doanh nghiệp cũng ưu tiên lựa chọn những nhà cung cấp có sản phẩm đáp ứng các tiêu chí liên quan đến công trình xanh, vật liệu xanh, khả năng tái chế, tái tạo hoặc giảm tác động tới môi trường.

Tùy từng nhóm hàng, những tiêu chí này được thể hiện theo những cách khác nhau. Đèn và thiết bị điện ứng dụng công nghệ giúp tiết kiệm năng lượng, thiết bị vệ sinh được cải tiến nhằm giảm lượng nước sử dụng, trong khi các nhóm vật liệu khác hướng tới khả năng tái chế, tăng độ bền hoặc giảm tác động tới môi trường.

Ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch VIFORES kiêm Trưởng ban tổ chức VIBE 2026 cũng nhìn nhận người tiêu dùng hiện không chỉ quan tâm sản phẩm có giá bao nhiêu, mà còn cân nhắc mức độ an toàn đối với sức khỏe, tác động tới môi trường cũng như sự phù hợp với không gian và phong cách sống. Theo ông, một căn nhà đẹp không nhất thiết phải đắt tiền và một sản phẩm tốt cũng không nhất thiết phải nhập khẩu. Bài toán quan trọng hơn là đưa thiết kế, vật liệu và sản phẩm tốt đến với số đông người Việt.

Cuộc đua mới tại điểm bán

Khi người tiêu dùng cân nhắc nhiều yếu tố hơn trước khi mua vật liệu, sản phẩm thay đổi mới chỉ là một phần của cuộc cạnh tranh. Doanh nghiệp còn phải tìm cách giúp khách hàng hình dung, so sánh và lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.

Theo ông Nghĩa, trước đây, khi sửa nhà, khách hàng có thể chỉ cần đơn vị thiết kế đưa mẫu gỗ để lựa chọn màu sắc, xem giá rồi quyết định. Hiện nay, sau khi có bản thiết kế và lựa chọn sơ bộ vật liệu, khách hàng không chỉ muốn nhìn một tấm gỗ riêng lẻ mà còn muốn biết khi vật liệu ấy trở thành tủ bếp, tủ áo hay được đặt vào phòng khách, không gian hoàn thiện sẽ như thế nào.

Sự thay đổi đó khiến phòng trưng bày không còn đơn thuần là nơi trưng bày hàng hóa. An Cường hiện có 20 phòng trưng bày với căn hộ mẫu, bếp mẫu và tủ áo mẫu, qua đó giúp khách hàng nhìn thấy vật liệu trong những ứng dụng cụ thể. Doanh nghiệp còn sử dụng phần mềm thiết kế mô phỏng, cho phép người dùng đưa không gian bếp hoặc phòng khách của mình vào phần mềm, sau đó thử các mẫu gỗ khác nhau trước khi quyết định.

Không gian showroom được thiết kế để khách hàng trực tiếp xem, so sánh và hình dung rõ hơn cách vật liệu được ứng dụng trước khi lựa chọn. Ảnh: Quỳnh Anh

Bằng việc đưa vật liệu vào không gian mẫu và sử dụng công nghệ mô phỏng, doanh nghiệp đang thu hẹp khoảng cách giữa một mẫu vật liệu riêng lẻ với hình dung của khách hàng về không gian sau khi hoàn thiện.

Trong khi An Cường đưa khách hàng đến gần hơn với hình hài của sản phẩm sau khi ứng dụng, Hoa Sen Home mở rộng những gì người tiêu dùng có thể tìm thấy tại một điểm bán.

Ông Tài ví chuyển động hiện nay của ngành vật liệu xây dựng có nét tương đồng với quá trình từng diễn ra trong ngành hàng tiêu dùng nhanh. Từ chỗ chợ truyền thống từng chiếm lĩnh thị phần, thị trường dần chuyển sang những hệ thống bán lẻ hiện đại, nơi nhiều nhóm hàng hóa được tập hợp và chất lượng được bảo chứng bởi một thương hiệu.

Với Hoa Sen Home, mô hình “một điểm đến” được phát triển theo hướng tập hợp nhiều nhóm vật liệu xây dựng và sản phẩm hoàn thiện trong cùng một hệ thống. Thay vì phải tìm mua từng loại vật liệu tại nhiều cửa hàng khác nhau, khách hàng có thể lựa chọn nhiều nhóm sản phẩm tại một điểm bán, qua đó rút ngắn quá trình tìm kiếm và thuận tiện hơn khi xây dựng, hoàn thiện nhà ở.

Danh mục khoảng 15.000 sản phẩm cho thấy Hoa Sen Home đang mở rộng vai trò từ nhà sản xuất sang nhà bán lẻ vật liệu và sản phẩm hoàn thiện. Bên cạnh tôn và ống nhựa do tập đoàn sản xuất, hệ thống còn phân phối hàng hóa của nhiều nhà cung cấp khác, qua đó bao phủ nhiều hơn các nhu cầu trong quá trình xây dựng và hoàn thiện nhà ở.

Quy mô danh mục lớn cũng đặt ra một yêu cầu khác đối với nhà bán lẻ. Khi hàng nghìn sản phẩm từ nhiều nhà cung cấp cùng xuất hiện trong một hệ thống, doanh nghiệp không chỉ làm nhiệm vụ đưa hàng hóa tới người mua mà còn phải sàng lọc nhà cung cấp, lựa chọn sản phẩm và hỗ trợ khách hàng giữa rất nhiều phương án.

Mô hình “một điểm đến” giúp khách hàng tiếp cận nhiều nhóm vật liệu xây dựng và sản phẩm hoàn thiện tại cùng một hệ thống bán lẻ. Ảnh: Quỳnh Anh

Quan trọng hơn, thương hiệu của nhà bán lẻ cũng trở thành một lớp bảo chứng đối với những sản phẩm được đưa vào hệ thống.

Ông Tài cho biết đây là yếu tố được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, bởi doanh nghiệp phải đứng ra cam kết về chất lượng đối với những sản phẩm được bán trong hệ thống. Với hàng hóa phân phối, Hoa Sen Home vì vậy ưu tiên các nhà cung cấp và thương hiệu thuộc nhóm dẫn đầu trong lĩnh vực của họ.

Khi nhu cầu được nhìn từ một không gian hoàn thiện thay vì từng sản phẩm riêng lẻ, phạm vi cạnh tranh của doanh nghiệp vật liệu cũng rộng hơn. Giá và chất lượng vẫn là nền tảng, nhưng doanh nghiệp ngày càng phải chứng minh thêm giá trị bằng độ an toàn, tiêu chuẩn môi trường, tính thẩm mỹ, khả năng tư vấn và sự thuận tiện trong quá trình lựa chọn. Cuộc cạnh tranh của ngành vật liệu vì thế đang dần mở rộng từ câu chuyện bán một sản phẩm sang khả năng đáp ứng trọn vẹn hơn nhu cầu của người tiêu dùng.