Mỹ công bố chiến lược quốc phòng mới

Mỹ khẳng định không hạ thấp vai trò của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tài liệu dài 34 trang cho biết, Mỹ sẽ thúc đẩy các đồng minh đóng góp nhiều hơn cho quốc phòng. Theo đó, mục tiêu trước tiên của Mỹ là bảo vệ “lãnh thổ và bán cầu”, tiếp theo là ngăn chặn Trung Quốc để Bắc Kinh “không thể thống trị Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ”.

Để đạt được điều đó, Mỹ sẽ xây dựng một hệ thống phòng thủ răn đe vững chắc dọc theo chuỗi đảo thứ nhất, kéo dài từ Nhật Bản xuống đảo Đài Loan (Trung Quốc) đến Philippines - dải then chốt để kiểm soát lối ra vào Thái Bình Dương.

“Chúng tôi cũng sẽ thúc giục và tạo điều kiện để các đồng minh và đối tác chủ chốt trong khu vực làm nhiều hơn cho phòng thủ tập thể. Qua đó, sẽ củng cố răn đe, để mọi quốc gia nhận thấy rằng lợi ích của họ được phục vụ tốt nhất thông qua hòa bình và kiềm chế”, tài liệu nêu rõ.

Song song với đó, Bộ Chiến tranh Mỹ sẽ tìm cách mở rộng và làm thông suốt hơn các kênh liên lạc quân sự với quân đội Trung Quốc, nhằm đạt được ổn định chiến lược, tránh xung đột và hạ nhiệt căng thẳng với Bắc Kinh.

“Tuy nhiên, chúng tôi cũng sẽ nhìn nhận một cách tỉnh táo và thực tế về tốc độ, quy mô và chất lượng của quá trình tăng cường quân sự mang tính lịch sử của Trung Quốc”, tài liệu viết.

Khác với bản chiến lược cách đây 4 năm, tài liệu lần này không đề cập đến đảo Đài Loan (Trung Quốc), nơi được coi là điểm nóng tiềm tàng của khu vực. Văn bản cũng không nhắc tới các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông và biển Hoa Đông như tài liệu của chính quyền Tổng thống Joe Biden tiền nhiệm.

Chiến lược nhấn mạnh, việc răn đe Bắc Kinh “không đòi hỏi thay đổi chế độ hay một cuộc đấu tranh mang tính sinh tồn”. “Thay vào đó, một nền hòa bình chấp nhận được, với các điều khoản có lợi cho người Mỹ nhưng Trung Quốc cũng có thể chấp nhận và chung sống, là điều khả thi”, tài liệu viết.

Văn bản kêu gọi châu Âu và các đồng minh khác “đứng mũi chịu sào trước những mối đe dọa ít nghiêm trọng với chúng ta hơn với họ”, với sự hỗ trợ then chốt nhưng có giới hạn từ Mỹ.

Tài liệu nêu cách quân đội Mỹ sẽ thực hiện các mục tiêu đề ra trong Chiến lược an ninh quốc gia mà chính quyền Tổng thống Trump công bố vào đầu tháng 12/2025.

Theo các tài liệu, chính quyền Mỹ đặt mục tiêu thu hẹp vai trò “cảnh sát toàn cầu” của nước này, chuyển sang tập trung vào phạm vi ảnh hưởng, trong đó Tây bán cầu là trọng tâm chính.

Cách tiếp cận này gắn với nỗ lực hiện nay của Washington nhằm chặn dòng người di cư, chống các băng đảng ma túy và hạn chế ảnh hưởng từ bên ngoài thông qua “Hệ luận Trump của Học thuyết Monroe” mới.

Tuy vậy, chính quyền Mỹ cũng làm rõ rằng sẽ là sai lầm nếu cho rằng Washington dưới thời Tổng thống Trump đang hạ thấp vai trò của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Dù chủ trương tập trung lực lượng, chính quyền Mỹ khẳng định không hề tìm cách tinh giản hoạt động.

Chính quyền Tổng thống Trump đề xuất mức chi tiêu quốc phòng khoảng 1.000 tỷ USD, tăng khoảng 13%, tập trung vào an ninh biên giới, hiện đại hóa quốc phòng, Lực lượng Không gian do tổng thống thành lập, phòng thủ tên lửa và các hệ thống hạt nhân.

Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách chính sách Elbridge Colby là tác giả chính của chiến lược quốc phòng. Ông là người ủng hộ mạnh mẽ sự cạnh tranh giữa các cường quốc với Trung Quốc. Ông cũng là người hoạch định Chiến lược Quốc phòng quốc gia 2018, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.

Ông Colby cho rằng mục tiêu chiến lược quan trọng nhất của Mỹ là ngăn Bắc Kinh giành được vị thế bá chủ ở châu Á. Theo “chiến lược phủ nhận”, Washington sẽ phải chứng minh có thể đánh bại bất kỳ cuộc tấn công nào của Trung Quốc đại lục nhằm vào một cường quốc quan trọng, như một biện pháp răn đe đáng tin cậy.

“Mục tiêu không phải là đánh bại Trung Quốc trên phạm vi toàn cầu hay thay đổi hệ thống chính trị của nước này. Mục tiêu là ngăn Trung Quốc đạt được vị thế áp đảo tại khu vực có tầm quan trọng kinh tế lớn nhất thế giới”, ông Colby viết trong cuốn sách The Strategy of Denial: American Defence in an Age of Great Power Conflict năm 2021.

Bình Giang