Mỹ công bố video phá hủy vận tải cơ quân sự C-130 từng bán cho Iran

Quân đội Mỹ mới đây đã công bố đoạn video ghi lại khoảnh khắc một máy bay vận tải quân sự Lockheed C-130 Hercules của Iran bị phá hủy trong cuộc tấn công chính xác nhằm vào cơ sở quân sự của nước này.

Hình ảnh trong video cho thấy chiếc máy bay đang đỗ trên đường băng tại một căn cứ không quân thì bị đánh trúng, sau đó bốc cháy dữ dội và tạo ra cột khói lớn.

Theo các nguồn quan sát quân sự, mục tiêu bị phá hủy là một máy bay vận tải quân sự Lockheed C-130 Hercules thuộc biên chế Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Đây là loại máy bay vận tải chiến thuật chủ lực của Iran trong nhiều thập kỷ qua, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động hậu cần quân sự và vận chuyển binh sĩ.

Lockheed C-130 Hercules là máy bay vận tải quân sự cánh quạt do hãng Lockheed của Mỹ phát triển từ thập niên 1950. Máy bay được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ vận tải chiến thuật, có khả năng cất hạ cánh trên đường băng ngắn hoặc sân bay dã chiến.

Phiên bản phổ biến trong biên chế Iran là C-130H Hercules. Máy bay có chiều dài khoảng 29,8 m, sải cánh 40,4 m và chiều cao gần 11,9 m. Trọng lượng cất cánh tối đa của máy bay vào khoảng 70 tấn.

C-130H Hercules được trang bị 4 động cơ tuốc bin cánh quạt Allison T56-A-15, giúp đạt tốc độ tối đa khoảng 590 km/h. Tầm bay của máy bay có thể đạt khoảng 3.800 km khi mang tải trọng tiêu chuẩn.

Khoang chở hàng của C-130 có thể mang khoảng 19 đến 20 tấn hàng hóa hoặc vận chuyển khoảng 90 binh sĩ. Máy bay cũng có thể chở khoảng 60 lính dù hoặc nhiều loại phương tiện quân sự hạng nhẹ như xe bọc thép, pháo kéo và hệ thống radar di động.

Một trong những ưu điểm nổi bật của C-130 Hercules là khả năng hoạt động linh hoạt trong nhiều điều kiện chiến trường khác nhau. Máy bay có thể hạ cánh trên đường băng đất, đường băng dã chiến hoặc các sân bay có cơ sở hạ tầng hạn chế.

Khối lượng cất cánh tối đa của máy bay vào khoảng 70 tấn. C-130 sử dụng 4 động cơ turbine cánh quạt Allison T56 gắn trên cánh, cho phép đạt tốc độ hành trình khoảng 540 km/h. Tầm bay tối đa của máy bay khoảng 3.800 km khi mang tải trọng tiêu chuẩn.

Iran bắt đầu tiếp nhận các máy bay C-130 Hercules từ Mỹ trong giai đoạn trước năm 1979, khi Tehran vẫn là đồng minh quân sự quan trọng của Washington tại Trung Đông. Trong giai đoạn này, Iran đã mua hàng chục máy bay vận tải C-130 để phục vụ lực lượng không quân.

Sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và việc Mỹ áp đặt cấm vận quân sự, Iran không còn khả năng mua thêm máy bay vận tải từ phương Tây.

Tuy nhiên, Tehran vẫn tiếp tục duy trì đội bay C-130 Hercules bằng cách tự bảo dưỡng, sửa chữa và sản xuất một số linh kiện thay thế trong nước.

Theo các ước tính của giới quan sát quốc phòng, Iran hiện vẫn duy trì khoảng 20 đến 25 máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules với nhiều phiên bản khác nhau. Đây là lực lượng vận tải chiến thuật lớn nhất trong biên chế Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Trong nhiều năm qua, các máy bay C-130 của Iran đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng như vận chuyển binh sĩ, vũ khí, trang thiết bị và hàng tiếp tế giữa các căn cứ quân sự trong nước.

Ngoài ra, loại máy bay này cũng được sử dụng trong các nhiệm vụ vận chuyển chiến lược tới nhiều khu vực hoạt động của lực lượng đồng minh của Tehran tại Trung Đông.

Nhờ khả năng chở hàng lớn và tầm bay xa, C-130 Hercules được xem là xương sống của hệ thống hậu cần hàng không Iran. Máy bay có thể nhanh chóng triển khai lực lượng tới các căn cứ tiền phương hoặc vận chuyển khối lượng lớn khí tài quân sự trong thời gian ngắn.

Chính vì vai trò quan trọng này, các máy bay vận tải C-130 thường trở thành mục tiêu tiềm tàng trong các chiến dịch quân sự nhằm làm suy yếu năng lực hậu cần của đối phương.

Việc phá hủy một chiếc C-130 không chỉ gây thiệt hại về trang bị mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng vận chuyển và triển khai lực lượng.

Trong bối cảnh Iran vẫn đang sử dụng nhiều máy bay có tuổi đời vài chục năm, việc mất thêm một máy bay vận tải chiến thuật như C-130 được cho là sẽ làm gia tăng áp lực lên hệ thống hậu cần của lực lượng không quân nước này.

Các chuyên gia quân sự nhận định rằng trong chiến tranh hiện đại, việc phá hủy các phương tiện hậu cần có thể gây ra tác động lớn không kém so với việc tiêu diệt các hệ thống vũ khí chiến đấu. Khi khả năng vận chuyển binh sĩ và trang thiết bị bị suy giảm, năng lực triển khai lực lượng trên quy mô lớn cũng sẽ bị hạn chế.

Đoạn video do Mỹ công bố vì vậy không chỉ cho thấy hiệu quả của một đòn tấn công chính xác, mà còn phản ánh chiến lược nhắm vào các mắt xích hậu cần quan trọng trong hệ thống quân sự của Iran.

Việt Hùng