Mỹ hé lộ ý tưởng biến bom JDAM-ER thành 'sát thủ hầm ngầm' thế hệ mới

Trong nhiều thập niên, các cuộc tấn công nhằm vào hầm ngầm và công trình quân sự kiên cố luôn là bài toán nan giải đối với quân đội Mỹ.

Những mục tiêu này thường nằm sâu dưới lòng đất hoặc được che chắn bởi lớp bê tông, đất đá dày đặc, khiến các loại bom thông thường gặp khó.

Muốn phá hủy chúng, máy bay thường phải mang theo bom xuyên phá cỡ lớn, bay tới gần mục tiêu rồi thả từ độ cao lớn để quả bom lao xuống với tốc độ cực cao.

Phương thức này đã chứng minh hiệu quả trong nhiều chiến dịch, nhưng cũng khiến máy bay đối mặt với rủi ro lớn khi phải tiếp cận khu vực được bảo vệ bởi mạng lưới phòng không dày đặc.

Theo chuyên trang quân sự TWZ, quân đội Mỹ đang nghiên cứu một hướng đi khác. Thay vì chỉ tăng sức công phá của đầu đạn, họ muốn thay đổi hoàn toàn cách quả bom tiếp cận mục tiêu.

Ý tưởng được nhắc tới trong tài liệu ngân sách tài khóa 2027 của Bộ Quốc phòng Mỹ là kết hợp bom xuyên phá với bộ cánh lướt JDAM-ER.

Đây là gói nâng cấp gồm hệ thống dẫn đường vệ tinh cùng bộ cánh có thể bung ra sau khi thả, giúp quả bom bay xa hơn đáng kể.

Nếu bom JDAM thông thường chỉ có tầm tấn công tối đa 24 km, thì JDAM-ER có thể vươn tới gần 72 km, tùy thuộc độ cao và tốc độ của máy bay mang phóng. Nhờ đó, phi cơ có thể đứng ngoài vùng nguy hiểm mà vẫn tấn công chính xác mục tiêu.

Điều khiến giới quan sát chú ý không chỉ là tầm bắn. Theo TWZ, JDAM-ER có thể mở ra phương thức tấn công gần như theo phương ngang.

Thay vì lao thẳng từ trên cao xuống, quả bom sẽ lướt ở quỹ đạo thấp rồi đâm trực tiếp vào cửa hầm hoặc sườn núi, nơi bố trí các công trình quân sự ngầm. Đây được xem là khác biệt rất lớn so với bom xuyên phá truyền thống.

Trong nhiều trường hợp, việc đánh thẳng vào cửa hầm có thể gây thiệt hại nghiêm trọng hơn so với việc phá hủy lớp đất đá phía trên.

Quả bom có thể lao sâu vào bên trong trước khi phát nổ, khiến sóng xung kích lan rộng trong không gian kín và phá hủy nhiều khu vực quan trọng.

Giới phân tích cho rằng kinh nghiệm từ các chiến dịch quân sự gần đây có thể là một trong những lý do khiến Mỹ theo đuổi chương trình này.

Trong các đợt không kích nhằm vào Iran, nhiều cơ sở quân sự và hạt nhân được xây dựng sâu trong lòng núi vẫn duy trì khả năng hoạt động sau khi bị tấn công.

Những hình ảnh vệ tinh cho thấy Tehran liên tục gia cố các cửa hầm, lối vào và hệ thống thông gió nhằm tăng khả năng chống chịu trước các đòn tập kích từ trên không.

Không chỉ Iran, nhiều quốc gia khác như Nga, Trung Quốc hay Triều Tiên cũng đang mở rộng mạng lưới căn cứ ngầm.

Từ hầm chứa tên lửa, sở chỉ huy đến căn cứ không quân, ngày càng nhiều công trình được đưa xuống sâu dưới lòng đất để giảm nguy cơ bị phá hủy. Điều đó khiến Mỹ phải tìm kiếm những giải pháp tấn công mới.

Hiện nay, Mỹ vẫn sở hữu bom xuyên phá hạng nặng GBU-57/B Massive Ordnance Penetrator nặng hơn 13 tấn, cùng bom xuyên phá GBU-72/B nặng hơn 2 tấn.

Tuy nhiên, các loại vũ khí này đòi hỏi máy bay mang phóng chuyên dụng và có chi phí rất lớn.

JDAM-ER lại đi theo hướng hoàn toàn khác. Thay vì dựa vào khối lượng khổng lồ, nó tận dụng khả năng lướt xa, độ chính xác cao và góc tấn công linh hoạt để đánh vào những vị trí dễ tổn thương nhất của mục tiêu.

Nếu chương trình nghiên cứu thành công, JDAM-ER không chỉ là bom dẫn đường thông thường nữa.

Nó có thể trở thành một trong những vũ khí xuyên phá đáng gờm nhất của Mỹ, đồng thời thay đổi cách các cuộc tấn công vào hầm ngầm được tiến hành trong tương lai.