Mỹ-Iran công bố bản ghi nhớ, thỏa thuận chính thức có hiệu lực

Hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran đăng tải lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết, “Bản ghi nhớ Islamabad” đã chính thức có hiệu lực sau khi được cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian ký kết điện tử.

Theo ông Baghaei, các cuộc đàm phán tiếp theo trong khuôn khổ bản ghi nhớ sẽ chỉ tập trung vào vấn đề hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Hai bên sẽ tiến hành đàm phán trong thời gian tối đa 60 ngày và có thể gia hạn nếu cần thiết do tính chất phức tạp của các vấn đề liên quan.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cũng cho biết, các cam kết của Mỹ về việc dỡ bỏ phong tỏa hải quân trên thực tế đã bắt đầu được triển khai sau các cuộc trao đổi khẩn cấp liên qua các cuộc tấn công của Israel nhằm vào khu vực phía Nam thủ đô Beirut của Lebanon và những cảnh báo đáp trả từ phía Iran.

Theo ông Baghaei, các tàu của Iran đã ra vào cảng mà không gặp trở ngại nào, cho thấy các cam kết của Mỹ đang bắt đầu được thực hiện. Ông cũng cho biết các cam kết của Iran liên quan eo biển Hormuz sẽ được triển khai sau khi bản ghi nhớ được ký kết và đi vào thực thi.

Trước đó, cả Mỹ và Iran đã công bố toàn văn bản ghi nhớ gồm 14 điểm. Văn bản này đặt ra khuôn khổ nhằm chấm dứt các hành động thù địch, khởi động đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng và xử lý các vấn đề từ trừng phạt, an ninh hàng hải đến chương trình hạt nhân và tái thiết kinh tế của Iran.

Theo dự thảo được công bố, hai bên nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon; tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ.

Bản ghi nhớ cũng quy định việc khởi động đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày; dỡ bỏ hoàn toàn phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran trong vòng 30 ngày; khôi phục hoạt động hàng hải và vận tải thương mại qua eo biển Hormuz; đồng thời xây dựng chương trình tái thiết và phát triển kinh tế trị giá ít nhất 300 tỷ USD dành cho Iran với sự hỗ trợ của Mỹ và các đối tác trong khu vực.

Ngoài ra, Mỹ cam kết chấm dứt toàn bộ các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran theo lộ trình được hai bên thống nhất, trong khi Iran tái khẳng định sẽ không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.

Dự thảo cũng đề cập việc cho phép xuất khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu của Iran, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran, thành lập cơ chế giám sát chung để theo dõi việc thực hiện thỏa thuận, đồng thời quy định thỏa thuận cuối cùng sẽ được bảo đảm bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Theo kế hoạch, lễ ký chính thức sẽ được tổ chức tại Thụy Sỹ vào ngày 19/6.