Mỹ - Iran nhất trí lập đường dây liên lạc để tránh sự cố ở eo biển Hormuz

Rạng sáng 22/6, Qatar và Pakistan, hai nước đóng vai trò trung gian, ra tuyên bố chung cho biết vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ đã kết thúc với những tiến triển tích cực.

Theo tuyên bố, Ủy ban Cấp cao của hai bên đã thống nhất lộ trình hướng tới một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Đây được xem là nền tảng để các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo được triển khai ngay lập tức.

Cuộc gặp diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock trên núi Alps của Thụy Sĩ. Phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đứng đầu. Qatar và Pakistan tham gia với vai trò trung gian

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất là việc Mỹ và Iran nhất trí thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp nhằm tránh các sự cố và hiểu lầm ngoài ý muốn.

"Một đường dây liên lạc giữa các bên được thiết lập nhằm tránh các sự cố và hiểu lầm, với mục tiêu đảm bảo lối đi an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz", tuyên bố chung nêu rõ.

Ngoài ra, hai bên cũng đồng ý thành lập tổ điều phối giảm xung đột giữa các bên liên quan tại Lebanon, với sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan, nhằm bảo đảm việc thực thi thỏa thuận chấm dứt các hoạt động quân sự tại quốc gia Trung Đông này.

Các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến tiếp tục diễn ra trong tuần này tại Burgenstock.

Trong bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran đã đạt được một số kết quả quan trọng, trong đó có các lệnh miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu.

Việc giải phóng một số tài sản bị phong tỏa cũng như khởi động kế hoạch tái thiết và phát triển đất nước.

Tuy nhiên, tuyên bố chung của Qatar và Pakistan không đề cập tới những nội dung mà ông Araqchi nêu ra. Nhà Trắng cũng chưa đưa ra bình luận về thông tin này.

Đáng chú ý, trong lúc cuộc đàm phán đang diễn ra, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những phát biểu cứng rắn nhằm vào Iran.

"Tôi đã nói với quan chức Iran rằng nếu đóng eo biển Hormuz thì các ông sẽ không còn đất nước. Các ông thậm chí không thể trở về nước mình được nữa", ông Trump tuyên bố.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cảnh báo Washington sẽ nối lại các cuộc ném bom nếu không đạt được thỏa thuận, đồng thời cho biết Mỹ có thể tiếp quản eo biển Hormuz nếu cần thiết.

Phản ứng trước những phát biểu này, phái đoàn Iran đã từ chối quay trở lại phòng đàm phán. Tuy nhiên, các thông điệp vẫn tiếp tục được trao đổi thông qua Qatar và Pakistan.

Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang.

Tuần trước, Mỹ và Iran đã ký bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm một số điều khoản tạm thời để mở đường cho tiến trình đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới thỏa thuận hòa bình cuối cùng.

Trước đó, ngày 20/6, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon.

Dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy chỉ có 5 tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày 21/6, giảm mạnh so với 26 tàu ghi nhận một ngày trước đó. Số liệu này có thể chưa bao gồm những tàu tắt thiết bị định vị khi di chuyển qua vùng Vịnh.

Trong khi đó, ngày 21/6 không ghi nhận giao tranh mới tại Lebanon, sau hai ngày Israel tiến hành các cuộc không kích dữ dội và lực lượng Hezbollah đáp trả bằng pháo kích vào các vị trí của Israel.