Mỹ - Iran xử lý sự cố Hormuz, Tehran nói một phần tài sản được dỡ phong tỏa

Qatar và Pakistan – hai bên trung gian trong tiến trình đàm phán – cho biết Mỹ và Iran thiết lập một “đường dây liên lạc” nhằm quản lý các sự cố phát sinh tại Eo biển Hormuz.

Theo tuyên bố, cơ chế liên lạc mới được thiết lập nhằm tránh các sự cố ngoài ý muốn và hạn chế nguy cơ hiểu nhầm giữa các bên, đồng thời bảo đảm hoạt động đi lại an toàn của tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong giai đoạn 60 ngày được xác định trong bản ghi nhớ ban đầu.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Theo nội dung bản ghi nhớ, Iran cam kết sẽ thực hiện “mọi nỗ lực tốt nhất” để bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn và không bị gián đoạn của các tàu thương mại giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều. Hormuz từ lâu được xem là một trong những đòn bẩy chiến lược quan trọng của Iran trong các cuộc đàm phán.

Trước đó, hôm 21/6, Bộ chỉ huy quân sự Iran tuyên bố sẽ đóng Eo biển Hormuz để đáp trả việc Israel tiếp tục các cuộc tấn công tại Lebanon cũng như điều mà Tehran mô tả là việc Mỹ “không thực hiện đầy đủ” thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Trong khi đó, phát biểu trên chương trình Fox News Sunday, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cảnh báo Mỹ có thể “tiếp quản eo biển” – phát biểu được cho là đã khiến tiến trình đàm phán đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

CNN cho biết đã liên hệ Nhà Trắng để đề nghị bình luận về kết quả đàm phán nhưng chưa nhận được phản hồi.

Sau khi vòng đàm phán tại Thụy Sĩ kết thúc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Iran được miễn trừ và một phần tài sản của nước này đang bị phong tỏa ở nước ngoài đã được giải phóng. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Araghchi cũng cho biết một chương trình lớn về tái thiết và phát triển kinh tế Iran đã được khởi động.

Tuy nhiên, ông không cung cấp chi tiết về quy mô tài sản được giải tỏa cũng như nội dung cụ thể của kế hoạch tái thiết.

Trước đó, ông Hossein Ghorbanzadeh, chuyên gia kinh tế tham gia phái đoàn Iran, cho biết một dự thảo thỏa thuận miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu mỏ và các sản phẩm dầu của Iran đã được hoàn tất. Thông tin này được hãng tin bán chính thức Fars News Agency đăng tải.

Ngoại trưởng Araghchi cho rằng phép thử thực tế đầu tiên đối với tiến trình hòa giải sẽ là cơ chế điều phối giảm xung đột tại Lebanon – sáng kiến đã được Mỹ và Iran thống nhất với sự trung gian của Qatar và Pakistan.

Theo ông, cơ chế này sẽ đóng vai trò hỗ trợ nhằm bảo đảm việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon và kiểm chứng khả năng thực thi các cam kết vừa đạt được.