My Lam: Từ ca sỹ Sao Mai đến tiến sỹ âm nhạc, nhà giáo tiêu biểu

Từng tỏa sáng trên sân khấu Sao Mai, sau 15 năm, nữ ca sỹ Xứ Thanh lấy bằng tiến sỹ Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc, 2 lần nhận giải thưởng “nhà giáo trẻ tiêu biểu Trung ương”.

Từ sân khấu Sao Mai đến hành trình học thuật

Sinh năm 1991, quê xã Xuân Lập, Thanh Hóa, Đỗ Thị Lam (nghệ danh My Lam) đến với âm nhạc bằng niềm đam mê ca hát và từng bước trưởng thành qua quá trình học tập, rèn luyện chuyên môn. Từ những ngày đầu theo học thanh nhạc, cô đã sớm bộc lộ năng khiếu, ghi dấu tại các cuộc thi nghệ thuật và sân chơi dành cho sinh viên.

My Lam từng giành giải Nhất Sao Mai khu vực miền Trung – Tây Nguyên, mở ra cơ hội theo đuổi con đường âm nhạc chuyên nghiệp. Ảnh: NVCC

My Lam từng giành giải Nhất Sao Mai khu vực miền Trung – Tây Nguyên, mở ra cơ hội theo đuổi con đường âm nhạc chuyên nghiệp. Ảnh: NVCC

Năm 2011, My Lam giành giải Nhất Sao Mai khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Trước đó và trong thời gian học tập, cô cũng đạt nhiều huy chương vàng tại các liên hoan nghệ thuật sinh viên. Những thành tích ấy mở ra cơ hội để nữ ca sĩ theo đuổi con đường biểu diễn chuyên nghiệp, trở thành một nghệ sĩ hoạt động trên sân khấu âm nhạc.

Tuy nhiên, thay vì lựa chọn ánh đèn sân khấu làm con đường phát triển chính, My Lam quyết định gắn bó với sự nghiệp đào tạo, giảng dạy thanh nhạc. Cô công tác tại Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa trước đây, nay là Trường Đại học Hồng Đức, từng bước phát triển chuyên môn từ một giảng viên trẻ đến khi trở thành tiến sĩ ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc.

Thay vì lựa chọn ánh đèn sân khấu làm con đường phát triển chính, My Lam quyết định gắn bó với sự nghiệp đào tạo, giảng dạy thanh nhạc. Ảnh: NVCC

Thay vì lựa chọn ánh đèn sân khấu làm con đường phát triển chính, My Lam quyết định gắn bó với sự nghiệp đào tạo, giảng dạy thanh nhạc. Ảnh: NVCC

Đằng sau hành trình ấy là những nỗ lực không ngừng nghỉ. Quá trình học nghiên cứu sinh của Lam trùng với thời điểm cô sinh con thứ hai. Con còn nhỏ, công việc giảng dạy vẫn phải đảm bảo, cô liên tục di chuyển giữa Thanh Hóa và Hà Nội để hoàn thành chương trình học tập, nghiên cứu.

Những áp lực về thời gian, gia đình và công việc không khiến cô từ bỏ mục tiêu. Ngược lại, đó trở thành động lực để nữ giảng viên kiên trì theo đuổi con đường học thuật, hoàn thiện kiến thức chuyên môn, tích lũy kinh nghiệm và tìm kiếm những phương pháp giảng dạy phù hợp hơn với đặc thù đào tạo nghệ thuật.

Với My Lam, lựa chọn con đường sư phạm không đồng nghĩa với việc từ bỏ nghệ thuật biểu diễn. Cô vẫn tham gia các chương trình nghệ thuật, tiếp tục đứng trên sân khấu, đồng thời dành phần lớn thời gian để đào tạo, hướng dẫn và truyền cảm hứng cho sinh viên.

Lựa chọn con đường sư phạm không đồng nghĩa với việc từ bỏ nghệ thuật biểu diễn. My Lam vẫn tham gia các chương trình nghệ thuật, tiếp tục đứng trên sân khấu. Ảnh: NVCC

Lựa chọn con đường sư phạm không đồng nghĩa với việc từ bỏ nghệ thuật biểu diễn. My Lam vẫn tham gia các chương trình nghệ thuật, tiếp tục đứng trên sân khấu. Ảnh: NVCC

Hai sứ mệnh, một tình yêu âm nhạc

Lý giải về sự lựa chọn của mình, TS. Đỗ Thị Lam cho rằng người nghệ sĩ và nhà giáo không phải hai vai trò đối lập. Nếu sân khấu là nơi người nghệ sĩ thể hiện cảm xúc, tình yêu âm nhạc và khả năng sáng tạo, thì giảng đường là nơi những kiến thức, kinh nghiệm và tình yêu ấy được trao truyền cho thế hệ tiếp nối.

“Tôi không nghĩ mình phải lựa chọn giữa hai con người ấy, bởi với tôi, người nghệ sĩ và người giảng viên thực chất không đối lập mà luôn song hành, bổ trợ cho nhau”, cô chia sẻ.

TS. Giảng viên Đỗ Thị Lam trong ngày sinh viên nhận bằng tốt nghiệp. Ảnh: NVCC

TS. Giảng viên Đỗ Thị Lam trong ngày sinh viên nhận bằng tốt nghiệp. Ảnh: NVCC

Theo Lam, người nghệ sĩ cần cảm xúc, sự rung động và đôi khi là một chút lãng mạn để thăng hoa trên sân khấu. Trong khi đó, người giảng viên cần sự chuẩn mực, tính khoa học, trách nhiệm và kiên nhẫn trong quá trình truyền đạt tri thức. Nhưng ở cả hai vị trí, điều cốt lõi vẫn là tình yêu âm nhạc và sự tận tâm với nghề.

Sân khấu giúp cô nuôi dưỡng cảm xúc nghệ thuật, được sống trọn vẹn với tiếng hát. Giảng đường mang đến cơ hội chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và tình yêu âm nhạc với sinh viên. Còn nghiên cứu khoa học giúp người nghệ sĩ, người giảng viên có thêm chiều sâu tư duy, nền tảng chuyên môn và khả năng nhìn nhận nghệ thuật một cách hệ thống.

“Người nghệ sĩ làm cho âm nhạc chạm tới trái tim công chúng, còn người thầy góp phần nuôi dưỡng những trái tim biết yêu, trân trọng âm nhạc”, Lam bày tỏ.

Với đặc thù đào tạo thanh nhạc, cô cho rằng kinh nghiệm biểu diễn thực tế có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giảng dạy. Những trải nghiệm về xử lý tâm lý sân khấu, kiểm soát giọng hát, làm chủ cảm xúc, xử lý tác phẩm hay ứng biến trong các tình huống biểu diễn có thể trở thành những bài học sinh động mà lý thuyết đơn thuần khó truyền tải đầy đủ.

Với đặc thù đào tạo thanh nhạc, My Lam cho rằng kinh nghiệm biểu diễn thực tế có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giảng dạy. Ảnh: NVCC

Với đặc thù đào tạo thanh nhạc, My Lam cho rằng kinh nghiệm biểu diễn thực tế có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giảng dạy. Ảnh: NVCC

Bởi vậy, việc tiếp tục hoạt động biểu diễn không chỉ là cách My Lam duy trì niềm đam mê cá nhân, mà còn giúp cô làm giàu vốn kiến thức thực tiễn, đưa những trải nghiệm nghề nghiệp vào bài giảng.

Cô không đặt vấn đề sinh viên phải nể trọng mình vì là ca sĩ hay từng đứng trên những sân khấu lớn. Theo nữ giảng viên, sự tôn trọng thực sự phải được xây dựng từ năng lực chuyên môn, thái độ làm việc, trách nhiệm với người học và hiệu quả giảng dạy.

Trao truyền nghề, nuôi dưỡng những tài năng âm nhạc

Từ tình yêu nghề, TS. Đỗ Thị Lam luôn chú trọng kết hợp giảng dạy với nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn vào quá trình đào tạo. Trong giai đoạn 2024-2026, cô là tác giả chính của 6 bài báo quốc tế, có 2 bài viết tại hội thảo khoa học cấp quốc gia, 1 bài viết tại hội thảo quốc tế cùng nhiều bài viết tại các hội thảo cấp trường.

Giảng viên - NCS Đỗ Thị Lam nhận hoa chúc mừng trong ngày bảo vệ luận án tiến sỹ chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc tháng 5/2025. Ảnh: NVCC

Giảng viên - NCS Đỗ Thị Lam nhận hoa chúc mừng trong ngày bảo vệ luận án tiến sỹ chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc tháng 5/2025. Ảnh: NVCC

Năm 2026, cô cho ra mắt sách chuyên khảo Dạy học hát ca khúc nhạc nhẹ Việt Nam cho sinh viên giọng nữ trung. Công trình là kết quả của quá trình nghiên cứu, giảng dạy và tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, tập trung hệ thống hóa phương pháp giảng dạy chuyên biệt dành cho giọng nữ trung trong nhạc nhẹ Việt Nam.

Không chỉ bổ sung tài liệu tham khảo cho hoạt động đào tạo thanh nhạc, cuốn sách còn thể hiện mong muốn của nữ giảng viên trong việc giúp người dạy có thêm phương pháp, người học có con đường tiếp cận phù hợp, khoa học và hiệu quả hơn với giọng hát của mình.

Cuốn sách chuyên khảo đầu tay của nữ giảng viên - tiến sỹ trẻ Đỗ Thị Lam

Cuốn sách chuyên khảo đầu tay của nữ giảng viên - tiến sỹ trẻ Đỗ Thị Lam

Trong công việc thường ngày, cô dành nhiều thời gian hướng dẫn sinh viên thực hành, hoàn thiện báo cáo tốt nghiệp, triển khai đề tài nghiên cứu khoa học. Năm học 2025-2026, hai sinh viên do cô trực tiếp hướng dẫn là Phạm Tiến Thiện và Lê Thị Hồng Oanh đã đạt giải Nhất tại cuộc thi Tài năng âm nhạc.

Với Lam, niềm vui của người giảng viên không chỉ nằm ở những danh hiệu hay thành tích cá nhân, mà còn ở sự trưởng thành của học trò, khi những sinh viên từng thiếu tự tin có thể đứng trên sân khấu, thể hiện khả năng và tìm thấy hướng đi của mình.

Với giảng viên Đỗ Thị Lam, niềm vui của người thầy không chỉ nằm ở những danh hiệu hay thành tích cá nhân, mà còn ở sự trưởng thành của học trò. Ảnh: NVCC

Với giảng viên Đỗ Thị Lam, niềm vui của người thầy không chỉ nằm ở những danh hiệu hay thành tích cá nhân, mà còn ở sự trưởng thành của học trò. Ảnh: NVCC

“Với tôi, niềm vui của người giảng viên không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là nhìn thấy sinh viên tiến bộ qua từng ngày. Mỗi em có năng lực và thế mạnh riêng. Điều tôi luôn cố gắng là động viên, giúp các em tự tin hơn, phát huy khả năng của mình và có trách nhiệm với con đường đã lựa chọn”, cô chia sẻ.

Hai lần được trao Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương vào năm 2024 và 2026 là sự ghi nhận cho những nỗ lực của TS. Đỗ Thị Lam trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hoạt động phong trào.

TS. Đỗ Thị Lam lần thứ 2 được trao Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương. Ảnh: NVCC

TS. Đỗ Thị Lam lần thứ 2 được trao Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương. Ảnh: NVCC

Nhưng với nữ giảng viên, danh hiệu không phải đích đến cuối cùng. Phía sau những thành tích ấy vẫn là những giờ lên lớp, những công trình nghiên cứu, những buổi tập luyện cùng sinh viên và sự kiên trì với công việc đào tạo.

Từ một sinh viên từng tỏa sáng tại Sao Mai, đến tiến sĩ, giảng viên đại học, hành trình của My Lam cho thấy sự lựa chọn nghề nghiệp không nhất thiết phải là sự từ bỏ một đam mê để theo đuổi đam mê khác. Với cô, nghệ thuật biểu diễn và giáo dục âm nhạc cùng gặp nhau ở một điểm: tình yêu âm nhạc, trách nhiệm với nghề và khát vọng trao truyền những giá trị tốt đẹp cho thế hệ sau.

Dù đứng trên sân khấu hay bục giảng, TS.Đỗ Thị Lam hay ca sỹ My Lam cũng đều đang cống hiến cho âm nhạc. Ảnh: NVCC

Dù đứng trên sân khấu hay bục giảng, TS.Đỗ Thị Lam hay ca sỹ My Lam cũng đều đang cống hiến cho âm nhạc. Ảnh: NVCC

Theo Lam, đó cũng là cách lựa chọn để thực hiện hai sứ mệnh của mình – sứ mệnh của một nghệ sĩ và sứ mệnh của một nhà giáo – tưởng như hai, nhưng thực chất chỉ là một hành trình cống hiến cho âm nhạc.

Nói về hai lần liên tiếp được vinh danh “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương, cô chia sẻ: “Đây là niềm vinh dự và cũng là động lực rất lớn đối với tôi. Nhưng tôi nghĩ, danh hiệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi mình tiếp tục cố gắng trong công việc hằng ngày, làm tốt hơn những điều còn hạn chế và mang lại giá trị thiết thực cho sinh viên. Tôi mong được tiếp tục học hỏi, cống hiến và cùng đồng nghiệp xây dựng môi trường học tập tích cực, nơi mỗi sinh viên đều có cơ hội phát triển năng lực của mình”.

Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương là giải thưởng do Ban Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Giải thưởng nhằm tôn vinh các giáo viên, giảng viên Việt Nam dưới 35 tuổi đang trực tiếp giảng dạy có thành tích xuất sắc trong chuyên môn, nghiên cứu khoa học, hoạt động tình nguyện và công tác Đoàn, Hội, Đội. Năm nay, tỉnh Thanh Hóa có 3 nhà giáo trẻ được trao giải. Ngoài TS Đỗ Thị Lam còn có thầy giáo Phạm Hữu Hảo – Giáo viên Trung tâm GDNN - GDTX Cẩm Thủy và cô giáo Lê Ngọc Ánh – Giáo viên Trường Mầm non Quảng Ninh.

Quang Duy

Nguồn Gia Đình VN: https://giadinhonline.vn/my-lam-tu-ca-sy-sao-mai-den-tien-sy-am-nhac-nha-giao-tieu-bieu-d214722.html