Mỹ-Trung Quốc thảo luận về khả năng tổ chức thượng đỉnh ba bên với Nga về hòa bình và phi hạt nhân hóa

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (phải) và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc điện đàm trong ngày 11/11. (Nguồn: Pekingnology)

Hãng tin AFP cho hay, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, hai ngoại trưởng nhất trí về sự cần thiết của các cuộc trao đổi thực chất ở cấp lãnh đạo để thúc đẩy những mục tiêu như hòa bình và phi hạt nhân hóa, kể cả trong trường hợp diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh ba bên với sự tham gia của Nga.

Hai bên cũng trao đổi về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhân dịp Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20).

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, hai nhà ngoại giao nhắc lại cam kết của lãnh đạo hai nước về xây dựng quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược, trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại.

Trong khi đó, thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc không đề cập nội dung phi hạt nhân hóa hay khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên với Nga.

Hãng thông tấn Tân Hoa xã cho biết, ông Vương Nghị đánh giá cuộc điện đàm là “tích cực và mang tính xây dựng”, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng tăng cường liên lạc, hợp tác với Mỹ và xử lý thỏa đáng những khác biệt cũng như các vấn đề nhạy cảm.

Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh sự ổn định trong quan hệ hai nước hiện nay không dễ đạt được, đồng thời cho rằng đây là lựa chọn hợp lý của hai nền kinh tế lớn, xuất phát từ lợi ích riêng và lợi ích chung.

Khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên giữa Tổng thống Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin được đề cập trong bối cảnh các quan chức ba nước đang trao đổi về vấn đề này.

Hôm 8/11, Tổng thống Trump cho biết, ông có thể gặp hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Nga tại thành phố Thâm Quyến để thảo luận về việc chấm dứt xung đột tại Iran và vấn đề phi hạt nhân hóa.

Trước đó, theo ông Rubio, đang có các nỗ lực thu xếp cuộc gặp ba bên bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến ngày 18-19/11. Ông Trump cũng từng bày tỏ mong muốn thúc đẩy đàm phán kiểm soát vũ khí với cả Trung Quốc và Nga, tập trung vào vấn đề vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa xác nhận liệu nội dung kiểm soát vũ khí hạt nhân có được đưa vào chương trình nghị sự của cuộc gặp ba bên hay không.

Trung Quốc trước đó phản đối tham gia đàm phán giải trừ hạt nhân ba bên, cho rằng năng lực hạt nhân của nước này không cùng quy mô với Mỹ và Nga, do đó việc yêu cầu Bắc Kinh tham gia đàm phán ở giai đoạn hiện nay là không công bằng, không hợp lý và không thực tế.

Washington từ lâu mong muốn Trung Quốc tham gia một thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân, nhất là sau khi hiệp ước song phương giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực vào tháng 2/2026.

Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang tìm cách duy trì ổn định quan hệ song phương, dù những bất đồng về thuế quan, thương mại, xuất khẩu đất hiếm và hạn chế công nghệ vẫn chưa được giải quyết. Hai nước cũng đang thúc đẩy đối thoại về trí tuệ nhân tạo nhằm kiểm soát rủi ro từ công nghệ này, trong khi tiếp tục cạnh tranh về năng lực phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).