Mỹ và Iran bất ngờ tấn công lẫn nhau, đánh dấu đợt leo thang mới

Đài CNN dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói các tên lửa do Iran bắn về phía Jordan hôm 30/8 đã bị bắn chặn và chưa có báo cáo nào về thiệt hại hay va chạm tính đến thời điểm hiện tại.

Iran đã tuyên bố sẽ đáp trả mọi cuộc tấn công của Mỹ. Ảnh: ISNA

Các cuộc tấn công diễn ra sau khi quân đội Mỹ cùng ngày tập kích đảo Larak của Iran, nơi họ phát hiện lực lượng Tehran đang chuẩn bị phóng tên lửa gắn thủy lôi vào eo biển Hormuz.

CNN đã liên hệ với Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) để đề nghị bình luận về sự việc. Đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn của CENTCOM xác nhận lực lượng Mỹ đã tấn công 2 bệ phóng của Iran trên đảo Larak. 

Theo hãng tin bán chính thức Fars của Iran, người dân địa phương kể đã nghe thấy tiếng nổ gần đảo Larak vào ngày 30/8. Đảo Larak nằm gần eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải biển huyết mạch toàn cầu luôn là tâm điểm của những căng thẳng khu vực và các nỗ lực ngoại giao.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố CENTCOM đã hoàn tất việc rà phá thủy lôi khỏi các tuyến đường vận tải biển quốc tế tại khu vực này vào tuần trước. Hôm 25/8, ông Trump phát biểu: "Iran đã được thông báo rằng bất kỳ tàu thuyền nào đặt thêm thủy lôi sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức và một cách có hệ thống".

Quan chức Mỹ giấu tên khẳng định: "Lực lượng Mỹ đang giám sát chặt chẽ khu vực này và luôn sẵn sàng bảo vệ sự lưu thông hàng hóa tự do qua tuyến đường thủy huyết mạch”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã cam kết sẽ “ăn miếng, trả miếng” sau khi cáo buộc Mỹ bắn phá đảo Larak, khiến cả binh sĩ và dân thường Iran thương vong. Trong tuyên bố ngắn gọn được đài truyền hình nhà nước IRIB của Iran phát đi, phát ngôn viên IRGC mô tả "hành động này là một sai lầm chiến lược và chết người" của chính quyền Tổng thống Trump.

Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Iran và Oman tiếp tục thảo luận về một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất thế giới về vận chuyển năng lượng. Các bên trung gian trong khu vực, bao gồm Qatar, đã ủng hộ các cuộc đàm phán này, trong khi giới chức Iran nhiều lần gắn kết tương lai của hoạt động hàng hải qua eo biển chiến lược với các cuộc thảo luận rộng hơn cùng Washington và những diễn biến an ninh trong khu vực. 

Diễn biến cũng đánh dấu đợt không kích đầu tiên của Mỹ nhắm vào Iran kể từ ngày 29/7, thời điểm Washington tuyên bố hoàn tất một "đợt tấn công quy mô lớn" nhằm đáp trả âm mưu tấn công vào các vị trí quân sự của Mỹ diễn ra trước đó một ngày.

Nhà Trắng hôm 27/8 cho biết hiện không có cuộc thương lượng nào đang diễn ra giữa Mỹ và Iran liên quan đến cuộc xung đột kéo dài 6 tháng qua.

Trong những tuần gần đây, ông Trump tập trung vào việc gia tăng sức ép kinh tế lên Iran thay vì thực hiện các hành động quân sự. Tuần trước, lãnh đạo Nhà Trắng quả quyết sức mạnh tài chính của Mỹ sẽ đưa đất nước "tiến tới một thắng lợi vang dội". Bộ Tài chính Mỹ cũng đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt mới, gây thiệt hại nặng nề đối với những quốc gia từ chối cắt đứt quan hệ kinh tế với Iran, đồng thời gọi đây là một "Ngày chiến thắng về kinh tế".

Theo CNN, giá dầu đã tăng mạnh hôm 30/8 sau tin tức về việc Mỹ thực hiện đợt tấn công đầu tiên nhắm vào Iran trong hơn 1 tháng qua. Giá dầu Brent, ​​loại dầu tiêu chuẩn quốc tế, đã tăng 2,8% lên mức 90,57 USD/thùng, trong khi giá dầu thô Mỹ tăng 2,7% lên mức 85,64 USD/thùng.