Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn trong hai tuần

* Hai bên đều tuyên bố giành chiến thắng

* Đàm phán dự kiến sớm diễn ra tại Pakistan

Theo CNN, thông báo trên mạng xã hội Truth Social vào sáng 8-4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ tuyên bố ông đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran, đồng thời nêu rõ thỏa thuận này được đưa ra với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz. "Dựa trên các cuộc hội đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir của Pakistan, trong đó họ đề nghị tôi tạm dừng lực lượng hủy diệt đang được gửi đến Iran, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý đình chỉ việc ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một thỏa thuận ngừng bắn hai chiều", ông Trump viết trên Truth Social.

Người dân Iran đổ ra đường sau khi lệnh ngừng bắn với Mỹ được công bố. Ảnh: CNN

Giải thích về lý do đồng ý ngừng bắn, người đứng đầu Nhà Trắng nói rằng Mỹ đã đạt được tất cả các mục tiêu quân sự và đang tiến rất xa trong việc đạt được một thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran cũng như hòa bình ở Trung Đông.

Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán.

Không lâu sau đó, một quan chức Mỹ cho biết quân đội nước này đã tạm ngừng các cuộc tấn công bên trong Iran. Đồng thời, Văn phòng Thủ tướng Israel cũng ra tuyên bố nêu rõ nước này ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ về việc tạm ngừng các cuộc tấn công chống lại Iran trong hai tuần với điều kiện Tehran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, phía Israel nói rằng Lebanon “không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn”.

Đáp lại, theo Tân Hoa xã, sáng cùng ngày, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao của Iran đã xác nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố. Theo tuyên bố được đọc trên kênh truyền hình nhà nước IRIB của Iran, lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chỉ thị tất cả các đơn vị quân đội của nước này ngừng bắn. "Đây không phải là kết thúc của chiến tranh nhưng tất cả các binh chủng quân đội nên tuân theo mệnh lệnh của lãnh đạo tối cao và ngừng bắn", tuyên bố nêu rõ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng khẳng định trên mạng xã hội rằng nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang nước này sẽ “ngừng các hoạt động phòng thủ” và cho biết Iran đang xem xét đề xuất 15 điểm do Mỹ đưa ra.

Về eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Iran cho biết quân đội nước này sẽ phối hợp bảo đảm an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ giúp đỡ giải quyết tình trạng tắc nghẽn giao thông ở eo biển này. Trước đó, ngày 7-4, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã không thể thông qua dự thảo nghị quyết nhằm tăng cường an ninh tại eo biển Hormuz trong bối cảnh tuyến đường thủy quan trọng này bị đóng cửa do xung đột.

Sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố ngừng bắn với Iran, giá dầu thô WTI của Mỹ đã giảm hơn 12USD mỗi thùng. Thị trường chứng khoán châu Á cũng tăng mạnh, trong khi giá dầu giảm mạnh.

Lễ tang của một gia đình có người thân thiệt mạng trong cuộc không kích vào thành phố Haifa, Israel ngày 7-4. Ảnh: Reuters

Truyền thông thế giới cho biết, lãnh đạo nhiều nước đã lên tiếng hoan nghênh việc Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn tạm thời. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng hoan nghênh thỏa thuận này và nhấn mạnh rằng việc chấm dứt các hành động thù địch là cần thiết và khẩn cấp để bảo vệ tính mạng, giảm bớt đau khổ cho người dân.

Theo Tân Hoa xã, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời lãnh đạo Mỹ và Iran đến Islamabad, Pakistan để tiếp tục đàm phán nhằm "giải quyết mọi tranh chấp". Các cuộc đàm phán dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tới.

Mặc dù thỏa thuận ngừng bắn đã được công bố, song cuộc đấu khẩu giữa Mỹ và Iran vẫn chưa chấm dứt, bằng chứng là cả Mỹ và Iran đều nói rằng thỏa thuận này là một chiến thắng của phía mình. Iran tuyên bố nước này đã giành được “thắng lợi lớn” và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran, trong đó có những nội dung đáng chú ý được hãng thông tấn Mehr tiết lộ như: Mỹ cam kết không có thêm hành động gây hấn nào; Mỹ phải chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran; dỡ bỏ tất cả lệnh trừng phạt chính cũng như thứ cấp; bồi thường thiệt hại cho Iran về những tổn thất trong chiến tranh; rút quân khỏi khu vực; Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz... Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump cũng khẳng định Mỹ đã giành được "chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn", đồng thời chỉ trích gay gắt tuyên bố của phía Iran.

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, các vụ tấn công bằng tên lửa được báo cáo trên khắp vùng Vịnh và Israel vào sáng 8-4, trong khi một phát ngôn viên quân đội Israel nói với CNN rằng nước này vẫn tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Còn theo Bộ Y tế Lebanon, ít nhất 8 người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích tại miền Nam nước này vào sáng cùng ngày.

Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran

Trước việc ngày 7-4 (giờ địa phương), Hoa Kỳ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, ngày 8-4, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ: “Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được ngày 7-4-2026 giữa Hoa Kỳ và Iran, bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng, tiến tới khôi phục lại hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn ở khu vực Trung Đông.

Việt Nam kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, hành động trách nhiệm, không làm phức tạp tình hình; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia; bảo đảm an ninh, an toàn cho dân thường, các cơ sở hạ tầng dân sự cũng như an toàn và tự do giao thông hàng hải ở khu vực; tích cực đối thoại tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững cho các bất đồng trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, vì lợi ích của các bên, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới”.