Mỹ và Ukraine xây dựng thỏa thuận hợp tác sản xuất máy bay không người lái

Mỹ và Ukraine hiện đang hoàn thiện các bước cuối cùng của dự thảo bản ghi nhớ (MOU) nhằm thiết lập một thỏa thuận quốc phòng mang tính bước ngoặt. Động thái này không chỉ mở đường cho Kiev xuất khẩu công nghệ quân sự sang Washington mà còn thúc đẩy việc hợp tác sản xuất máy bay không người lái (UAV) giữa các doanh nghiệp hai nước.

Bước ngoặt trong hợp tác quốc phòng song phương

Dự thảo thỏa thuận do Bộ Ngoại giao Mỹ và Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olha Stefanishyna phối hợp xây dựng. Đây được coi là minh chứng cho sự thay đổi vị thế của Ukraine từ quốc gia nhận viện trợ sang đối tác cung cấp công nghệ quân sự thực chiến. Theo các nguồn tin từ CBS News, năng lực UAV của Ukraine đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức quốc phòng Mỹ sau những thành công trên chiến trường.

Một binh sĩ Ukraine cầm máy bay không người lái đánh chặn Sting trước chuyến bay thử nghiệm tại tỉnh Dnipropetrovsk Oblast, Ukraine ngày 22/2/2026. (Ảnh: Alex Nikitenko/Global Images Ukraine/Getty)

Không chỉ dừng lại ở biên giới Đông Âu, Ukraine đã bắt đầu hỗ trợ các đồng minh của Washington tại Trung Đông đối phó với các dòng UAV Shahed do Iran thiết kế. Kiev đã cử các thiết bị đánh chặn cùng đội ngũ vận hành chuyên nghiệp tới khu vực này, đồng thời ký kết các thỏa thuận hợp tác với Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Chiến dịch Mạng nhện và sự công nhận từ quốc tế

Ý tưởng hợp tác UAV đã được phía Ukraine đề xuất với Nhà Trắng từ tháng 8/2025. Động lực chính đến từ hiệu quả của "Chiến dịch Mạng nhện" (Operation Spiderweb) – một chiến dịch tấn công UAV sâu trong lãnh thổ Nga, phá hủy hàng chục máy bay quân sự đang đậu trên đường băng. Trong chiến dịch này, các phi công Ukraine đã điều khiển từ xa các thiết bị mang thuốc nổ được triển khai bí mật từ các phương tiện vận tải di động.

Các binh sĩ Ukraine điều khiển máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) từ một hầm trú ẩn tại vùng Donetsk Oblast, Ukraine ngày 7/5/2026. (Ảnh: Lữ đoàn Cơ giới số 93 của Ukraine/AP)

Năng lực sản xuất và thách thức về tài chính

Hội đồng An ninh Quốc gia Ukraine dự báo năng lực sản xuất quốc phòng nội địa có thể đạt quy mô 55 tỷ USD vào năm 2026. Tuy nhiên, một trở ngại lớn hiện nay là ngân sách mua sắm vũ khí của Kiev chỉ đạt khoảng 15 tỷ USD. Để khai thác hết công suất của các nhà máy, Ukraine đang tích cực tìm kiếm nguồn tài trợ và các đơn hàng từ bên ngoài, bao gồm cả thị trường Mỹ.

Về mặt kỹ thuật, Ukraine đang nắm giữ lợi thế trong những phân khúc mà Mỹ chưa tập trung ưu tiên. Cụ thể, trong khi Mỹ dự kiến sản xuất khoảng 300.000 UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) trong năm 2025, thì một nhà sản xuất của Ukraine đã đặt mục tiêu chế tạo hơn 3 triệu chiếc FPV giá rẻ trong năm 2026.

Một tân binh thuộc Lữ đoàn Cơ giới số 58 của Ukraine luyện tập kỹ năng quân sự với máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) tại thao trường gần tiền tuyến ở vùng Kharkiv Oblast, Ukraine ngày 12/5/2026. (Ảnh: AP)

Công nghệ tác chiến điện tử và rào cản chính trị

Bên cạnh sản lượng, các doanh nghiệp Ukraine như Sine Engineering đang dẫn đầu trong việc phát triển công nghệ chống gây nhiễu, cho phép UAV hoạt động ổn định mà không cần tín hiệu GPS. Một số đơn vị như General Cherry cũng đã ký thỏa thuận với Wilcox Industries để sản xuất trực tiếp tại Mỹ.

Mặc dù tiềm năng hợp tác là rất lớn, thỏa thuận vẫn đối mặt với những rào cản chính trị nhất định. Một số quan chức cấp cao tại Washington vẫn thận trọng về việc đưa công nghệ nước ngoài vào hệ thống mua sắm quân sự của Mỹ. Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định việc nới lỏng hạn chế xuất khẩu sẽ chỉ được thực hiện khi quyền sở hữu trí tuệ của các doanh nghiệp nội địa được bảo vệ tuyệt đối và nhu cầu chiến trường vẫn được đảm bảo ưu tiên hàng đầu.