Nam sinh Bắc Ninh tiết lộ bí quyết chinh phục Huy chương Vàng IPhO

Tạ Ngọc Minh - Huy chương Vàng Olympic Vật lí Quốc tế 2026.

Từng lỡ cơ hội góp mặt ở sân chơi quốc tế như kỳ vọng, Tạ Ngọc Minh không xem đó là thất bại. Nam sinh Trường THPT Chuyên Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) chọn học chắc từ gốc, kiên trì lấp đầy từng khoảng trống kiến thức. Một năm sau, em giành Huy chương Vàng Olympic Vật lí quốc tế (IPhO) 2026.

Từ lần lỡ hẹn đến tấm Huy chương Vàng

Trong thành tích lịch sử của đội tuyển Việt Nam tại Olympic Vật lí quốc tế (IPhO) 2026 với 4 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc, Tạ Ngọc Minh, học sinh lớp 12 Trường THPT Chuyên Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh), là một trong những chủ nhân của tấm Huy chương Vàng. Kỳ thi diễn ra từ ngày 4 đến 12/7 tại Colombia, quy tụ 381 học sinh đến từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thành tích của Minh tiếp tục nối dài bảng vàng Olympic của Trường THPT Chuyên Bắc Ninh.

Ít ai biết rằng trước khi bước lên bục nhận Huy chương Vàng thế giới năm 2026, Minh từng lỡ cơ hội tham dự một sân chơi quốc tế khi đang học lớp 11 (năm học 2024 - 2025). Thay vì xem đó là thất bại, em coi đây là dịp để nhìn lại bản thân và hoàn thiện mình. "Em không nghĩ kết quả năm trước là tốt hay xấu. Em đi thi để thử sức. Điều quan trọng là biết mình còn thiếu gì để cố gắng hơn", Minh chia sẻ.

Từ hè năm học 2025-2026, em chủ động điều chỉnh kế hoạch học tập, chuẩn bị cho kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và các vòng tuyển chọn đội tuyển quốc tế. Trước khi lên đường dự IPhO 2026, dù thầy cô không tạo áp lực, Minh vẫn cảm nhận được sự kỳ vọng của nhà trường sau thành tích của các đàn anh từng giành huy chương Olympic quốc tế. "Đó là động lực để em cố gắng hơn", Minh nói.

Em Tạ Ngọc Minh và thầy Phạm Đình Hiệp. Kết

Khi được hỏi về bí quyết học tập, Minh cho rằng điều quan trọng không phải là giải thật nhiều đề hay học nhồi nhét trước kỳ thi, mà là xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc ngay từ đầu. Em luôn tập trung nghe giảng trên lớp; nếu chưa hiểu sẽ hỏi thầy cô ngay để không bỏ sót kiến thức.

Ở nhà, Minh chủ động tìm tài liệu, nghiên cứu đề thi các năm trước và trao đổi với các anh chị khóa trên. Em không học thêm quá nhiều mà ưu tiên tự học, tự hệ thống kiến thức một cách khoa học để tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả.

Một trong những công cụ học tập gắn bó với Minh là chiếc iPad. Theo em, thiết bị này giúp việc học thuận tiện hơn nhờ có thể mang theo tài liệu mọi lúc, dễ dàng đánh dấu nội dung quan trọng và gửi bài cho thầy cô góp ý. Tuy nhiên, nam sinh không phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị số. "Em vẫn ghi chép song song bằng vở. Viết trên giấy giúp rèn cách trình bày, tư duy chặt chẽ hơn và hạn chế việc sửa đi sửa lại quá nhiều", Minh chia sẻ.

Với Minh, mỗi câu trả lời trong bài thi đều có thể quyết định số điểm đạt được. Vì vậy, trước kỳ thi em chuyển hoàn toàn sang làm bài trên giấy để làm quen với điều kiện thi thực tế.

Tình yêu với Vật lí đến với Minh từ khá sớm. Khi học lớp 8 tại Trường THCS Nguyễn Đăng Đạo (TP Bắc Ninh cũ, nay là phường Kinh Bắc), em quyết định chuyển từ đội tuyển Toán sang đội tuyển Vật lí. Quyết định ấy trở thành bước ngoặt, mở ra hành trình chinh phục môn học mà em thực sự yêu thích. Từ giải Nhì học sinh giỏi cấp thành phố năm lớp 8, giải Nhất cấp thành phố và giải Nhì cấp tỉnh Bắc Ninh năm lớp 9, Minh từng bước khẳng định năng lực trước khi vươn tới những thành tích cấp quốc gia và quốc tế.

Ghi chép khoa học để không lặp lại sai sót

Theo thầy Phạm Đình Hiệp, giáo viên Vật lí Trường THPT Chuyên Bắc Ninh, điều nổi bật ở Minh không chỉ là tư duy tốt mà còn là phương pháp học khoa học. "Em ghi bài trên iPad và vở, sau đó tự hệ thống theo từng chuyên đề. Phần nào chưa hiểu hoặc còn khoảng trống kiến thức thì tiếp tục hỏi thầy cô cho đến khi nắm chắc", thầy Hiệp cho biết.

Theo thầy Hiệp, Minh luôn muốn hiểu tận gốc vấn đề thay vì học thuộc công thức. Em cũng rất cẩn thận trong việc ghi lại những lỗi sai để không lặp lại. Hai năm học liên tiếp 2024 - 2025 và 2025 - 2026, Minh đều giành giải Nhất Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Vật lí. Đặc biệt, ngay từ lớp 11, em đã đoạt giải Nhất quốc gia – thành tích không nhiều học sinh đạt được ở độ tuổi này. "Điều khiến tôi ấn tượng nhất là em thực sự yêu Vật lí và mong muốn theo đuổi ngành học này lâu dài", thầy Hiệp nói.

Em Tạ Ngọc Minh và thầy Phạm Đình Hiệp.

Trao đổi với Báo GD&TĐ, ông Hà Huy Phương, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Bắc Ninh, đánh giá Minh là học sinh chăm chỉ, tiến bộ nhanh và có khả năng bứt phá mạnh mẽ. Theo ông Phương, nhiều năm qua nhà trường duy trì kết nối các cựu học sinh từng đạt thành tích quốc tế với học sinh đang theo học để trao đổi học thuật, truyền cảm hứng và hỗ trợ chuyên môn. Môi trường đó góp phần tạo nên nhiều thế hệ học sinh xuất sắc, trong đó có Nguyễn Tuấn Phong - cựu học sinh từng giành Huy chương Vàng Olympic Vật lí quốc tế năm 2023.

Bên cạnh sự đồng hành của thầy cô, Minh còn nhận được sự ủng hộ lớn từ gia đình. Bố em là anh Tạ Ngọc Dũng, cựu học sinh chuyên Toán Trường THPT Chuyên Bắc Ninh, từng là thành viên đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Hóa học của tỉnh Bắc Ninh. "Em rất vui vì luôn nhận được sự ủng hộ của gia đình đối với những quyết định của mình", Minh chia sẻ.

Sau tấm Huy chương Vàng IPhO 2026, Minh dự định theo học ngành Vật lí tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), đồng thời tiếp tục trau dồi tiếng Anh, kỹ năng mềm và chuẩn bị cho những mục tiêu mới.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT, Trường THPT Chuyên Bắc Ninh chúc mừng Tạ Ngọc Minh và các thầy giáo tham gia Đoàn.