Nam sinh Sân khấu Điện ảnh dùng ngựa vàng mã thực hiện bộ ảnh nghệ thuật độc đáo, đậm chất văn hóa
Lấy cảm hứng từ hình tượng 'ngựa giấy' trong tục lệ hóa vàng của người Việt, Nguyễn Đức Thành - sinh viên Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội đã thực hiện bộ ảnh 'Mã Lộ' gây ấn tượng mạnh bởi vẻ đẹp vừa ma mị, vừa nhân văn. Không chỉ là một cuộc chơi về ánh sáng và bố cục để chào đón năm Bính Ngọ 2026, dự án còn gửi gắm khát vọng của người trẻ trong việc bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, giúp văn hóa truyền thống đến gần hơn với cộng đồng qua ngôn ngữ hình ảnh hiện đại.



Trong văn hóa tín ngưỡng người Việt, ngựa giấy là vật phẩm quen thuộc tại các nghi lễ cúng tế, từ gia tiên, giỗ chạp đến các đàn lễ Tam phủ, Tứ phủ. Tuy nhiên, việc đưa chất liệu này vào nghệ thuật thị giác là một thử thách lớn bởi dễ gợi cảm giác u ám, rùng rợn. Chia sẻ về ý tưởng, Đức Thành cho biết cảm hứng đến từ các bộ ảnh thời trang chào năm Bính Ngọ hiện hành. Thay vì chạy theo xu hướng dùng ngựa thật, ngựa gỗ hay ngựa sứ đắt đỏ nhưng kích thước hạn chế, chàng sinh viên trẻ quyết định chọn ngựa giấy - một giải pháp vừa phù hợp túi tiền, vừa mang đậm căn cốt văn hóa dân gian.



"Nhiều người nhìn vào ngựa giấy thường thấy sợ vì nghĩ đến người âm. Nhưng mình tìm hiểu và thấy rằng, ngựa giấy mang ý nghĩa rất nhân văn. Đó là phương tiện, là 'tọa kỵ' mà người sống gửi cho người đã khuất, là vật dẫn đường đưa linh hồn đi đến nơi cuối cùng của vạn vật trong kiếp luân hồi," Đức Thành chia sẻ.

Khác với những bộ ảnh khai thác sự ma mị đơn thuần của tháng Cô hồn, "Mã Lộ" được xây dựng với một cốt truyện rõ ràng: Cuộc gặp gỡ giữa linh hồn và ông Ngựa, quá trình "họa nhãn" (khai quang điểm nhãn) để vật phẩm có linh tính, và cuối cùng là hành trình cả hai cùng bước sang thế giới bên kia.



Điểm nhấn ấn tượng nhất của bộ ảnh là phân cảnh "họa nhãn". Đức Thành đã dùng một bó nhang đang cháy để trực tiếp tạo hình đôi mắt cho ngựa giấy.



Đằng sau những khung hình ma mị là nỗ lực xoay xở của một ekip sinh viên với kinh phí hạn hẹp. Đức Thành cho biết, tổng chi phí cho dự án nếu không có sự hỗ trợ từ bạn bè có thể lên tới gần chục triệu đồng, con số không nhỏ với sinh viên. Riêng tiền đặt làm hai ông ngựa và vận chuyển từ Bắc Ninh về Hà Nội đã chiếm một phần đáng kể. Quá trình thực hiện bộ ảnh cũng gặp không ít trắc trở. Giờ vàng để chụp chỉ kéo dài vỏn vẹn gần một tiếng đồng hồ khi hoàng hôn buông xuống. Ekip đã phải chạy đua với mặt trời để bắt được cái ánh sáng nhập nhoạng, tranh tối tranh sáng - thời khắc giao thoa giữa ngày và đêm, cũng là ẩn dụ cho ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Thông qua "Mã Lộ", chàng trai trẻ mong muốn thay đổi cách tiếp cận văn hóa truyền thống. "Người trẻ không phải không yêu văn hóa, họ chỉ yêu theo cách của riêng họ. Thay vì những trang sách nghiên cứu dày đặc chữ khiến nhiều bạn trẻ nản lòng, mình muốn dùng ngôn ngữ hình ảnh để các bạn trẻ dễ cảm nhận hơn. Mình hy vọng, văn hóa sẽ được nhiều bạn trẻ 'kể' lại một cách sống động và hiện đại," Đức Thành bày tỏ. "Mã Lộ" không chỉ là một bộ ảnh nghệ thuật chào sân năm Ngựa 2026, mà còn là lời khẳng định của thế hệ sáng tạo trẻ: Di sản cha ông vẫn luôn là mỏ vàng vô tận, chỉ cần chúng ta dám nhìn nhận và khai thác bằng một tư duy mới mẻ và trân trọng.

Thông qua bộ ảnh, Đức Thành mong muốn dùng tư duy hình ảnh mới mẻ để kể lại các phong tục cổ truyền, giúp thế hệ Gen Z tiếp cận di sản cha ông một cách gần gũi và sống động hơn. Trước đó, Đức Thành cũng dành nhiều tâm huyết cho các bộ ảnh chủ đề văn hóa, được các bạn trẻ đón nhận.











