Nam Tuấn khai thác hiệu quả tiềm năng, phát triển kinh tế - Bài cuối
Bài cuối: Động lực mới cho phát triển bền vững
Giữ vững cây trồng chủ lực, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất là những bước đi đầu tiên trong hành trình phát triển kinh tế nông nghiệp của xã Nam Tuấn. Xã tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, mở rộng những mô hình sản xuất có giá trị, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo nền tảng phát triển lâu dài.
Trong sản xuất nông nghiệp, người nông dân là đối tượng chịu nhiều rủi ro nhất. Chỉ cần giá thị trường giảm, đầu ra bị ách tắc hay doanh nghiệp thay đổi kế hoạch thu mua, mọi công sức của cả một vụ mùa có thể bị ảnh hưởng. Thay vì khuyến khích người dân mở rộng diện tích sản xuất, Nam Tuấn lựa chọn một hướng đi khác: Phát triển nông nghiệp phải bắt đầu từ xây dựng chuỗi liên kết.
Theo Chương trình phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2025 - 2030, xã xác định tăng cường liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị; xây dựng các mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà nông, doanh nghiệp và nhà khoa học; hình thành chuỗi sản xuất - thu mua - chế biến - tiêu thụ đối với các sản phẩm chủ lực như thuốc lá, dong riềng và chăn nuôi.
Bà Nông Thị Minh Luyến, Bí thư chi bộ, Trưởng xóm Nà Rị cho biết: Trước đây bà con lo nhất là làm ra sản phẩm nhưng không biết bán cho ai. Nay có doanh nghiệp ký hợp đồng từ đầu vụ, có xã đứng ra làm việc nên người dân yên tâm. Chúng tôi tập trung sản xuất đúng kỹ thuật, không còn lo đầu ra như trước.
Theo đồng chí Lục An Khánh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nam Tuấn, hiệu quả của mô hình liên kết phụ thuộc rất lớn vào vai trò điều phối của chính quyền địa phương. Riêng niên vụ thuốc lá vừa qua, cấp ủy, chính quyền và doanh nghiệp nhiều lần trao đổi, tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Quan điểm của xã là ở đâu có khó khăn thì chính quyền có mặt ở đó, cùng doanh nghiệp và người dân tìm giải pháp để bảo đảm sản xuất, ổn định đầu ra. Đây cũng là lý do nhiều năm qua, vùng nguyên liệu thuốc lá của Nam Tuấn giữ được sự ổn định trong những thời điểm thị trường biến động.

Đoàn công tác xã Nam Tuấn tham quan mô hình liên kết thu mua và chế biến lá giang ở Tuyên Quang.
Liên kết ở Nam Tuấn không chỉ dừng lại ở cây thuốc lá. Khi diện tích thuốc lá gần như đã khai thác hết, địa phương tiếp tục tìm kiếm những hướng đi mới từ cây dong riềng, cây giang lấy lá, cây lúa chất lượng cao và chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Mỗi mô hình đều được tính toán trên cơ sở điều kiện tự nhiên, nhu cầu thị trường và đặc biệt phải có doanh nghiệp đồng hành ngay từ đầu. Đối với cây dong riềng, doanh nghiệp cam kết bao tiêu sản phẩm với mức giá sàn, còn cây giang lấy lá được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu thường xuyên hơn so với trồng keo, đồng thời góp phần bảo vệ độ che phủ của rừng.
6 tháng năm 2026, diện tích dong riềng toàn xã đạt 73,8 ha, vượt 105,43% kế hoạch, sản lượng ước đạt 4.428 tấn; giang lấy lá 29,5 ha, bằng 107,2% kế hoạch; lúa xuân 109,1 ha, vượt 109,1% kế hoạch với sản lượng hơn 604 tấn; ngô xuân 300 ha, đạt 100% kế hoạch. Chăn nuôi phát triển theo hướng an toàn sinh học, tổng đàn gia cầm hơn 87.500 con, gần 2.000 con trâu, trên 1.200 con bò được duy trì ổn định. Những kết quả này cho thấy định hướng đa dạng hóa sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo thêm dư địa phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương.
Một vùng nguyên liệu mạnh không chỉ được tạo nên trên những cánh đồng tươi tốt. Điều quan trọng hơn là người dân có niềm tin để đầu tư lâu dài. Doanh nghiệp có niềm tin để gắn bó và chính quyền có trách nhiệm đồng hành, giữ cho mối liên kết ấy luôn bền chặt. Cùng với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã đặt mục tiêu đưa khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số vào sản xuất. Từ việc áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, cơ giới hóa một số khâu sản xuất đến từng bước ghi chép điện tử, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Trên những triền đồi, diện tích dong riềng, giang lấy lá đang dần phủ xanh những vùng đất trước đây còn bỏ trống hoặc sản xuất kém hiệu quả. Với cách làm bài bản, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và sự đồng hành chặt chẽ giữa cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và người dân, phấn đấu đến năm 2030, xã Nam Tuấn đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người đạt 50 triệu đồng năm, giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 95 triệu đồng/ha. Đây cũng chính là minh chứng rõ nét cho tư duy phát triển lấy nội lực địa phương làm gốc, lấy người dân làm trung tâm và lấy liên kết làm động lực để vươn lên.
