Nạn nhân đầu tiên của khủng hoảng chip

Một người dùng trải nghiệm điện thoại Meizu vào năm 2023. Ảnh: VCG.

Cuộc khủng hoảng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu đã buộc một nhà sản xuất smartphone tại Trung Quốc phải hủy kế hoạch ra mắt mẫu điện thoại mới. DreamSmart Group cho biết thương hiệu smartphone Meizu của hãng đã quyết định hủy việc phát hành Meizu 22 Air, một mẫu điện thoại mỏng có thiết kế tương tự iPhone Air của Apple.

“Đà tăng mạnh của giá chip nhớ kể từ quý IV/2025 không chỉ làm đội chi phí sản xuất mà còn giáng một cú sốc lớn vào kế hoạch kinh doanh smartphone của chúng tôi”, ông Wan Zhiqiang, Giám đốc Marketing của DreamSmart, chia sẻ trong một buổi phát trực tiếp vào ngày 10/1.

Theo ông Wan, toàn bộ ngành công nghiệp đang phải thu hẹp danh mục sản phẩm do khủng hoảng chuỗi cung ứng, đồng thời cho biết Meizu sẽ tập trung nguồn lực vào những sản phẩm công ty thực sự cần. SCMP nhận xét đây là một trong những trường hợp đầu tiên cho thấy tác động của việc giá linh kiện chủ chốt tăng vọt đối với toàn ngành.

Counterpoint Research cho biết vào tuần trước rằng giá chip nhớ đã tăng 40-50% trong quý IV/2025. Tổ chức này cũng nhận định giá có thể tiếp tục tăng thêm con số tương tự trong quý I năm nay và khoảng 20% trong quý II/2026.

Meizu, được thành lập năm 2007, từng là một trong những thương hiệu smartphone phổ biến nhất tại Trung Quốc, nhưng dần suy yếu do cạnh tranh nội địa ngày càng khốc liệt.

Năm 2022, Meizu được Tập đoàn sản xuất ôtô Zhejiang Geely Holding Group thâu tóm. Đến năm 2024, hãng tuyên bố chấm dứt các dự án mới liên quan đến smartphone truyền thống để theo đuổi chiến lược “all in AI” (tất tay cho AI).

Việc hủy kế hoạch ra mắt Meizu 22 Air phản ánh những vấn đề rộng hơn trong chuỗi cung ứng bộ nhớ toàn cầu. Xu hướng cho thấy các nhà sản xuất hàng đầu ưu tiên năng lực sản xuất cho những khách hàng gắn với nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo đang tăng vọt.

Đà tăng phi mã của giá chip nhớ cũng tạo ra những ảnh hưởng lớn trong ngành điện tử toàn cầu, buộc các nhà sản xuất Trung Quốc như Xiaomi và Honor phải công bố kế hoạch tăng giá smartphone và máy tính bảng. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh vào tháng 11, Chủ tịch Xiaomi Lu Weibing cho biết hãng dự định ứng phó bằng cách tối ưu hóa danh mục sản phẩm và nâng giá bán trung bình.

“Một số doanh nghiệp sẽ tụt lại phía sau, thậm chí rời khỏi cuộc chơi. Trong giai đoạn khó khăn, các công ty sẽ phải cạnh tranh xem ai chuẩn bị tốt hơn hoặc có tiềm lực tài chính mạnh hơn”, ông Lu nhận định.

Dưới tác động của khủng hoảng chip nhớ toàn cầu, các hãng lớn như Apple và Samsung đang nắm lợi thế rõ rệt so với những nhà sản xuất quy mô nhỏ. Với tiềm lực tài chính mạnh, sản lượng đặt hàng lớn và các hợp đồng cung ứng dài hạn, những ông lớn có khả năng khóa giá linh kiện từ sớm, ưu tiên nguồn cung DRAM và NAND ngay cả khi thị trường biến động.

Nhật Tường