Nâng cao chất lượng giải quyết án hành chính tại Bắc Ninh

Cùng dự có các đồng chí Ngụy Thị Tuyến, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh; Nguyễn Thị Thủy, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh; Nguyễn Trọng Trường, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh.

Đồng chí Trần Đăng Sâm kết luận giám sát tại Tòa án và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8-Bắc Ninh.

Tòa án khu vực 8- Bắc Ninh (gồm Tòa án nhân dân huyện Tiên Du và Thị xã Quế Võ trước đây), trong giai đoạn 2024- 2026 án hành chính có tính chất phức tạp, thuộc nhiều lĩnh vực như khiếu kiện các quyết định quản lý hành chính về đất đai. Tổng số đơn vị tiếp nhận 8 vụ, việc và đã thụ lý 100%, trong đó 4 vụ đang trong quá trình giải quyết; các vụ đều chấp hành đúng thời gian quy định.

Công tác phối hợp trong giải quyết án hành chính đạt kết quả tích cực góp phần bảo đảm quyền lợi, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và công dân. Quá trình giải quyết các vụ án hành chính đều có sự tham gia của Viện Kiểm sát; không để xảy ra khiếu nại sau xử lý.

Đối với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8- Bắc Ninh thực hiện kiểm sát giải quyết 8 vụ, việc, liên quan đến một số cơ quan, tổ chức, cá nhân. Nguyên nhân do một số người dân chưa tự giác chấp hành các quy định quản lý Nhà nước, cố tình vi phạm vì lợi ích cá nhân hoặc mục đích kinh tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, kinh doanh, và giao thông.

Một bộ phận người dân không hiểu đầy đủ các căn cứ pháp lý, trình tự thủ tục, dẫn đến các hành vi vi phạm vô ý hoặc không thỏa mãn với các quyết định hành chính, gây tranh chấp hoặc một số Quyết định hành chính ban hành không đúng thẩm quyền, sai về hình thức và nội dung dẫn đến tranh chấp. Quá trình kiểm sát, giải quyết các vụ, việc hành chính, kiểm sát thi hành án hành chính cho thấy các thông báo thụ lý vụ án, các quyết định, bản án Tòa án luôn gửi đầy đủ cho Viện kiểm sát và các đương sự.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Ngụy Thị Tuyến đề nghị các đơn vị được giám sát làm rõ một số điểm trong nội dung giám sát.

Qua đánh giá của thành viên Tổ giám sát, công tác kiểm sát giải quyết và thi hành án hành chính cơ bản được thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ. Các đơn vị kịp thời phát hiện vi phạm trong hoạt động tố tụng để ban hành kiến nghị khắc phục.

Mặc dù số lượng án hành chính không cao nhưng các thẩm phán, kiểm sát viên mới tiếp cận giải quyết án hành chính vì mới được giao nhiệm vụ này từ 1/7/2025 nên các đơn vị cần thận trọng trong quá trình ban hành thông báo, đề nghị giao nộp chứng cứ cũng như việc giao nhận chứng cứ.

Tòa án và Viện kiểm sát khu vực 8 nên ký quy chế phối hợp giải quyết vụ án hành chính, dân sự, hôn nhân gia đình; cần phân công các kiểm sát viên có kinh nghiệm giải quyết kịp thời các vụ phức tạp; cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào giải quyết các vụ án; cần phân công thẩm phán xem xét đơn khởi kiện và lưu bút lục hồ sơ…

Tại buổi giám sát, các thành viên Tổ giám sát cùng lãnh đạo, thẩm phán, kiểm sát viên các đơn vị tập trung phân tích nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết và thi hành án hành chính.

Phó Chánh án Tòa án nhân tỉnh Nguyễn Trọng Trường nêu một số điểm hạn chế các đơn vị cần khắc phục sau giám sát.

Phát biểu kết luận, đồng chí Trần Đăng Sâm đề nghị Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 và cơ quan thi hành án dân sự nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của thành viên Tổ giám sát để kịp thời khắc phục.

Đối với Tòa án: Qua nghiên cứu 5 hồ sơ, còn tình trạng bỏ qua một số thủ tục tố tụng bắt buộc như thiếu quyết định phân công thẩm phán xem xét đơn khởi kiện theo Khoản 2 Điều 121 Luật Tố tụng hành chính. Chưa thực hiện tốt chính sách pháp luật về trợ giúp pháp lý.

Hạn chế trong đối thoại tại tòa trước khi thụ lý (3/5 vụ án không thực hiện thủ tục này); thiếu phân công thẩm phán, ghi sai loại hình tố tụng, thiếu thông báo xác nhận nhận đơn, quyết định phân công không ghi tên thẩm phán, thiếu quyết định phân công thư ký và hội thẩm nhân dân.

Đối với Viện kiểm sát: Chưa kịp thời phát hiện các vi phạm nêu trên của Tòa án để kiến nghị; một số văn bản theo thủ tục tố tụng chưa được ban hành kịp thời.

Sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước chưa chặt chẽ. Có tình trạng né tránh, từ chối đối thoại tại tòa hoặc chậm cung cấp hồ sơ, tài liệu,. Nếu không giải quyết triệt để, các cơ quan tố tụng sẽ phải chịu trách nhiệm khi các cơ quan thẩm quyền cao hơn tiến hành giám sát.

Thời gian tới các đơn vị cần thực hiện các nội dung sau: Rà soát toàn bộ hồ sơ, khắc phục ngay các thiếu sót, sai sót về mặt thủ tục.Tiếp thu ý kiến của đoàn giám sát, báo cáo với số liệu thống nhất giữa Tòa án, Viện kiểm sát, Thi hành án. Đề xuất cụ thể về việc sửa đổi luật, nghị định hoặc quy chế phối hợp với UBND cấp xã, phường để ngăn chặn tình trạng "lách luật", gây khó khăn cho công tác xét xử.