Nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp trong năm 2026

Sản xuất công nghiệp xuất hiện nhiều điểm sáng rõ nét. (Ảnh: HNV)

Năm 2025, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp; căng thẳng thương mại, bất ổn địa chính trị gia tăng, cùng với việc nhiều quốc gia duy trì chính sách tiền tệ thận trọng đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, ngành công nghiệp Việt Nam chịu áp lực đáng kể từ các rào cản thương mại và thuế quan, nhất là những điều chỉnh chính sách của Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghiệp.

Sáu điểm sáng nổi bật của sản xuất công nghiệp

Cục Thống kê nhận định, bức tranh sản xuất công nghiệp 2025 có 6 điểm sáng, cụ thể:

Thứ nhất, sản xuất công nghiệp quý IV/2025 tăng cao và đạt mức cao nhất nhiều năm. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) quý IV/2025 ước tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất của quý IV kể từ năm 2018 đến nay. Trong đó, ngành khai khoáng tăng 3,4% (mức tăng cao thứ hai trong giai đoạn từ năm 2018, chỉ sau năm 2022 khi giá dầu tăng cao); ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,8%, tương đương mức tăng của quý IV/2018 và tăng cao trên nền tăng khá của năm trước; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 8,0%. IIP tiếp tục duy trì xu hướng quý sau cao hơn quý trước, phản ánh đà phục hồi rõ nét vào cuối năm.

Thứ hai, tính chung năm 2025, sản xuất công nghiệp tăng trưởng tích cực và ổn định hơn. IIP cả năm tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2024, cao hơn mức tăng 8,2% của năm 2024 và vượt xa mức tăng 1,3% của năm 2023. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chủ yếu, tăng 10,5%, mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay và tăng cao trên nền tăng 9,5% của năm 2024.

Thứ ba, nhiều ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực duy trì đà tăng trưởng khá. Đáng chú ý, trong ngành chế biến thực phẩm, chế biến và bảo quản thủy sản tăng 12%, chế biến và bảo quản rau quả tăng tới 18,4%, góp phần đưa toàn ngành tăng trưởng hai con số - mức cao nhất trong vòng 10 năm qua.

Thứ tư, đơn hàng mới của doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện trong quý IV/2025. Có 79,3% doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo cho biết số lượng đơn đặt hàng mới tăng hoặc giữ ổn định so với quý III/2025, cho thấy triển vọng sản xuất cuối năm khả quan hơn.

Thứ năm, sản xuất phục vụ thị trường trong nước tăng khá, nhất là các ngành gắn với đầu tư công. Các ngành sản xuất vật liệu và sản phẩm phục vụ xây dựng tiếp tục tăng cao.

Thứ sáu, nhiều địa phương công nghiệp trọng điểm ghi nhận mức tăng IIP khá, tạo điểm sáng cho toàn ngành. Một số địa phương có mức tăng cao như: Phú Thọ (26,4%), Ninh Bình (22,8%), Bắc Ninh (17,1%), Nghệ An (16,5%), Thanh Hóa (15,8%), Đồng Nai (15,2%), Hải Phòng (15,1%), Quảng Ninh và Tây Ninh (cùng 14,9%), Hưng Yên (12,3%)...

Một số lưu ý để gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp

Cũng theo Cục Thống kê, bên cạnh những kết quả tích cực, sản xuất công nghiệp năm 2025 vẫn còn một số vấn đề cần lưu ý:

Một là, sự phục hồi giữa các ngành chưa đồng đều. Một số ngành tăng thấp hoặc giảm so với cùng kỳ, như: khai thác quặng kim loại giảm 6,5%, khai thác dầu thô và khí đốt tự nhiên giảm 2,5%; sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu chỉ tăng 1,1%.

Tiếp tục củng cố, đồng bộ giải pháp nâng chất lượng tăng trưởng sản xuất công nghiệp.

Hai là, tồn kho ở mức cao tiếp tục tạo áp lực cho doanh nghiệp. Năm 2025, chỉ số sản xuất ngành chế biến, chế tạo tăng 10,5%, trong khi chỉ số tiêu thụ chỉ tăng 9,9%; chỉ số tồn kho toàn ngành tại thời điểm 31/12/2025 ước tăng 13,1% so với cùng thời điểm năm trước, cao hơn mức tăng 10,4% của năm 2024, gây áp lực lên dòng tiền và kế hoạch sản xuất.

Ba là, khó khăn về thị trường tiêu thụ vẫn là trở ngại lớn. Kết quả khảo sát cho thấy ba khó khăn chủ yếu của doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo gồm: cạnh tranh hàng hóa trong nước ngày càng gay gắt (50,5% doanh nghiệp); nhu cầu thị trường trong nước còn thấp (49,3% doanh nghiệp); nhu cầu tại thị trường quốc tế phục hồi chậm (29,5% doanh nghiệp).

Bốn là, chi phí vốn vay có xu hướng ảnh hưởng mạnh hơn trong quý IV/2025. Có 22,8% doanh nghiệp cho biết lãi suất vay vốn cao ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong quý IV/2025.

Nhận định chung, Cục Thống kê cho rằng, sản xuất công nghiệp quý IV và cả năm 2025 đã xuất hiện nhiều điểm sáng rõ nét hơn so với đầu năm, thể hiện đà phục hồi tương đối vững chắc. Tuy nhiên, các khó khăn mang tính cơ cấu và thị trường vẫn hiện hữu, đòi hỏi tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ đồng bộ nhằm củng cố đà phục hồi và nâng cao chất lượng tăng trưởng của ngành công nghiệp trong thời gian tới.

HÂN NGUYỄN