Nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai

Học nghề giúp người cai nghiện nâng cao sức khỏe, dễ tìm việc làm, thu nhập ổn định, tránh xa ma túy khi hòa nhập cộng đồng.

Gần 20 năm dính vào ma túy và đã trải qua nhiều lần cai nghiện nhưng không thành công, học viên H.M.D, xã Hà Trung trần tình: “Tháng 9/2024, tôi vào đây để thực hiện cai nghiện lần 3, thời điểm ấy, ngành lao động - thương binh và xã hội quản lý, từ tháng 3/2025 chuyển giao sang cho ngành công an. Thực tế từ việc chuyển giao này, bản thân tôi và các học viên đều không bị áp lực về tâm lý mà còn được cán bộ, chiến sĩ công an thường xuyên tuyên truyền, giúp tôi hiểu rõ mối nguy hại cũng như tác hại của hành vi sử dụng, buôn bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy đối với xã hội. Từ đó, giúp tôi suy nghĩ và định hướng tương lai tốt hơn sau khi rời nơi đây. Hiện, tôi chỉ còn mấy ngày nữa là hoàn thành cai. Khi trở về tái hòa nhập cộng đồng, sẵn có nghề may được học ngay tại cơ sở, tôi sẽ làm đơn xin vào làm tại doanh nghiệp may trên địa bàn xã và quyết tâm đoạn tuyệt ma túy”.

Cơ sở cai nghiện ma túy số 1, xã Trung Chính, hiện có 528 học viên đang cai nghiện, trong đó 365 học viên cai nghiện bắt buộc, còn lại là học viên cai nghiện tự nguyện. Ông Lê Đình Ninh, Phó trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 cho biết: “Khi vào cai nghiện tại đây, người sử dụng ma túy dù tự nguyện hay bắt buộc đều phải trải qua 5 giai đoạn. Đầu tiên là giai đoạn tiếp nhận và phân loại. Tiếp đến là giai đoạn điều trị cắt cơn, giải độc và điều trị rối loạn tâm thần. Sau đó đến giai đoạn giáo dục, tư vấn phục hồi hành vi, nhân cách. Khi người bệnh dần ổn định sẽ chuyển sang giai đoạn lao động trị liệu và học nghề. Cuối cùng là giai đoạn chuẩn bị hòa nhập cộng đồng. Ở giai đoạn này, trước khi học viên trở về gia đình 15 ngày, cơ sở sẽ gửi thông báo cho gia đình, chính quyền, công an địa phương theo dõi, hướng nghiệp và quản lý sau cai”.

Theo ông Ninh, ngoài thực hiện quy trình cai qua 5 giai đoạn, đơn vị còn siết chặt không cho ma túy thẩm lậu từ bên ngoài vào cơ sở thông qua hình thức thăm nuôi. Đồng thời, tăng cường tổ chức các biện pháp tuần tra, kiểm soát giúp học viên có môi trường chữa bệnh, lao động an toàn, không để xảy ra tình trạng vượt rào bỏ trốn... Nhờ đó, hơn 1 năm tiếp nhận công tác cai nghiện ma túy, đến nay đã có 475 học viên hoàn thành cai, trở về hòa nhập cộng đồng.

Vừa hoàn thành cai nghiện tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 cách đây được hơn 4 tháng, anh N.M.K (SN 1984), phường Hàm Rồng trải lòng: “Sau 2 năm cai nghiện, ngày 16/2/2026, tôi đã hoàn thành cai và trở về địa phương, hòa nhập cộng đồng. Từ khi đoạn tuyệt với ma túy, sức khỏe tôi không những được bình phục và nâng lên rõ rệt, tôi còn được công an phường, chính quyền đứng ra bảo lãnh xin vào làm tại cơ sở lắp camera trên địa bàn với mức thu nhập từ 9 - 10 triệu đồng/tháng. Số tiền này, giúp tôi phụ giúp bố, mẹ trang trải cuộc sống sinh hoạt hàng ngày trong gia đình nên cuộc sống của tôi bây giờ có ý nghĩa hơn”.

Từ khi trở về địa phương, ngoài thường xuyên ghé thăm động viên, công an phường còn mời anh K. lên trụ sở công an phường để kiểm tra test nhanh ma túy và tổ chức tuyên truyền các nội dung liên quan đến ma túy. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh đến việc tái sử dụng ma túy sẽ bị phạt tù từ 3 - 5 năm theo Điều 256a, Bộ luật Hình sự vừa được bổ sung tháng 7/2025. Qua đó, đã giúp anh có thêm kiến thức cũng như quyết tâm đoạn tuyệt với ma túy.

Theo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04), Công an tỉnh Thanh Hóa: "Hiện trên địa bàn có 812 người nghiện đang thực hiện cai tại 2 cơ sở (cơ sở 1, xã Trung Chính và cơ sở 2, xã Hồi Xuân) và có khoảng hơn 1 nghìn người nghiện ma túy đang quản lý sau cai. Để nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, các cơ sở cai nghiện đã thực hiện nghiêm túc quy trình cai qua 5 giai đoạn, đồng thời siết chặt không cho ma túy thẩm lậu từ bên ngoài thông qua hình thức thăm nuôi... nhằm tạo môi trường chữa bệnh, lao động an toàn cho học viên. Đối với những học viên đã hoàn thành cai, khi trở về hòa nhập cộng đồng, được lực lượng chức năng địa phương hướng dẫn, giúp đỡ phòng, chống tái nghiện và tư vấn để họ thay đổi hành vi, nhân cách. Bên cạnh đó, phối hợp cùng chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, động viên người sau cai nghiện để họ yên tâm, hòa nhập cộng đồng. Lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đứng ra bảo lãnh, hỗ trợ các đối tượng có nhu cầu học nghề, tìm việc làm phù hợp... Bằng cách làm này, tỷ lệ người tái nghiện giảm nhiều so với trước.

Tuy đã đạt được kết quả tích cực, công tác cai nghiện và quản lý sau cai vẫn còn nhiều khó khăn do tâm lý mặc cảm, sự kỳ thị của xã hội. Để khắc phục, bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng công an, rất cần sự vào cuộc hơn nữa của cả hệ thống chính trị trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng. Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường sống thân thiện, không kỳ thị, kết hợp chính sách hỗ trợ thiết thực sẽ là “chìa khóa” để người nghiện vươn lên làm lại cuộc đời, góp phần xây dựng xã hội an toàn không ma túy.