Nâng cao hiệu quả giám sát của Quốc hội, đáp ứng sự mong đợi của cử tri

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì điều hành chất vấn nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực tài chính. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 12/11, Quốc hội bắt đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Phiên chất vấn được phát thanh, truyền hình trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam để cử tri và nhân dân cả nước theo dõi.

Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, nhân dân đối với việc thực hiện các cam kết, nhiệm vụ được giao và những chuyển biến sau các phiên chất vấn trước đó.

Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn trong 1 ngày. Quốc hội tiến hành chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài chính và Khoa học, công nghệ.

Trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cùng tham gia trả lời, giải trình. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề thuộc trách nhiệm của Chính phủ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phiên chất vấn lần này tiếp tục thể hiện tinh thần Quốc hội đồng hành cùng Chính phủ, quán triệt tinh thần của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo là: phải nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội để đi vào thực chất, sắc bén hơn, tránh hình thức. Tập trung vào các điểm nghẽn, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, để kịp thời tháo gỡ, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống của nhân dân.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thực hiện Nghị quyết số 263 ngày 11/12/2025 của Quốc hội thực hiện các nghị quyết của Quốc hội khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề và chất vấn, trong gần 1 năm thực hiện, nhiều nhiệm vụ đã được Chính phủ, các bộ, ngành hoàn thành, có sản phẩm cụ thể, như: tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về tài chính, đầu tư, phát triển thị trường vốn; ban hành danh mục các nền tảng số dùng chung quốc gia, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu và chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; hoàn thiện chính sách trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đại biểu dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Bên cạnh đó, còn một số nhiệm vụ đang được tiếp tục thực hiện như: phát triển thị trường vốn, tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên; các dự án lưới điện và thị trường điện cạnh tranh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu, kết nối, chia sẻ dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến; chính sách về nông nghiệp, môi trường, đô thị, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ; cải cách tiền lương, phát triển nguồn nhân lực; hoàn thiện pháp luật, thi hành các bản án, quyết định hành chính, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo và thực hiện kết luận thanh tra.

Chủ tịch Quốc hội cho biết thực hiện Nội quy kỳ họp Quốc hội, phiên chất vấn tiếp tục theo cách thức “hỏi nhanh, đáp gọn.” Người trả lời chất vấn có không quá 5 phút để phát biểu trước khi chất vấn. Mỗi lượt, Chủ tọa mời 3 đại biểu; mỗi đại biểu chất vấn không quá 1 phút và kiến nghị mỗi đại biểu cố gắng chỉ tập trung vào 1 vấn đề, đúng phạm vi nội dung chất vấn. Thời gian trả lời không quá 3 phút đối với mỗi câu hỏi; đại biểu được quyền tranh luận với người trả lời chất vấn, thời gian không quá 2 phút.

Các nội dung thuộc 2 nhóm vấn đề chất vấn đã được một số đại biểu Quốc hội quan tâm, phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế-xã hội ngày 30 và 31/10/2026, trong đó 19 đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, 11 đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Đại biểu dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu thảo luận tránh trùng lặp những nội dung đã được giải trình đầy đủ; tập trung vào những vấn đề còn chưa rõ, chưa được giải trình; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp; các thành viên Chính phủ trả lời thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm, giải pháp, thời hạn thực hiện; đối với những vấn đề liên quan đến nhiều bộ, ngành thì cần làm rõ trách nhiệm và biện pháp phối hợp giải quyết.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng trên tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao, phát huy dân chủ, thẳng thắn, phiên chất vấn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng sự tin tưởng, mong đợi của cử tri và nhân dân cả nước./.