Nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Thanh Tùng.

Sau sắp xếp, số lượng thôn, ấp, khu phố trên địa bàn thành phố Đồng Nai giảm hơn 66%, góp phần tinh gọn bộ máy ở cơ sở, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Nội vụ HÀ THANH TÙNG về kết quả đạt được, những kinh nghiệm trong quá trình triển khai và các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Sắp xếp phù hợp với thực tiễn

* Thưa ông, đến nay việc sắp xếp thôn, ấp, khu phố trên địa bàn Đồng Nai tiến độ ra sao? Những kết quả nổi bật nhất sau đợt sắp xếp quy mô lớn này?

- Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 21/CT-TTg, ngày 20-5-2026 về sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách (NHĐKCT) ở cấp xã, thôn, tổ dân phố, Sở Nội vụ đã chủ động tham mưu UBND thành phố ban hành Văn bản số 1833/UBND-KGVX, ngày 29-5-2026 chỉ đạo rà soát, xây dựng phương án sắp xếp thôn, ấp, khu phố. Đồng thời, Sở Nội vụ hướng dẫn và phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường triển khai việc rà soát, xây dựng Đề án sắp xếp thôn, ấp, khu phố theo đúng quy định và tiến độ.

Đến nay, 95/95 xã, phường đã hoàn thành việc xây dựng đề án, lấy ý kiến nhân dân; HĐND cấp xã đã tổ chức kỳ họp và thông qua nghị quyết về việc thành lập các thôn, ấp, khu phố theo thẩm quyền.

Theo định hướng của UBND thành phố, số lượng thôn, ấp, khu phố sau sắp xếp giảm còn khoảng 1/3 so với trước. Trên cơ sở đó, UBND các xã, phường đã xây dựng phương án sắp xếp từ 1.771 đơn vị xuống còn 596 đơn vị, giảm 1.175 đơn vị, tương ứng 66,35%. Đây là đợt sắp xếp có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn thành phố. Việc giảm 1.175 đầu mối quản lý ở cộng đồng dân cư tạo tiền đề để tinh gọn bộ máy ở cơ sở, giảm số lượng NHĐKCT và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

HĐND phường Tân Khai biểu quyết thông qua nghị quyết về việc sắp xếp, điều chỉnh, đổi tên các khu phố trên địa bàn tại kỳ họp thứ 4 (chuyên đề) HĐND phường. Ảnh: Thanh Mai

* Đồng Nai có địa bàn rộng, quy mô dân số lớn, gồm cả đô thị, nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Sở Nội vụ đã tham mưu như thế nào để việc sắp xếp thôn, ấp, khu phố phù hợp với đặc thù của từng địa phương?

- Thành phố Đồng Nai hiện có gần 5 triệu dân, 95 xã, phường; địa bàn trải dài từ khu vực đô thị, công nghiệp đến miền núi, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, việc sắp xếp không thể áp dụng máy móc mà phải cân nhắc nhiều yếu tố đặc thù của từng địa phương.

Trong quá trình thực hiện, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND thành phố ban hành Văn bản số 1833/UBND-KGVX, ngày 29-5-2026, trong đó đề nghị các xã, phường rà soát toàn diện quy mô hộ gia đình, dân số, điều kiện địa lý, lịch sử hình thành, yếu tố văn hóa, phong tục tập quán và yêu cầu quản lý nhà nước để xây dựng phương án phù hợp. Đối với những địa bàn có yếu tố đặc thù như: vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực miền núi hoặc địa bàn có truyền thống lịch sử lâu đời, việc sắp xếp đều được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm vừa bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, tạo sự ổn định và thuận lợi trong quản lý cũng như đời sống của người dân.

Theo đó, đối với những thôn, ấp, khu phố được xác định là đơn vị đặc thù theo quy định của cấp có thẩm quyền thì quy mô số hộ gia đình có thể thấp hơn tiêu chuẩn quy định nhưng phải đạt trên 50% số hộ so với quy định, thì không nhất thiết phải thực hiện sắp xếp, cụ thể: có từ 275 hộ đến dưới 550 hộ đối với khu phố và có từ 200 hộ đến dưới 400 hộ đối với thôn, ấp.

* Việc sắp xếp thôn, ấp, khu phố liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Thành phố đã triển khai công tác tuyên truyền, lấy ý kiến và tạo sự đồng thuận như thế nào? Qua thực tiễn triển khai, đâu là bài học kinh nghiệm quan trọng nhất?

- Quan điểm của thành phố là mọi chủ trương liên quan trực tiếp đến người dân đều phải được thực hiện công khai, dân chủ và bảo đảm sự đồng thuận.

Theo đó, các địa phương đã tổ chức tuyên truyền rộng rãi về mục tiêu, ý nghĩa của việc sắp xếp; đồng thời thực hiện đầy đủ quy trình lấy ý kiến cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể và cử tri đại diện hộ gia đình trước khi trình HĐND xem xét quyết định.

Qua thực tiễn triển khai, bài học kinh nghiệm quan trọng nhất là phải bám sát quy định của Trung ương nhưng đồng thời phải xuất phát từ thực tiễn địa phương; phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, làm tốt công tác tuyên truyền, đối thoại và giải thích để người dân hiểu rõ mục tiêu, lợi ích của việc sắp xếp. Khi tạo được sự đồng thuận ngay từ cơ sở thì việc triển khai sẽ thuận lợi, hiệu quả và bền vững.

Ổn định tổ chức, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân

* Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, thành phố bố trí đội ngũ NHĐKCT và giải quyết chế độ, chính sách cho các trường hợp dôi dư như thế nào để vừa bảo đảm quyền lợi vừa duy trì hoạt động thông suốt ở cơ sở?

- Đây là một trong những nội dung được thành phố đặc biệt quan tâm, bởi việc sắp xếp thôn, ấp, khu phố không chỉ là tinh gọn tổ chức mà còn phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của đội ngũ NHĐKCT và giữ vững sự ổn định ở cơ sở.

Trên cơ sở phương án sắp xếp được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Sở Nội vụ đã hướng dẫn các địa phương rà soát, lựa chọn, bố trí đội ngũ trưởng thôn, ấp, khu phố; bí thư chi bộ và trưởng ban công tác mặt trận tại các đơn vị mới theo đúng tiêu chuẩn, điều kiện và yêu cầu thực tiễn của từng địa bàn, bảo đảm bộ máy mới đi vào hoạt động ngay sau khi sắp xếp, không làm gián đoạn việc phục vụ nhân dân.

Đối với các trường hợp dôi dư, dự kiến khoảng 2,6 ngàn NHĐKCT ở thôn, ấp, khu phố, thành phố chỉ đạo thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, Sở Nội vụ đã ban hành Văn bản số 2988/SNV-CCVC, ngày 26-6-2026 hướng dẫn thống nhất việc rà soát đối tượng, lập hồ sơ và giải quyết chế độ, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng và đúng quy định của pháp luật.

Quan điểm của thành phố là vừa thực hiện nghiêm chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy vừa quan tâm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đội ngũ NHĐKCT. Đồng thời nhanh chóng kiện toàn tổ chức, nhân sự ở các thôn, ấp, khu phố mới để hệ thống chính trị ở cơ sở hoạt động ổn định, thông suốt, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ người dân trong giai đoạn mới.

* Theo ông, thời gian tới, làm thế nào để các thôn, ấp, khu phố sau sắp xếp sớm ổn định tổ chức và phát huy hiệu quả hoạt động?

- Trong thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tiếp tục theo dõi, hướng dẫn các địa phương hoàn thiện hồ sơ, tổ chức thực hiện các nghị quyết sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định. Đồng thời phối hợp tham mưu kiện toàn tổ chức Đảng, ban công tác mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội ở thôn, ấp, khu phố sau sắp xếp; hướng dẫn bố trí nhân sự, thực hiện chế độ, chính sách đối với NHĐKCT và phối hợp rà soát, cập nhật các dữ liệu hành chính có liên quan.

Chúng tôi kỳ vọng việc sắp xếp lần này sẽ tạo bước chuyển mạnh trong đổi mới tổ chức bộ máy ở cơ sở, hình thành các thôn, ấp, khu phố có quy mô phù hợp, đủ điều kiện để tổ chức hoạt động hiệu quả hơn, phát huy tốt vai trò tự quản của cộng đồng dân cư và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Đây không chỉ là việc giảm đầu mối theo yêu cầu của Trung ương mà còn là tiền đề quan trọng để xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiện đại, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, sử dụng tiết kiệm nguồn lực ngân sách và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới.