Nâng cao hiệu quả kiểm sát thi hành án dân sự, gắn với bảo vệ quyền lợi người dân

Công tác kiểm sát thi hành án dân sự có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh, đúng quy định, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân.

Thực tiễn công tác tại VKSND khu vực 6, tỉnh Thanh Hóa cho thấy, bên cạnh việc thực hiện các nhiệm vụ kiểm sát theo quy định, việc chủ động nắm bắt tình hình, xác minh thực tế và kịp thời hướng dẫn đương sự tháo gỡ những vướng mắc pháp lý đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Trong quá trình trực tiếp kiểm sát hoạt động Thi hành án dân sự tại tỉnh Thanh Hóa đối với các việc do Phòng Thi hành án dân sự khu vực 6, tỉnh Thanh Hóa tổ chức thi hành, Kiểm sát viên VKSND khu vực 6 đã chú trọng kiểm tra hồ sơ, đối chiếu nội dung bản án, quyết định với tình hình thực tế, đồng thời chủ động nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành án. Qua đó, không chỉ góp phần bảo đảm hoạt động thi hành án được thực hiện đúng quy định pháp luật mà còn kịp thời phát hiện những trường hợp cần được hướng dẫn, hỗ trợ về thủ tục pháp lý.

Lãnh đạo, Kiểm sát viên trực tiếp hướng dẫn đương sự.

Một trường hợp cụ thể là vụ việc liên quan đến quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn của gia đình anh Hoàng Trường Linh. Theo Bản án phúc thẩm số 45/2020/HNGĐ-PT ngày 25/9/2020 của TAND tỉnh Thanh Hóa, quyền trực tiếp nuôi dưỡng cháu Hoàng Thu Trang được giao cho người mẹ là chị Phạm Thị Dung. Tuy nhiên, trên thực tế, sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, chị Dung không có mặt tại địa phương và không trực tiếp thực hiện việc nuôi dưỡng con. Cháu Trang do bố đẻ là anh Hoàng Trường Linh trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo đảm các điều kiện sinh hoạt hằng ngày.

Sự khác biệt giữa nội dung bản án và tình hình thực tế đã đặt ra những vướng mắc pháp lý, ảnh hưởng đến việc bảo đảm quyền lợi của cháu Trang. Trước tình hình đó, thông qua công tác trực tiếp kiểm sát thi hành án dân sự, các Kiểm sát viên VKSND khu vực 6 đã chủ động nắm bắt thông tin, trực tiếp xuống địa bàn xác minh, làm việc với đương sự để tìm hiểu cụ thể sự việc

Trên cơ sở xác định những khó khăn mà gia đình đang gặp phải, VKSND khu vực 6 đã hướng dẫn anh Hoàng Trường Linh hoàn thiện các thủ tục pháp lý cần thiết, đến TAND khu vực 6 nộp đơn đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn phù hợp với tình hình thực tế. Việc hướng dẫn kịp thời giúp đương sự hiểu rõ hơn về trình tự, thủ tục pháp luật, có cơ sở thực hiện quyền yêu cầu của mình, đồng thời góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.

 VKSND khu vực 6 và TAND khu vực 6, tỉnh Thanh Hóa hướng dẫn đương sự hoàn thiện thủ tục pháp lý và thụ lý đơn.

Vụ việc cho thấy, hiệu quả của công tác kiểm sát thi hành án dân sự không chỉ thể hiện ở việc kiểm tra tính hợp pháp của hoạt động tổ chức thi hành án mà còn ở tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của Kiểm sát viên trong việc nắm bắt thực tiễn, kịp thời nhận diện những vướng mắc và hướng dẫn người dân thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định pháp luật. Đặc biệt, đối với các vụ việc liên quan đến quan hệ gia đình và quyền lợi của trẻ em, việc xem xét đầy đủ hoàn cảnh thực tế có ý nghĩa quan trọng trong quá trình bảo đảm quyền lợi chính đáng của các bên liên quan.

Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng công tác kiểm sát thi hành án dân sự, việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công cũng đặt ra yêu cầu tăng cường nhận diện, quan tâm đến những vấn đề liên quan đến quyền lợi của các nhóm đối tượng cần được bảo vệ. Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, VKSND khu vực 6 chú trọng gắn việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn với tinh thần chủ động phát hiện vấn đề từ thực tiễn, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cần khẳng định rằng, việc hướng dẫn đương sự thực hiện thủ tục thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn trong vụ việc nêu trên là hoạt động hỗ trợ thực hiện quyền theo quy định pháp luật, không đồng nhất với việc Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15. Tuy nhiên, từ góc độ thực tiễn, vụ việc cho thấy ý nghĩa của việc chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện những vấn đề ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân, nhất là trẻ em, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của ngành Kiểm sát.