Nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới

Ảnh minh họa

Theo Chỉ thị, thời gian qua, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng xuyên quốc gia, hoạt động ngày càng tinh vi, chuyên nghiệp. Các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến cũng như những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để thực hiện hành vi phạm tội, gây nhiều khó khăn cho công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý.

Không để hình thành các tụ điểm lừa đảo

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, Nhà nước về phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên gắn với bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Các cơ quan, đơn vị phải chủ động phòng ngừa, không để hoạt động lừa đảo diễn biến phức tạp hoặc hình thành các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo trên địa bàn, lĩnh vực quản lý.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới cho người dân; tăng cường ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và mạng xã hội để kịp thời cảnh báo, góp phần hạn chế thiệt hại.

Khắc phục những sơ hở trong quản lý nhà nước

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành rà soát, khắc phục những bất cập trong quản lý đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm như viễn thông, ngân hàng, trung gian thanh toán, thương mại điện tử, đất đai, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, giáo dục, du lịch và việc làm.

Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ công tác xác minh, cảnh báo sớm và xử lý các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế trong trao đổi thông tin, truy vết dòng tiền, thu thập dữ liệu điện tử, dẫn độ và tương trợ tư pháp đối với các vụ án lừa đảo xuyên quốc gia.

Siết chặt quản lý tài khoản thanh toán

Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thủ tướng giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử và Mobile Money không đúng thông tin chủ thể.

Cùng với đó là triển khai hệ thống giám sát, cảnh báo tự động đối với các giao dịch bất thường; tăng cường kiểm soát việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán, kịp thời phát hiện, xử lý các sơ hở trong quy trình nghiệp vụ, bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Tăng cường quản lý các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro

Chỉ thị giao Bộ Tài chính tăng cường thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, phát hành trái phiếu, huy động vốn và đầu tư tài chính nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi lợi dụng hoạt động tài chính để thực hiện lừa đảo.

Bộ Nội vụ được giao rà soát cơ chế quản lý hoạt động đưa người lao động, học sinh, sinh viên Việt Nam ra nước ngoài; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đăng tải thông tin tuyển dụng, môi giới việc làm, xuất khẩu lao động giả mạo hoặc lợi dụng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trong khi đó, Bộ Công Thương có trách nhiệm tăng cường quản lý các sàn giao dịch thương mại điện tử, website, ứng dụng và mạng xã hội có chức năng thương mại điện tử; kiểm soát hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết, quảng cáo trực tuyến; yêu cầu xác thực thông tin người bán, công khai minh bạch nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh hành vi lừa đảo.

Đề cao trách nhiệm của chính quyền địa phương

Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn; không để hình thành hoặc tồn tại các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo.

Các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; chủ động rà soát, khắc phục những sơ hở trong quản lý đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ; đồng thời tập trung đấu tranh, triệt phá các đường dây lừa đảo sử dụng công nghệ cao, hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia.

Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong việc xác minh, phong tỏa tài khoản, truy vết dòng tiền, thu thập dữ liệu điện tử và thu hồi tài sản bị chiếm đoạt theo quy định của pháp luật.