Nâng cao hiệu quả phòng thủ dân sự ở khu vực biên giới, biển, đảo

Giúp dân với tinh thần trách nhiệm cao

Theo thông tin từ Bộ tư lệnh BĐBP, ngoài những trận bão, mưa lũ lớn gây thiệt hại trên diện rộng, trong năm 2025, tại khu vực biên giới, biển, đảo trên cả nước xảy ra 1.370 vụ/3.509 người và hơn 1.000 phương tiện gặp sự cố, tai nạn (tăng 16 vụ/426 người và 277 phương tiện so với năm 2024); trong đó, có 83 vụ cháy rừng và 5 vụ tràn dầu với khối lượng hơn 250 tấn trôi dạt từ vùng biển TP Huế đến tỉnh Gia Lai. Những con số ấy cho thấy tính chất phức tạp của nhiệm vụ PTDS ở khu vực biên giới, biển, đảo; đồng thời cũng phản ánh rõ áp lực đối với lực lượng thường xuyên “đứng mũi chịu sào” như BĐBP.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sì Lở Lầu (Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) tham gia giúp dân khắc phục hậu quả sạt lở đất. Ảnh: ĐỨC DUẨN

Trước tình hình đó, Bộ tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo các đơn vị chủ động rà soát, bổ sung phương án, kế hoạch; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng tại chỗ trong phòng, chống thiên tai (PCTT), ứng phó sự cố, tìm kiếm cứu nạn (TKCN). Trong năm 2025, toàn lực lượng đã điều động hơn 56.000 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng gần 3.500 lượt phương tiện các loại tham gia xử lý 683 vụ, cứu nạn 821 người, 176 phương tiện; chữa cháy 339,5ha rừng; hỗ trợ chằng chống gần 3.200 nhà dân, di dời 36.373 hộ/112.103 nhân khẩu ở các khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn; tổ chức thông báo, hướng dẫn cho gần 950.000 lượt phương tiện với gần 4,2 triệu lượt người di chuyển tránh bão, áp thấp nhiệt đới (tăng gần 458.000 lượt phương tiện với hơn 1,93 triệu lượt người so với năm 2024). Đáng chú ý, không có phương tiện nào hoạt động ở vùng biển xa bị thiệt hại do không nhận được thông tin cảnh báo của BĐBP.

Trong đợt mưa lũ lịch sử tháng 11-2025 tại các tỉnh Nam Trung Bộ, trước tình hình lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng, các đơn vị BĐBP đã điều động gần 18.000 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng gần 2.000 lượt phương tiện tham gia TKCN, hỗ trợ di dời 5.800 hộ/18.682 nhân khẩu đến nơi an toàn; sửa chữa, dọn vệ sinh gần 1.000 nhà dân, điểm trường, cơ sở y tế; cứu kéo, trục vớt hàng chục phương tiện bị đắm, trôi dạt. Cùng với đó, các đơn vị BĐBP còn đón hơn 2.000 lượt người dân vào doanh trại tránh trú, bảo đảm nơi ăn nghỉ từ 1 đến 20 ngày; tiếp nhận, vận chuyển hơn 1.250 tấn hàng hóa, nhu yếu phẩm và hơn 85.000 suất quà cấp phát tới nhân dân vùng thiên tai...

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Trà Cổ (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh) cứu nạn tàu cá gặp sự cố trên biển. Ảnh: XUÂN HÙNG

Không chỉ có mặt ở những nơi xung yếu để cứu dân, cứu tài sản, các đơn vị BĐBP còn thành lập 25 tổ thợ xây, thợ mộc với hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ đóng góp gần 5.400 ngày công xây mới 17 ngôi nhà, sửa chữa 18 nhà trong "Chiến dịch Quang Trung", bảo đảm an toàn và vượt tiến độ, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống. Đặc biệt, việc Đồn Biên phòng Ga Ry (Ban chỉ huy BĐBP TP Đà Nẵng) nhận nuôi hai em nhỏ mồ côi cha mẹ do sạt lở đất tại xã Hùng Sơn, TP Đà Nẵng không chỉ là nghĩa cử nhân văn sâu sắc mà còn cho thấy trong thực hiện nhiệm vụ PTDS, BĐBP luôn hành động với tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình và sự sẻ chia đối với nhân dân.

Tiếp tục quan tâm lực lượng làm nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn

Thực tế cho thấy, quá trình thực hiện nhiệm vụ PTDS, lực lượng BĐBP gặp không ít khó khăn. Đại tá Trần Tuấn Anh, Phó tham mưu trưởng BĐBP cho hay: "Địa bàn hoạt động của lực lượng BĐBP rộng, phân tán, phần lớn là khu vực xung yếu; quân số ở các đồn, trạm còn mỏng; giao thông nhiều nơi không thuận tiện; phương tiện phục vụ nhiệm vụ PCTT, TKCN còn thiếu... Những yếu tố đó tác động không nhỏ đến thời cơ tiếp cận hiện trường, nhất là trong các tình huống khẩn cấp trên biển, ở vùng sâu, vùng xa hoặc khu vực bị chia cắt do mưa lũ, sạt lở".

Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh tìm kiếm cứu nạn trên vùng biển được giao quản lý. Ảnh: XUÂN HÙNG

Bên cạnh đó, hệ thống thông tin liên lạc ở một số địa bàn đã cũ, khi xuất hiện bão, áp thấp nhiệt đới hoặc dông lốc, việc thông báo, kêu gọi tàu thuyền di chuyển tránh trú cũng như huy động lực lượng, phương tiện tham gia CH-CN gặp nhiều trở ngại. Ngoài ra, tại một số địa bàn, nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế. Có hộ nằm trong vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở nhưng vẫn chủ quan, không chấp hành di dời. Một bộ phận ngư dân còn giấu ngư trường, chuyển kênh liên lạc riêng, thậm chí tắt thiết bị thông tin, giám sát, gây khó khăn cho công tác quản lý, cảnh báo và tổ chức cứu nạn khi có sự cố...

Trong thời gian tới, thiên tai, thời tiết cực đoan được dự báo còn tiếp tục diễn biến phức tạp. Theo Đại tá Trần Tuấn Anh, các địa phương ven biển cần tiếp tục đầu tư xây dựng các khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền, đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư, quản lý khi neo đậu gắn với dịch vụ hậu cần nghề cá. Đồng thời, cần xem xét quy hoạch, sắp xếp lại dân cư phù hợp với điều kiện tự nhiên từng địa phương, nhất là di dời các hộ dân ra khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở, ngập úng; đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng và thường xuyên tổ chức luyện tập, diễn tập ứng phó thiên tai ở cơ sở.

Về phía BĐBP, toàn lực lượng thường xuyên theo dõi, nắm chắc diễn biến thời tiết, duy trì nghiêm các chế độ trực, chuẩn bị tốt lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ” để chủ động ứng phó hiệu quả với mọi tình huống. Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, tổ chức tuần tra kiểm soát, kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về PCTT; vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia, xây dựng và củng cố các đội xung kích PCTT cấp xã, các tổ, đội tàu thuyền đoàn kết nhằm bảo đảm an ninh, trật tự và kịp thời hỗ trợ nhau khi có tình huống xảy ra. Bên cạnh đó, BĐBP cũng kiến nghị Bộ Quốc phòng tiếp tục quan tâm đầu tư cho lực lượng làm nhiệm vụ CH-CN phương tiện hoạt động trên sông, biển đủ sức chịu được sóng, gió cấp 8, cấp 9 và nâng cấp hệ thống thông tin liên lạc cho lực lượng BĐBP.