Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, khơi thông nguồn lực phát triển

+ Thưa Trung tướng, tại Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Theo ông, đâu là vấn đề cốt lõi cần tập trung để đáp ứng yêu cầu này trong giai đoạn phát triển mới của đất nước?

- Theo tôi, điều cốt lõi là phải nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn và định hướng phát triển đất nước của Đảng, đồng thời làm cho các chủ trương, quyết sách được thực hiện hiệu quả trong thực tiễn.

Đảng lãnh đạo đất nước trong điều kiện mới đòi hỏi phải kiên định mục tiêu, lý tưởng, đồng thời có năng lực tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, nhận diện đúng những vấn đề mới nảy sinh và kịp thời điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp. Đây là yêu cầu thường xuyên, nhưng trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những mục tiêu phát triển cao hơn, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết.

Một điểm đáng chú ý trong thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là yêu cầu nhìn thẳng vào những hạn chế kéo dài, làm rõ nguyên nhân vì sao có những khuyết điểm đã được chỉ ra nhưng chậm khắc phục, có những vi phạm đã được cảnh báo nhưng vẫn tái diễn. Thực tế cũng đặt ra vấn đề: Có trường hợp quy trình được thực hiện đầy đủ nhưng lựa chọn cán bộ chưa đúng, công việc giải quyết chưa hiệu quả.

Điều đó cho thấy xây dựng, chỉnh đốn Đảng không thể chỉ dừng ở việc hoàn thiện quy định, quy trình. Quan trọng hơn là phải tạo ra chuyển biến thực chất trong chất lượng lãnh đạo, trong trách nhiệm của tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên. Muốn sửa đúng thì phải nhận diện đúng nguyên nhân, xác định rõ trách nhiệm và có cơ chế để những hạn chế được phát hiện, khắc phục kịp thời.

Tôi cho rằng, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng được củng cố trước hết từ hiệu quả công việc, sự liêm chính, công tâm, tinh thần tôn trọng sự thật và khả năng giải quyết những vấn đề chính đáng của người dân. Vì vậy, xây dựng Đảng phải gắn chặt với thực tiễn cuộc sống, lấy sự chuyển biến trong thực tế làm căn cứ đánh giá hiệu quả.

Trung tướng Trần Đức Thuận.

+ Một nội dung được nhấn mạnh là đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng gắn với đổi mới tổ chức bộ máy, khắc phục tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏng lãnh đạo. Theo ông, cần hiểu và thực hiện yêu cầu này như thế nào để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị?

- Tinh gọn tổ chức bộ máy là cần thiết, nhưng bộ máy tinh gọn chưa đồng nghĩa với hoạt động hiệu quả nếu phương thức lãnh đạo, phối hợp và giải quyết công việc không được đổi mới tương ứng. Vấn đề không chỉ là tổ chức bộ máy như thế nào, mà còn là công việc được giải quyết ra sao, thẩm quyền thuộc về ai, trách nhiệm được xác định thế nào và kết quả có được kiểm chứng hay không.

Yêu cầu đặt ra là phải làm cho cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” vận hành thực chất. Đảng lãnh đạo bằng đường lối, định hướng chiến lược, công tác tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát và nêu gương; Nhà nước thực hiện đầy đủ chức năng, thẩm quyền quản lý; các cơ quan, địa phương được phân cấp phải chủ động thực hiện nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về kết quả.

Cần khắc phục cả hai khuynh hướng: bao biện, làm thay công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan khác và buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát. Khi nhiệm vụ đã được phân định rõ, cấp nào có thẩm quyền thì cấp đó cần chủ động quyết định, tránh tình trạng phải xin ý kiến nhiều vòng đối với những việc đã rõ, thuộc trách nhiệm của mình.

Phân cấp, phân quyền cũng phải đi liền với trách nhiệm và nguồn lực. Không thể giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện; cũng không thể đã trao quyền rồi lại can thiệp quá sâu, làm mất tính chủ động của cấp dưới. Khi quyền hạn và trách nhiệm được xác định rõ, việc đánh giá hiệu quả công việc sẽ thực chất hơn, đồng thời hạn chế tâm lý né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm.

+ Để những định hướng đó đi vào cuộc sống, công tác cán bộ và vai trò của Quốc hội trong thể chế hóa, giám sát thực hiện các quyết sách cần được đặt ra như thế nào, thưa ông?

- Theo tôi, cán bộ là khâu quyết định để chuyển hóa chủ trương thành kết quả. Một quyết sách dù đúng đắn đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu thiếu người có đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Vì vậy, đánh giá cán bộ cần chú trọng thực chất, không chỉ căn cứ vào hồ sơ, quá trình công tác hay việc thực hiện đúng quy trình. Điều quan trọng là năng lực giải quyết công việc, uy tín, khả năng xử lý những vấn đề khó, mới, phức tạp và kết quả đóng góp cụ thể. Trách nhiệm cũng phải được đặt ra đối với những người tham gia đánh giá, giới thiệu và quyết định bố trí cán bộ.

Cùng với phát hiện, đào tạo, sử dụng cán bộ, cần quan tâm trọng dụng nhân tài, trao quyền và giao nhiệm vụ phù hợp với năng lực, bảo đảm điều kiện để họ phát huy khả năng. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng, việc thu hút, sử dụng người có năng lực từ nhiều lĩnh vực khác nhau càng cần được chú trọng.

Với Quốc hội, trách nhiệm thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và giám sát việc thực hiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật pháp phải giải quyết được những vấn đề thực tiễn đặt ra, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện phát triển và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Cùng với đó, hoạt động giám sát cần đi sâu vào kết quả thực hiện, xem chính sách có đi vào cuộc sống hay không, nguồn lực có được sử dụng hiệu quả và những vướng mắc đã được tháo gỡ đến đâu.

Tôi cho rằng, từ khâu xác định vấn đề, xây dựng chính sách, bố trí con người và nguồn lực đến tổ chức thực hiện đều phải có sự liên kết chặt chẽ.

Cuối cùng, thước đo của năng lực lãnh đạo, cầm quyền phải là kết quả thực tế và lợi ích mà Nhân dân được thụ hưởng. Khi chủ trương được thực hiện hiệu quả, những điểm nghẽn được tháo gỡ, đời sống người dân được cải thiện và niềm tin được củng cố, khi đó hiệu quả lãnh đạo, quản lý mới được thể hiện rõ ràng. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, đáp ứng nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

+ Trân trọng cảm ơn ông!