Nâng cao năng lực số cho nông dân

Tại Điểm dừng nghỉ Phương Lâm, xóm 1, xã Đông Khê, anh Nông Trọng Tuyển kinh doanh nhiều sản phẩm địa phương, từ thạch đen, lạp sườn, miến, nấm, mật ong, thảo mộc, trà đến lạc, vừng, đỗ… Khi chưa sử dụng công nghệ, cơ sở của anh chủ yếu bán cho khách quen và thương lái. Sản phẩm được bán trực tiếp, không có hình ảnh minh họa hay quảng bá trên mạng nên khó có thể mở rộng được thị trường. Sau một lần tham gia lớp tập huấn nâng cao năng lực số cho hội viên nông dân của huyện Thạch An (cũ), anh Tuyển mạnh dạn áp dụng công nghệ số vào bán hàng bắt đầu từ những bước đơn giản nhất.

Với mong muốn tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, anh tự chụp ảnh, quay video quá trình thu hoạch và chế biến, đăng tải trên Facebook và Zalo. Các hình ảnh giúp khách hàng theo dõi quy trình, nắm rõ chất lượng sản phẩm và tin tưởng hơn khi đặt hàng. Anh Tuyển vui vẻ chia sẻ: Hiện, mỗi ngày cơ sở trung bình bán được khoảng 15 - 20 đơn hàng online mỗi ngày, cùng hàng trăm lượt khách đến trực tiếp tham quan và mua sản phẩm. Điều này giúp sản lượng bán trực tiếp tăng gấp đôi so với hai năm trước.

Không dừng lại ở việc kinh doanh của riêng mình, anh Tuyển còn chia sẻ kinh nghiệm với các hộ xung quanh. Anh hướng dẫn cách tạo gian hàng online và cập nhật thông tin sản phẩm trên mạng xã hội. Nhờ sự hỗ trợ này, nhiều hộ kinh doanh nhỏ đã cải thiện doanh thu, mở rộng thị trường và nâng cao uy tín sản phẩm. Những kỹ năng tưởng đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp các hội viên nông dân dần quen với công nghệ số và cách bán hàng hiện đại hơn.

Không chỉ các hộ kinh doanh mà nhiều hợp tác xã (HTX) cũng đang chủ động ứng dụng công nghệ số để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản. Tại xóm Phia Bó - Cô Bây, xã Đàm Thủy, HTX An Khôi chuyên kinh doanh các mặt hàng đặc sản của xã như hạt dẻ, gạo nếp ong, thạch mác púp… Chị Hoàng Thị Bay, Chủ nhiệm HTX, là người tiên phong đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và thực hiện livestream bán hàng trực tuyến, giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở các tỉnh, thành phố khác. Hiện nay, HTX nhận được khoảng 200 đơn hàng online mỗi tháng qua các phiên livestream và sàn thương mại điện tử.

Chị Hoàng Thị Bay, Chủ nhiệm Hợp tác xã An Khôi đang livestream giới thiệu nôngsản địa phương.

Chị Hoàng Thị Bay cho biết: HTX chưa đủ điều kiện đầu tư hệ thống quản lý số chuyên nghiệp, nhưng chúng tôi tận dụng các nền tảng miễn phí để kết nối, quảng bá và quản lý thông tin sản xuất. Chúng tôi dùng fanpage để giới thiệu sản phẩm, cập nhật tiến độ mùa vụ và tương tác trực tiếp với khách hàng. Các thành viên lập nhóm Zalo để trao đổi thông tin nhanh, hạn chế việc họp hành mất nhiều thời gian.

Điểm đặc biệt trong cách làm của chị Bay là tạo mạng lưới kết nối giữa các hộ sản xuất và thị trường. Hiện HTX có 7 thành viên, chị hướng dẫn từng thành viên cách chuẩn hóa sản phẩm, tạo gian hàng online và kết nối các cơ sở với nhau để chia sẻ nguồn nguyên liệu, kinh nghiệm canh tác và thông tin khách hàng. Nhờ đó, HTX không chỉ giúp các thành viên nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng đầu ra cho nông sản đặc trưng cả tỉnh như: lạp sườn, miến dong, bí đỏ, lạc… tới các cửa hàng nông sản sạch, chợ và sàn thương mại điện tử ngoài tỉnh. Sự chủ động, sáng tạo và liên kết giữa các thành viên HTX mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt; tạo ra một chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ khép kín, khác hẳn với mô hình cá nhân.

Từ hộ nông dân đến các HTX, cho thấy chuyển đổi số ở Cao Bằng đang bắt đầu từ những hành động giản dị nhất, xuất phát từ nhu cầu thực tế và phù hợp với xu hướng của xã hội. Tuy vậy, nền tảng chung của toàn tỉnh vẫn đang trong giai đoạn hình thành do hạ tầng viễn thông chưa đồng đều, kỹ năng số giữa các hội viên nông dân còn chênh lệch, nhiều cán bộ cơ sở chưa có kinh nghiệm hướng dẫn hội viên sử dụng công nghệ.

Trước thực tế này, vai trò của Hội Nông dân tỉnh và các cấp Hội càng trở nên quan trọng. Những năm qua, Hội Nông dân tỉnh tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho hội viên về lợi ích của chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp, đồng thời phối hợp với các ngành tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số cơ bản.

Giai đoạn 2021 - 2025, Hội phối hợp tổ chức 672 lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phục vụ trên 32.700 lượt hội viên, góp phần giúp nông dân tiếp cận kiến thức hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tổ chức 23 lớp tập huấn cho 1.150 hội viên, nông dân, tập trung hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh phục vụ sản xuất, truy cập dịch vụ công trực tuyến, nhận diện lừa đảo công nghệ, chụp ảnh, quay video quảng bá nông sản, cũng như tạo tài khoản và đăng sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Qua các lớp tập huấn, 330 sản phẩm nông sản đặc hữu của địa phương được đưa lên sàn, trong đó có 64 sản phẩm đạt OCOP của tỉnh. Các cấp Hội tập huấn cho trên 200 cán bộ, hội viên tiêu biểu về thương mại điện tử, kết hợp trưng bày, giới thiệu một số sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu đạt chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm và đặc trưng vùng miền, từ đó giúp mở rộng đầu ra cho nông sản trên sàn thương mại điện tử và thị trường ngoài tỉnh.

Nhân viên Điểm dừng nghỉ Phương Lâm, xã Đông Khê giới thiệu sản phẩm cho du khách.

Đồng chí Nguyễn Phương Huy, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: Trong bối cảnh chuyển đổi số của tỉnh vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu, Hội xác định nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao nhận thức và trang bị các kỹ năng số cơ bản cho hội viên. Trên cơ sở đó, Hội đã phối hợp với các sở, ngành và doanh nghiệp triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực như tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số; hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, truy cập dịch vụ công trực tuyến; nâng cao khả năng nhận diện các hình thức lừa đảo công nghệ; đặc biệt chú trọng trang bị kỹ năng quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số. Từ những bước đi nhỏ nhưng thiết thực, một phương thức sản xuất mới đang dần hình thành, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.