Nâng cao nhận thức cộng đồng, bảo vệ Vườn Quốc gia Bạch Mã

Lực lượng công an xã Nam Đông thu giữ vũ khí tự chế do người dân tự nguyện giao nộp

Từ tập quán lâu đời đến yêu cầu bảo vệ rừng

Nam Đông, Khe Tre và Long Quảng là những xã miền núi, nơi sinh sống của số đông đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn, sinh kế gắn liền với rừng. Trong một thời gian dài, việc sử dụng súng tự chế, công cụ hỗ trợ để săn bắn thú rừng, bảo vệ hoa màu, đi rẫy vẫn tồn tại như một tập quán. Chính những thói quen này lại tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự, gây tai nạn đáng tiếc và xâm hại nghiêm trọng đến tài nguyên rừng, đa dạng sinh học của Vườn Quốc gia Bạch Mã.

Trước thực tế đó, lực lượng công an các xã vùng cao xác định, muốn giữ được rừng thì trước hết phải thay đổi nhận thức của người dân. Công tác tuyên truyền vì thế không thể làm theo kiểu hình thức mà phải đi vào chiều sâu, phù hợp với đặc thù từng thôn, từng nhóm đối tượng.

Tại xã Nam Đông, Công an xã đã phối hợp với Vườn Quốc gia Bạch Mã tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ rừng, quản lý vũ khí, phòng chống tội phạm. Các buổi tuyên truyền không chỉ nói về quy định pháp luật mà còn phân tích cụ thể hậu quả của việc săn bắt thú rừng, tàng trữ, sử dụng súng tự chế đối với an toàn của gia đình và cộng đồng.

Trung tá Võ Hữu Tài, Trưởng Công an xã Nam Đông cho biết: “Địa bàn miền núi muốn làm tốt công tác quản lý vũ khí, bảo vệ rừng thì tuyên truyền phải đúng, trúng và bền bỉ. Chúng tôi xác định không thể tuyên truyền chung chung. Khi bà con hiểu rõ hành vi nào được phép, hành vi nào vi phạm pháp luật, hiểu rõ nguy hiểm từ súng tự chế thì họ sẽ tự giác chấp hành”.

Nhờ cách làm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kết hợp tuyên truyền tập trung với vận động cá biệt, tình trạng săn bắn động vật hoang dã trên địa bàn xã Nam Đông đã giảm rõ rệt. Ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã từng bước lan tỏa trong cộng đồng.

Song song với tuyên truyền bảo vệ rừng, Công an xã Nam Đông tập trung vận động người dân giao nộp vũ khí, súng tự chế, công cụ hỗ trợ. Từ năm 2024 đến nay, hàng chục khẩu súng tự chế đã được người dân tự nguyện giao nộp, góp phần loại bỏ những nguy cơ mất an toàn trong cộng đồng.

Anh Trần Xuân Chiến (trú thôn Bha Bha, xã Nam Đông) chia sẻ: “Trước đây bà con quen dùng súng tự chế để đi rẫy, đi rừng. Qua tuyên truyền, tôi hiểu rõ hơn quy định của pháp luật và thấy việc tàng trữ vũ khí rất nguy hiểm. Giao nộp súng là để bảo đảm an toàn cho gia đình và cho cả cộng đồng”.

Không chỉ anh Chiến, nhiều hộ dân khác cũng chủ động mang súng, công cụ hỗ trợ đến giao nộp cho lực lượng công an. Sự tự giác ấy cho thấy nhận thức của người dân đã có sự thay đổi căn bản, từ chỗ xem súng tự chế là vật dụng quen thuộc sang ý thức tuân thủ pháp luật và bảo vệ cuộc sống bình yên.

Bảo vệ rừng chính là bảo vệ sinh kế lâu dài

Thiếu tá Lê Minh Hoàng, Trưởng Công an xã Long Quảng cho biết: “Muốn ngăn chặn săn bắn thú rừng, trước hết phải vận động người dân từ bỏ súng tự chế. Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm, chính quyền thôn bản và những người có uy tín để tuyên truyền, giải thích cho bà con hiểu rằng bảo vệ rừng chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình”.

Một trong những cách làm sáng tạo tại xã Long Quảng là chương trình “Đổi vũ khí, công cụ hỗ trợ lấy bình chữa cháy”, vừa góp phần thu hồi vũ khí, vừa nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy trong Nhân dân. Nhờ đó, trong năm 2025, Công an xã đã vận động, thu hồi nhiều khẩu súng tự chế và vũ khí thô sơ.

Ông Hồ Văn Lộc, người dân xã Long Quảng, cho biết: “Trước đây tôi nghĩ súng tự chế chỉ để bảo vệ rẫy, không có gì nguy hiểm. Sau khi được công an giải thích, tôi mới hiểu tàng trữ súng là vi phạm pháp luật. Giao nộp súng rồi, tôi thấy yên tâm hơn cho gia đình”.

Thực tế tại Nam Đông và Long Quảng cho thấy, tuyên truyền pháp luật chỉ thực sự hiệu quả khi làm thay đổi nhận thức và hành vi của người dân. Khi người dân hiểu, tin và đồng hành cùng chính quyền, việc giao nộp vũ khí, không săn bắt thú rừng trở thành hành động tự giác, xuất phát từ ý thức bảo vệ chính cuộc sống của mình.

Chính quyền và lực lượng công an các xã vùng đệm Vườn Quốc gia Bạch Mã tiếp tục kêu gọi người dân không tàng trữ, sử dụng súng tự chế; không săn bắt, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã; kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm hoặc động vật rừng cần cứu hộ.

Những chuyển biến tích cực hôm nay đang tạo nền tảng vững chắc để vùng đệm Vườn Quốc gia Bạch Mã giữ được sự bình yên, gắn bảo vệ rừng với phát triển bền vững, bảo tồn những giá trị sinh thái quý báu cho các thế hệ mai sau.

THÁI SƠN