Nâng cao tiêu chuẩn, tăng cường trách nhiệm tự quản của tổ chức luật sư

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Ngày 19/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Hoàn thiện tiêu chuẩn, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật Luật sư (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề; tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước gắn với phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp...

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình. (Ảnh: DUY LINH)

Dự thảo Luật gồm 6 chương, 36 điều, giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành.

Về xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề, dự thảo Luật bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức tốt và liêm chính; quy định việc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn.

Đồng thời, dự thảo cho phép giảng viên trong lĩnh vực pháp luật tại các cơ sở đào tạo đại học chuyên ngành luật hoặc cơ sở đào tạo các chức danh tư pháp trở thành luật sư.

Một điểm mới đáng chú ý là rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống còn 2 bước.

Về phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy các tổ chức hành nghề luật sư phát triển chuyên nghiệp, hiệu quả, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật bổ sung khái niệm dịch vụ pháp lý; quy định các hành vi bị cấm như mạo danh luật sư, quảng cáo trái phép, thu thù lao bất hợp pháp, đồng thời mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn của luật sư.

Đối với tổ chức hành nghề luật sư, dự thảo Luật bổ sung quy định cho phép Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thành viên góp vốn, có nhiều người đại diện và được thành lập công ty con. Các tổ chức này được tự chủ trong quản trị, được ký hợp đồng điện tử hoặc bằng lời nói trong trường hợp cấp bách.

Về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số, dự thảo Luật phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quyết định thành lập Đoàn Luật sư, chi nhánh Đoàn Luật sư; phê duyệt đề án tổ chức đại hội, phương án nhân sự và phê chuẩn kết quả đại hội.

Dự thảo Luật bổ sung các quy định đổi mới quản lý nhà nước theo hướng hiệu lực, hiệu quả, nâng cao năng lực, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư.

Theo đó, tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư được tăng cường 7 nhiệm vụ và điều chỉnh 1 nhiệm vụ; phân quyền triệt để cho Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam giải quyết khiếu nại nội bộ; đồng thời, quy định Chủ tịch, Phó Chủ tịch Liên đoàn luật sư không quá 65 tuổi tính đến thời điểm tổ chức Đại hội và giữ chức vụ không quá 2 nhiệm kỳ liên tiếp.

Bảo đảm tính khả thi, khách quan, minh bạch trong tuyển chọn luật sư

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Luật sư.

Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề, dự thảo Luật quy định theo hướng cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư. Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục đánh giá kỹ tác động của việc sửa đổi tiêu chuẩn này để có phương án phù hợp.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra. (Ảnh: DUY LINH)

Đối với Hội đồng tuyển chọn luật sư, Ủy ban cơ bản tán thành việc tổ chức, thành lập và quy định chức năng của Hội đồng. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nguồn lực tài chính, nhân lực của Hội đồng; đồng thời bổ sung các nguyên tắc nhằm bảo đảm tính khả thi, khách quan, minh bạch của kỳ thi quốc gia về luật sư.

Về quyền, nghĩa vụ của luật sư, Ủy ban đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, thực hiện trợ giúp pháp lý và các trách nhiệm xã hội khác. Dự thảo Luật cũng cần làm rõ nội dung, hình thức, thời lượng bồi dưỡng bắt buộc; cơ chế kiểm tra, công nhận kết quả bồi dưỡng, nguồn tài chính và chế tài đối với trường hợp vi phạm.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung quy định cho phép Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thành viên góp vốn không phải là luật sư, nếu đáp ứng các điều kiện về quy mô, thời gian hoạt động và tỷ lệ vốn góp theo quy định của Chính phủ. Theo Tờ trình của Chính phủ, quy định này nhằm tạo điều kiện phát triển các tổ chức hành nghề luật sư có quy mô lớn, chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận định đây là nội dung mới, liên quan trực tiếp đến tính độc lập nghề nghiệp và cơ chế quản lý hoạt động luật sư. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng quy định này trong dự thảo Luật hoặc nghiên cứu thực hiện thí điểm với phạm vi hạn chế, kèm theo cơ chế giám sát riêng biệt.