Nâng cao tính chuyên sâu trong hoạt động của các Ban HĐND

Giúp hoạt động của Ban HĐND đi vào chiều sâu

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp, xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, cơ cấu tổ chức của HĐND các cấp tỉnh Lai Châu được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hợp lý, giảm đầu mối trung gian, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Các đại biểu tham dự Kỳ họp thứ Nhất, HĐND tỉnh Lai Châu khóa XVI. Ảnh: Nguyễn Ánh

Các Ban của HĐND được kiện toàn bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và thực tiễn địa phương. Đáng chú ý, cơ cấu đại biểu hoạt động chuyên trách của các Ban HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031 bước đầu đã thể hiện rõ tính chuyên nghiệp, giúp hoạt động của các Ban HĐND đi vào chiều sâu. Đối với 4 Ban của HĐND tỉnh, việc bố trí Trưởng ban và 1 Ủy viên chuyên trách có chuyên môn phù hợp với lĩnh vực hoạt động của các ban đã nâng cao tính chuyên sâu, độc lập, liên tục trong hoạt động của các ban.

Đối với HĐND cấp xã, việc bố trí 1 Phó Trưởng ban chuyên trách của ban, 2 công chức Văn phòng tham mưu, phục vụ hoạt động của HĐND đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhiệm vụ quản lý nhà nước ở cơ sở ngày càng tăng, nhất là các nhiệm vụ giám sát, tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo, quyết định các vấn đề quan trọng tại cơ sở.

Cùng với đó, cơ quan tham mưu, giúp việc của HĐND được củng cố, sắp xếp hợp lý, giảm trùng lặp chức năng, nhiệm vụ; nâng cao hiệu quả phối hợp trong tham mưu, phục vụ hoạt động của Thường trực và các Ban HĐND. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động tham mưu, phục vụ HĐND được quan tâm triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc và cải cách hành chính.

Nhiều kiến nghị chính đáng được giải quyết kịp thời

Sau gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, HĐND các cấp trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã tổ chức 341 kỳ họp. HĐND cấp tỉnh ban hành 105 nghị quyết, trong đó 32 nghị quyết ban hành để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thực tiễn thực hiện chính quyền 2 cấp, HĐND cấp xã ban hành 1.959 nghị quyết.

Hoạt động giám sát chuyên đề được HĐND các cấp chú trọng, tiếp tục được đổi mới, kết hợp giữa giám sát qua báo cáo, khảo sát thực tế và làm việc với các cơ quan, đơn vị được giám sát. Quá trình giám sát đã đánh giá khách quan, toàn diện những ưu điểm, hạn chế, khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện. Sau giám sát, Thường trực HĐND, các Ban HĐND đã phân công đại biểu HĐND, các Ban HĐND tỉnh giám sát, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị. Các kiến nghị sau giám sát được UBND các cấp tiếp thu, chỉ đạo các cơ quan chức năng xem xét giải quyết kịp thời, hiệu quả.

Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 15/5/2026, HĐND, Thường trực HĐND tỉnh đã hoàn thành 3 cuộc giám sát liên quan đến các lĩnh vực khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường; việc triển khai thực hiện nghị quyết của HĐND tỉnh đối với UBND tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan; việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Các Ban của HĐND tỉnh đã hoàn thành 4 cuộc giám sát liên quan đến hợp đồng lao động trong các cơ quan nhà nước; an toàn, vệ sinh lao động; khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

HĐND cấp xã và các Ban của HĐND cấp xã đã tổ chức 197 cuộc giám sát, nội dung giám sát tập trung vào các lĩnh vực như: ngân sách, đầu tư công, các Chương trình mục tiêu quốc gia, chế độ chính sách cho học sinh, bảo hiểm y tế, chuyển đổi số, cải cách hành chính… Đến nay, đã có 499/686, bằng 73% kiến nghị được các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xem xét giải quyết.

Hoạt động TXCT được quan tâm, tổ chức 190 hội nghị TXCT. HĐND các cấp đã tổng hợp 6.382 kiến nghị gửi đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét giải quyết. Nhiều vấn đề bức xúc, kiến nghị chính đáng của Nhân dân được xem xét, giải quyết kịp thời, nhất là các vấn đề liên quan đến chế độ, chính sách của người dân, gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo, học sinh, bảo hiểm y tế…

Bên cạnh kết quả đạt được, chất lượng đội ngũ cán bộ, đại biểu và công chức tham mưu ở cấp xã chưa đồng đều; kỹ năng nghiên cứu, tổng hợp, thẩm tra, giám sát và tham mưu xây dựng nghị quyết còn hạn chế, nhất là đối với những lĩnh vực chuyên môn sâu như đầu tư công, ngân sách, đất đai, chuyển đổi số, quy hoạch và các chương trình mục tiêu quốc gia. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều luật đã được sửa đổi, bổ sung, thay thế, tuy nhiên một số nghị định, thông tư hướng dẫn chưa được sửa đổi kịp thời để bảo đảm thống nhất với luật mới ban hành…

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã và đang mở ra yêu cầu mới đối với hoạt động của các cấp: đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức hoạt động và nâng cao chất lượng giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương. Trong bối cảnh đó, HĐND tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững địa phương trong giai đoạn mới.