Nâng cao trách nhiệm quân nhân khi tham gia không gian mạng
Ngày 12-11, tại TP Hải Phòng, Cục Chính trị Quân chủng Hải quân tổ chức Hội nghị truyền thông pháp luật năm 2026 với chủ đề “Kết nối công đoàn - Thượng tôn pháp luật”. Nhà báo Nguyễn Đức Hiển, Phó Tổng Biên Tập Báo Sài Gòn Giải Phóng được mời báo cáo chuyên đề này và giải đáp các câu hỏi từ cán bộ chiến sĩ.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Tham dự hội nghị có Chuẩn Đô đốc Đỗ Văn Yên, Phó Chính ủy Quân chủng Hải quân; Chuẩn Đô đốc Hồ Thanh Hoàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân; Chuẩn Đô đốc Hoàng Lương Ngọc, Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân; nhà báo Nguyễn Đức Hiển, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng (SGGP), cùng đại diện các cơ quan, đơn vị.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Tổng Biên tập Báo SGGP trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Chia sẻ tại hội nghị, nhà báo Nguyễn Đức Hiển cho rằng, không gian mạng ngày càng gắn chặt với mọi mặt đời sống xã hội. Các hành vi vi phạm pháp luật không chỉ diễn ra trong môi trường vật lý mà còn xuất hiện trên mạng, có thể phát sinh trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy tính chất, mức độ và điều kiện áp dụng.
Theo nhà báo Nguyễn Đức Hiển, một trong những vấn đề người sử dụng mạng xã hội cần nhận thức là khả năng kiểm soát thông tin ngay từ trước khi đăng tải. Khi thông tin đã rời khỏi điện thoại của người đăng, nội dung có thể bị chụp màn hình, sao chép và phát tán qua nhiều tài khoản khác. Vì vậy, việc xóa hoặc thu hồi bài viết không đồng nghĩa với việc thông tin đã biến mất hoàn toàn.

Phó Tổng Biên tập Báo SGGP Nguyễn Đức Hiển chia sẻ thông tin tại hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Nhà báo Nguyễn Đức Hiển cũng lưu ý, những hình ảnh tưởng chừng chỉ mang tính kỷ niệm cũng có thể chứa thông tin liên quan đến nhiệm vụ, hoạt động và phương tiện của đơn vị. Người đăng tải cần xem xét kỹ nội dung, bối cảnh và thẩm quyền cho phép công bố.
Phân tích trách nhiệm của quân nhân khi tham gia mạng xã hội, Phó Tổng Biên tập Báo SGGP cho rằng, mỗi quân nhân đồng thời mang 3 tư cách. Thứ nhất là tư cách công dân, có quyền bày tỏ ý kiến và được pháp luật bảo vệ đời tư. Thứ hai là tư cách chủ tài khoản, phải chịu trách nhiệm về hành vi đăng tải, bình luận và chia sẻ. Thứ ba là tư cách quân nhân, có trách nhiệm bảo vệ thông tin và chấp hành kỷ luật quân đội.
“Người lính khi tham gia mạng xã hội, trách nhiệm sẽ nặng nề hơn người bình thường”, nhà báo Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh. Theo ông, ý thức pháp luật phải gắn với kỷ luật quân nhân, thể hiện cả trong những tình huống không có chỉ huy giám sát trực tiếp. Mỗi cán bộ, chiến sĩ cần tự hình thành thói quen tuân thủ quy định, không chờ đến khi được nhắc nhở mới thực hiện.

Đại biểu nêu những câu hỏi xung quanh chủ đề hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Bài trình bày của ông Nguyễn Đức Hiển cũng đề cập các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền đối với hình ảnh, danh dự, nhân phẩm, uy tín, đời tư và dữ liệu cá nhân. Theo đó, người sử dụng mạng xã hội cần phân biệt giữa quyền góp ý, phản ánh, bày tỏ ý kiến với hành vi xúc phạm danh dự, bịa đặt hoặc phát tán thông tin xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Việc xem xét trách nhiệm pháp lý phải căn cứ hành vi và các dấu hiệu cụ thể theo quy định, không thể chỉ dựa vào số lượt chia sẻ hoặc mức độ tranh luận trên mạng.

Đại biểu đặt câu hỏi tại hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Đối với quân nhân, nhà báo Nguyễn Đức Hiển lưu ý nguy cơ lộ lọt thông tin có thể xuất phát từ những chi tiết nhỏ trong ảnh, video hoặc tệp dữ liệu. Thông tin về vị trí, thời điểm, thiết bị, lịch công tác và các yếu tố liên quan đến hoạt động của đơn vị có thể bị kết nối, đối chiếu từ nhiều nguồn. Việc thông tin chưa được xác định là bí mật nhà nước cũng không đồng nghĩa với việc cá nhân được tự do công khai trên mạng.
Kết thúc phần trình bày, nhà báo Nguyễn Đức Hiển đề xuất mỗi người cần hình thành thói quen tự kiểm tra thông tin trước khi đăng tải thông qua các câu hỏi: Thông tin có đáng tin cậy không? Việc công khai có thật sự cần thiết không? Nội dung có xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác không? Có liên quan đến bí mật, dữ liệu hoặc quy định của đơn vị không? Nếu thông tin lan rộng, bản thân có thể giải thích và chịu trách nhiệm hay không?

Phó Tổng Biên tập Báo SGGP Nguyễn Đức Hiển thuyết trình tại hội nghị. Ảnh: PHÚC HẬU
Theo nhà báo Nguyễn Đức Hiển, thượng tôn pháp luật trên không gian mạng không có nghĩa là né tránh mạng xã hội, mà là biết sử dụng công nghệ có trách nhiệm, tôn trọng quyền của người khác, kiểm chứng thông tin và bảo vệ đơn vị. Đây cũng là những biểu hiện cụ thể của bản lĩnh số đối với mỗi người lính hải quân.
