Tây Ninh tháo gỡ bất cập trong chính sách học nghề cho quân nhân

Chiến sĩ Đồn Biên phòng Tống Lê Chân (Tây Ninh) lao động tăng gia sản xuất tại đơn vị. Ảnh: Minh Phú - TTXVN

Đáng chú ý, tỷ lệ này có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương, thậm chí có nơi chưa có quân nhân nào sử dụng thẻ. Thực tế này cho thấy việc tư vấn, hướng nghiệp và tổ chức đào tạo nghề cho quân nhân sau xuất ngũ cần tiếp tục được quan tâm, đổi mới để chính sách phát huy hiệu quả.

Chênh lệch trong tiếp cận chính sách học nghề

Theo ông Nguyễn Tấn Đảo, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Tây Ninh, Hội vừa tổ chức giám sát việc thực hiện chế độ đào tạo, học nghề và giải quyết việc làm đối với hạ sĩ quan, binh sĩ sau xuất ngũ tại 4 địa phương gồm: phường Tân Ninh, phường Kiến Tường, xã Phước Chỉ và xã Bình Hòa. Kết quả giám sát cho thấy, trong 490 quân nhân được cấp thẻ học nghề, có 212 người tham gia học nghề. Trong đó, phường Tân Ninh có 196/272 người, phường Kiến Tường có 2/46 người, xã Phước Chỉ không có người tham gia trong số 115 trường hợp được cấp thẻ, xã Bình Hòa có 14/57 người.

Về kết quả giải quyết việc làm sau đào tạo, phường Tân Ninh ghi nhận 196 trường hợp, phường Kiến Tường có 2 trường hợp; xã Phước Chỉ và xã Bình Hòa chưa có người có việc làm theo hình thức này. Bên cạnh đó, nhiều quân nhân xuất ngũ chủ động tìm việc làm hoặc trở về địa phương phát triển kinh tế gia đình.

Hội Cựu chiến binh tỉnh đánh giá, cấp ủy, chính quyền các địa phương đã quan tâm chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai chính sách. Các địa phương phối hợp với ngành giáo dục, nội vụ, quân sự, Trung tâm Dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền, tư vấn hướng nghiệp, kết nối tuyển dụng. Một số doanh nghiệp trong khu công nghiệp ưu tiên tiếp nhận quân nhân xuất ngũ vào những vị trí phù hợp.

Tuy nhiên, công tác tuyên truyền chưa đủ sâu rộng để tất cả quân nhân tiếp cận chính sách; số người tham gia các ngày hội việc làm còn hạn chế. Một bộ phận quân nhân chưa nhận thức đầy đủ lợi ích của việc học nghề, được cấp thẻ nhưng không sử dụng, gây lãng phí nguồn lực hỗ trợ. Nhu cầu học nghề chủ yếu tập trung vào lái xe ô-tô, trong khi các ngành nghề khác chưa thu hút được người học. Việc học lái xe hạng B, C chưa được hỗ trợ theo Nghị định số 338/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ. Qua giám sát, Hội cũng chưa ghi nhận trường hợp tham gia chương trình xuất khẩu lao động tại Nhật Bản, Hàn Quốc.

Theo Hội Cựu chiến binh tỉnh, một trong những nguyên nhân là nhiều quân nhân sau xuất ngũ muốn sớm có thu nhập để phụ giúp gia đình nên lựa chọn đi làm ngay thay vì tham gia học nghề. Một số người trở về nông thôn, tiếp tục trồng trọt, chăn nuôi. Bên cạnh đó, thẻ học nghề có thời hạn một năm kể từ ngày cấp, trong khi có người vì lý do khách quan chưa kịp đăng ký học.

Chất lượng và tính phù hợp của một số chương trình đào tạo cũng là vấn đề cần quan tâm. Một số khóa học có chi phí cao, thời gian kéo dài; ngành nghề đào tạo chưa đa dạng, chương trình còn thiên về lý thuyết, thiếu thực hành gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và Trung tâm Dịch vụ việc làm trong đào tạo, bố trí việc làm chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Gắn đào tạo nghề với nhu cầu việc làm

Từ những kỹ năng được rèn luyện trong môi trường quân đội, thanh niên xuất ngũ có thêm nền tảng để học nghề, khởi nghiệp, tham gia lao động sản xuất và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ảnh: Minh Phú - TTXVN

Để khắc phục các bất cập, Hội Cựu chiến binh Tây Ninh kiến nghị UBND tỉnh đề xuất Bộ Xây dựng phối hợp cơ quan liên quan nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ quân nhân xuất ngũ sử dụng chính sách học nghề để học lái xe ô-tô tại cơ sở đủ điều kiện. Tỉnh cần chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ, Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ sở đào tạo tư vấn nghề nghiệp từ khi chiến sĩ còn tại ngũ; đa dạng ngành nghề, chú trọng thực hành và nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp để phù hợp hơn với điều kiện việc làm tại địa phương.

Hội Cựu chiến binh cũng đề nghị hướng dẫn địa phương sử dụng ngân sách đúng quy định, xây dựng dữ liệu liên thông về quân nhân sau xuất ngũ để theo dõi nhu cầu học nghề, việc làm và thực hiện chính sách. Chính quyền cấp xã, phường cần chủ động nắm bắt nhu cầu, tổ chức phiên giao dịch việc làm, hướng dẫn sử dụng thẻ học nghề, kết nối doanh nghiệp tuyển dụng và cơ sở đào tạo để tổ chức đào tạo phù hợp.

Đối với những quân nhân trở về địa phương, Hội đề nghị quan tâm hỗ trợ tiếp cận vốn vay, khởi nghiệp và phát triển kinh tế hộ gia đình. Qua đó, người hoàn thành nghĩa vụ quân sự có thêm điều kiện ổn định cuộc sống, phát huy kiến thức, kỹ năng và tác phong được rèn luyện trong quân ngũ.

Mỗi năm, Tây Ninh có khoảng 2.250 thanh niên xuất ngũ; tỉnh đặt mục tiêu 100% được tư vấn học nghề, hỗ trợ việc làm. Để đạt mục tiêu này, việc thực hiện chính sách cần chuyển từ hỗ trợ theo thời điểm sang chủ động nắm bắt nhu cầu, tư vấn, đào tạo và kết nối việc làm phù hợp với từng quân nhân. Qua đó, chính sách hậu phương quân đội không chỉ góp phần ổn định đời sống người hoàn thành nghĩa vụ mà còn phát huy nguồn nhân lực trẻ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh tại địa phương.