Nâng hạng tạo lực đẩy cho thị trường chứng khoán tháng 9

Nâng hạng tạo lực đẩy cho thị trường chứng khoán tháng 9. Ảnh minh họa

Điểm tựa từ tăng trưởng và nâng hạng

Dữ liệu kinh tế tháng 8 cho thấy sản xuất, đầu tư công và vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tạo lực đẩy cho tăng trưởng. Tuy nhiên, các báo cáo phân tích của các công ty chứng khoán đều lưu ý, đà phục hồi chưa lan tỏa đồng đều giữa các khu vực của nền kinh tế.

Theo Cục Thống kê, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tháng 8 tăng 1,5% so với tháng trước và 14,4% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 8 tháng, chỉ số này tăng 11,9% - mức cao nhất của cùng kỳ trong nhiều năm. Chỉ số nhà quản trị mua hàng ngành sản xuất Việt Nam đạt 53,3 điểm, duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ 14 liên tiếp.

Trung tâm phân tích của Công ty cổ phần chứng khoán KAFI (Kafi Research) đánh giá, sản xuất tiếp tục là điểm sáng của kinh tế quý III, với động lực đến từ sản lượng và đơn hàng trong nước. Tuy nhiên, nhóm phân tích lưu ý số đơn hàng xuất khẩu mới giảm trở lại, cho thấy nhu cầu bên ngoài còn thận trọng.

Trong khi đó, Phòng phân tích chiến lược và thị trường ACBS có quan điểm dè dặt hơn khi cho rằng, tăng trưởng hiện chủ yếu được dẫn dắt bởi sản xuất và đầu tư, trong khi khả năng truyền dẫn sang tiêu dùng, lao động và doanh nghiệp xuất khẩu trong nước còn phân hóa.

Theo ACBS, xuất khẩu tăng mạnh chủ yếu ở nhóm điện tử, máy tính và sản phẩm công nghệ do khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chi phối; các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày tăng chậm hơn.

Kafi Research đánh giá CPI tiến sát ngưỡng 5% cùng lạm phát cơ bản vẫn trên 4,5%, cho thấy dư địa điều hành chính sách tiền tệ tiếp tục cần được cân nhắc thận trọng trong những tháng cuối năm. Nguồn: Kafi Research

Tương tự, chuyên viên phân tích Mai Trung Nghĩa - CTCP Chứng khoán Ngân hàng Số Vikki (VikkiBankS Research) cũng ghi nhận PMI và dòng vốn đầu tư nước ngoài là hai yếu tố tích cực. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký trong 8 tháng đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4%; vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% và là mức cao nhất của giai đoạn 8 tháng trong 5 năm gần đây.

Đầu tư công tiếp tục bổ sung lực cầu cho nền kinh tế. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước tháng 8 đạt 105,7 nghìn tỷ đồng, tăng 24,1% so với cùng kỳ. Lũy kế 8 tháng, số vốn thực hiện đạt 546,8 nghìn tỷ đồng, bằng 50,5% kế hoạch năm và tăng 18,5%.

Những dữ liệu này tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán sau một tháng tăng khá tích cực. Theo Trung tâm phân tích của CTCP chứng khoán Tiên Phong (TPS Research), VN-Index kết thúc tháng 8 ở mức 1.832,12 điểm, tăng 5,55% so với cuối tháng trước. Đà tăng lan tỏa đến phần lớn nhóm ngành, trong khi giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài thu hẹp còn 1.644 tỷ đồng - mức thấp nhất kể từ đầu năm.

TPS Research cho rằng, chất xúc tác chủ đạo của thị trường trong tháng 9 là việc cổ phiếu Việt Nam bắt đầu được đưa vào hệ thống chỉ số của FTSE Russell. Tổ chức này xây dựng kịch bản cơ sở với xác suất 65%, dự báo VN-Index vận động trong vùng 1.787 - 1.930 điểm.

FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam được chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Cổ phiếu Việt Nam sẽ được phân bổ vào các rổ chỉ số theo bốn giai đoạn, bắt đầu với tỷ trọng 10% trong tháng 9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027.

Bàn về vấn đề này, ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao Chứng khoán KIS Việt Nam nhận định, phần lớn thông tin hỗ trợ thị trường đang khá tích cực. Theo ông, dòng vốn từ các quỹ theo dõi bộ chỉ số mới nổi không chỉ bổ sung lực cầu ngoại mà còn có thể kích thích dòng vốn trong nước tham gia.

Biểu đồ tăng trưởng tín dụng và vốn trong các năm. Nguồn: ACBS

Ông Phương cũng kỳ vọng kết quả kinh doanh quý III bắt đầu được hé lộ vào cuối tháng 9, sẽ trở thành cơ sở để nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng của từng doanh nghiệp. Từ những yếu tố này, ông dự báo VN-Index có thể hướng đến vùng 1.850 - 1.950 điểm nhưng không tăng theo một đường thẳng mà vận động theo hình zig-zag, xen kẽ các nhịp điều chỉnh.

Dòng vốn mới không xóa hết rủi ro

Dù cùng nhìn nhận nâng hạng là điểm tựa, các tổ chức và chuyên gia chưa đồng thuận về biên độ tăng của thị trường. Khác với quan điểm tích cực trên, ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích ngành Chứng khoán Kafi cho rằng, VN-Index có thể xuất hiện một nhịp điều chỉnh mạnh để cân bằng cung - cầu và giải tỏa áp lực chốt lời sau giai đoạn phục hồi.

Theo ông Huy, nếu xuất hiện thêm thông tin kém tích cực từ kinh tế trong nước hoặc quốc tế, VN-Index có thể dao động trong vùng 1.700 - 1.830 điểm, với những phiên rung lắc mạnh đan xen các nhịp hồi phục kỹ thuật.

Ông Huy xác định ba biến số có khả năng chi phối chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới. Biến số thứ nhất là mặt bằng lãi suất trong nước. Lãi suất thấp tạo điều kiện để dòng tiền dịch chuyển từ tiết kiệm sang cổ phiếu, nhưng nếu lạm phát hoặc tỷ giá tăng, Ngân hàng Nhà nước có thể phải điều hành chính sách tiền tệ thận trọng hơn.

Những ngành phụ thuộc nhiều vào vốn vay, đặc biệt là bất động sản và chứng khoán, sẽ nhạy cảm hơn với biến động lãi suất. Đây cũng là lý do các báo cáo có cách đánh giá khác nhau về khả năng hạ chi phí vốn.

Ba kịch bản xu hướng thị trường trong tháng 9 của TPS.

Theo ông Trương Hiền Phương, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đã bắt đầu giảm so với tháng 7, giúp doanh nghiệp giảm chi phí tài chính. Trong khi đó, TPS Research phân biệt rõ giữa thanh khoản ngắn hạn và chi phí vốn dài hạn. Theo TPS, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã giảm về quanh 2% vào cuối tháng 8, nhưng lãi suất huy động ở một số kỳ hạn vẫn chịu áp lực tăng do tín dụng tăng nhanh hơn huy động.

Biến số thứ hai được ông Huỳnh Anh Huy đề cập là chính sách của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Nếu Fed chuyển sang lập trường mềm hơn, chênh lệch lãi suất USD/VND có thể thu hẹp, giảm áp lực tỷ giá và tạo điều kiện cho dòng vốn quay lại thị trường mới nổi. Ngược lại, việc Fed duy trì thông điệp cứng rắn có thể gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn ngoại.

Theo ước tính riêng được ông Huy, khoảng 100 triệu USD vốn thụ động có thể được giải ngân trong giai đoạn đầu khi cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào danh mục FTSE Emerging. Dòng vốn chủ động có thể tham gia sớm hơn để đón đầu sự kiện, qua đó mở ra khả năng khối ngoại chuyển sang mua ròng trong tháng 9. Tuy nhiên, đây chỉ là dự báo, không phải con số cam kết từ FTSE Russell.

Biến số thứ ba là địa chính trị, giá dầu và thương mại toàn cầu. Ông Huy cho rằng, chính sách thuế của Mỹ, rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và xung đột khu vực có thể ảnh hưởng mạnh đến các nhóm cổ phiếu xuất khẩu như dệt may, thủy sản, gỗ và bất động sản khu công nghiệp.

Rủi ro này càng đáng lưu ý khi CPI tháng 8 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 4,89% so với cùng kỳ. Kafi Research nhận định áp lực lạm phát chủ yếu đến từ giá năng lượng, chưa lan rộng toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, CPI tiến sát ngưỡng 5% khiến dư địa giảm lãi suất bị thu hẹp.

ACBS cũng cho rằng, rủi ro lạm phát vòng hai chưa hiện hữu rõ ràng, nhưng cần theo dõi khả năng chi phí nhiên liệu và vận chuyển được chuyển sang giá bán hàng hóa, dịch vụ. Nếu áp lực giá lan rộng, chính sách tiền tệ sẽ phải ưu tiên hơn cho ổn định lạm phát và tỷ giá.

TPS dự báo xu hướng thị trường chứng khoán tháng 9. Ảnh chụp màn hình

Về nhóm ngành, ông Huỳnh Anh Huy đánh giá ngân hàng có thể giữ vai trò trụ đỡ nhờ nền tảng lợi nhuận và định giá; chứng khoán hưởng lợi từ thanh khoản và dòng vốn ngoại; còn doanh nghiệp nằm trong lộ trình thoái vốn nhà nước có thể thu hút sự chú ý nhờ câu chuyện tái cơ cấu sở hữu.

Ông Trương Hiền Phương bổ sung nhóm cổ phiếu thuộc rổ nâng hạng, doanh nghiệp đầu tư công, xây dựng, sắt thép, vật liệu và bất động sản khu công nghiệp. Tuy nhiên, ông khuyến nghị nhà đầu tư giữ “cái đầu lạnh”, không chạy theo tin đồn mà phải đánh giá kết quả kinh doanh, định giá và khả năng hưởng lợi thực tế của từng doanh nghiệp.

Nâng hạng có thể tạo thêm lực cầu, nhưng không khiến mọi cổ phiếu cùng tăng. Trong tháng 9, sự phân hóa nhiều khả năng rõ hơn khi dòng tiền lựa chọn doanh nghiệp có thanh khoản cao, quản trị minh bạch, kết quả kinh doanh cải thiện và khả năng chống chịu trước biến động lãi suất, tỷ giá.