Nắng nóng cực đoan tại Châu Âu: Ít nhất 18 người thiệt mạng

Tại TP.Bordeaux ở miền Tây Nam nước Pháp, nhiệt độ lên tới 41,9°C, vượt kỷ lục được thiết lập vào tháng 8/2025. TP.Poitiers ở miền Trung nước Pháp ghi nhận 41,2°C, cao hơn mức kỷ lục tồn tại từ năm 1947. Đặc biệt, trong ngày 23/6, nước Pháp đã ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử. Theo Cơ quan Khí tượng Pháp (Meteo France), chỉ số nhiệt quốc gia - mức nhiệt độ trung bình đo được từ 30 trạm khí tượng tại nước này đã chạm mốc 29,8°C vào 23/6, mức cao nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận dữ liệu năm 1947.

Cơ quan khí tượng cảnh báo 4 khu vực được đặt ở mức cảnh báo cao nhất, ảnh hưởng tới khoảng 44 triệu người. Cùng với 31 khu vực khác ở mức cảnh báo màu cam, hơn 90% dân số Pháp đang đối mặt với nắng nóng nghiêm trọng, với nhiệt độ dự báo từ 39 - 41°C. Tại nhiều khu vực, nhiệt độ ban ngày đã vượt ngưỡng 40°C. Tại vùng Pissos thuộc tỉnh Landes, nhiệt độ đã đạt mức kỷ lục 44,3°C. Cơ quan khí tượng Meteo France cũng cảnh báo về khả năng tiếp tục xuất hiện các mức nhiệt "có thể vượt qua tất cả kỷ lục trước đây, bất kể thời điểm nào trong năm".

Các đài phun nước ở Pari là nơi người dân giải nhiệt tránh nóng

Nắng nóng kỷ lục đã buộc các địa điểm tham quan nổi tiếng nhất thế giới phải điều chỉnh giờ hoạt động. Tháp Eiffel đã thông báo đóng cửa từ buổi chiều thay vì mở đến đêm muộn như thường lệ để bảo đảm an toàn. Bảo tàng Louvre cũng quyết định đóng cửa sớm hai giờ so với bình thường từ ngày 24 - 27/6. Không chỉ du lịch, đời sống sinh hoạt và sản xuất cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Khoảng 845 trường tiểu học và trung học cơ sở tại Pháp đã phải đóng cửa hoàn toàn, trong khi 1.800 trường khác phải thay đổi lịch học để tránh các khung giờ nóng nhất. Các chuyên gia y tế cũng cảnh báo nhiệt độ cao bất thường có thể gây kiệt sức và sốc nhiệt đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Kể từ ngày 18/6, Pháp đã ghi nhận ít nhất 40 trường hợp tử vong do đuối nước khi người dân đổ xô đến các sông, hồ không có người giám sát để giải nhiệt. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu gọi đây là một "thảm họa". Đợt nắng nóng này đang được so sánh với đợt nóng kinh hoàng vào tháng 8/2003, vốn đã gây ra cái chết của khoảng 15.000 người tại Pháp. Các nhà khoa học cảnh báo rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như thế này xuất hiện thường xuyên và có cường độ mạnh hơn.

Không chỉ Pháp, nhiều quốc gia Châu Âu khác cũng đang chịu ảnh hưởng. Ở Tây Ban Nha, người phát ngôn cơ quan khí tượng AEMET cho biết nhiều khu vực đang nóng hơn từ 5 đến 10°C so với mức bình thường, thậm chí một số nơi ở phía bắc cao hơn trên 10°C so với trung bình nhiều năm. Đặc biệt, ở TP ven biển San Sebastian, miền Bắc Tây Ban Nha, nhiệt độ dự kiến đạt 40°C, cao gấp đôi mức trung bình lịch sử của ngày 22/6.

Theo dữ liệu của Reuters Climate Monitor, nhiều khu vực ở Châu Âu đang ghi nhận nền nhiệt cao bất thường so với trung bình nhiều năm. Ngày 22/6, Ý đã phát cảnh báo đỏ về nắng nóng tại 16 thành phố. Tại TP.Turin, công ty điện lực Iren phải tăng gấp đôi số ca trực và bổ sung máy phát điện để đối phó tình trạng mất điện cục bộ khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao khiến lưới điện quá tải. Trong khi đó, Cơ quan Khí tượng Anh cho biết đợt nắng nóng kéo dài 4 ngày tại Anh có thể đẩy nhiệt độ vượt 39°C ở một số khu vực, vượt xa kỷ lục tháng 6 là 35,6 °C được thiết lập vào các năm 1957 và 1976. Chỉ vài tuần trước, Anh cũng vừa ghi nhận mức nhiệt cao nhất từng được đo trong tháng 5. Các quốc gia như Ba Lan, Croatia và Hungary cũng đều nâng mức cảnh báo nắng nóng, với dự báo nhiệt độ có thể tiến gần hoặc vượt các kỷ lục lịch sử.

Các chuyên gia khí tượng cho rằng đợt nắng nóng hiện nay liên quan đến hiện tượng được gọi là "khối Omega" - một hệ thống thời tiết có hình dạng giống chữ cái Omega của Hy Lạp, với khối không khí nóng bị giữ lại ở trung tâm và không khí mát hơn ở hai bên. Hệ thống này đang kéo luồng khí nóng từ sa mạc Sahara ở Bắc Phi lên Châu Âu. Do di chuyển rất chậm nên hiện tượng này khiến gió yếu, làm nhiệt độ duy trì ở mức cao trong nhiều ngày liên tiếp.

Do nắng nóng cực đoan kéo dài, nhiều quốc gia Châu Âu đã đưa ra nhiều giải pháp ứng phó. Tại Hà Lan, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp ứng phó như mở cửa miễn phí hồ bơi công cộng và điều chỉnh lịch chạy tàu. Ở Anh, nhiều trường học phải thay đổi hoạt động do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, trong khi các hạn chế về lắp đặt điều hòa tiếp tục gây tranh luận. Ở Thụy Sĩ, nhiều buổi chiếu phim miễn phí vào ban ngày do các rạp phim phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhằm hỗ trợ người cao tuổi tránh nóng và thư giãn.

Dự báo trong những ngày tới, nắng nóng sẽ tiếp tục lan sang Đông Âu, trong khi nhiều khu vực Tây Âu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Các cơ quan khí tượng cảnh báo tình trạng cực đoan có thể kéo dài ít nhất đến cuối tuần này.