Nắng nóng kéo dài ảnh hưởng tới sản xuất và sinh hoạt của người dân

Một thửa ruộng xuất hiện các vết nứt chân chim do thiếu nước. Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN

Những ngày này, tại các cánh đồng ở thôn Phúc Thanh, xã Thạch Khê dễ dàng bắt gặp hình ảnh ruộng nứt nẻ, lúa vàng úa vì thiếu nước. Nhiều diện tích đã gieo cấy, chăm sóc từ đầu vụ nhưng vẫn không thể phát triển bình thường do nguồn nước tưới không đáp ứng được nhu cầu.

Theo người dân địa phương, vụ Hè Thu năm nay bà con vẫn tập trung sản xuất với kỳ vọng đạt năng suất ổn định, tuy nhiên thời tiết bất lợi khiến việc chăm sóc gặp nhiều khó khăn, nhất là ở những khu vực xa nguồn nước.

Ông Trương Văn Hải, thôn Phúc Thanh cho biết, đối với sản xuất lúa Hè Thu, nước tưới luôn là yếu tố quyết định. Trong khi đó, năm nay chi phí sản xuất tăng, từ khâu làm đất đến giống lúa, nhưng nguy cơ thiệt hại lại hiện hữu do thiếu nước.

“Nếu nước về chậm thì cây lúa già, phát triển kém. Nếu bây giờ có nước về kịp thời thì cũng cố gắng cứu được phần nào. “Người dân làm ruộng thì cần nước, nhưng việc lấy nước phải có sự chủ động từ cơ sở. Nếu không có nước về thì bà con bỏ ruộng cũng không sản xuất được. Một số hộ năm nay không làm thì thấy may, còn những hộ đã đầu tư sản xuất thì đang rất khó khăn”, ông Hải chia sẻ.

Thửa ruộng của gia đình ông Đồng Văn Hiếu, thông Phúc Thanh (xã Thạch Khê) bị ảnh hưởng bởi tình trạng khô hạn. Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN

Theo ông Hải, tại khu vực thôn Phúc Thanh hiện có khoảng 8 - 9 ha lúa bị ảnh hưởng do thiếu nước. Nhiều diện tích gieo cấy sớm nhưng cây lúa phát triển chậm, khả năng phục hồi giảm nếu tiếp tục thiếu nước. Để sản xuất thuận lợi trong những vụ tới, điều quan trọng nhất là phải chủ động được nguồn nước. Khi có nước thì người dân mới có thể yên tâm canh tác. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp, trách nhiệm của cán bộ cơ sở trong việc điều tiết, đưa nước về phục vụ sản xuất.

Người dân cho biết nguyên nhân chính của tình trạng này là nắng nóng kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp, trong khi nguồn nước từ các khe suối và tuyến dẫn nước bị thiếu hụt. Một số tuyến đang sửa chữa, việc điều tiết nước cho sản xuất vì thế cũng chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế trên đồng ruộng.

Ông Đồng Văn Hiếu, cũng ở thôn Phúc Thanh, cho biết gia đình ông gieo cấy 4 sào lúa vụ hè thu. Để có được diện tích này, gia đình đã phải bỏ ra nhiều chi phí, nhưng hiện nay ruộng thiếu nước nên cây lúa bị ảnh hưởng rõ rệt.

“Riêng tiền cày, tiền giống đã khoảng 300 nghìn đồng một sào. Nhưng bây giờ nắng quá, không có nước thì lúa khô, cháy hết. Hi vọng mấy hôm nữa có mưa thì bà con sẽ tranh thủ bón phân, dặm vá lại, chứ nếu nắng tiếp tục kéo dài thì cũng khó cứu”, ông Hiếu nói.

Theo ông Hiếu, nếu thời tiết thuận lợi, cây lúa vẫn có thể phục hồi sau khi được bổ sung nước, chăm sóc. Tuy nhiên, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc duy trì diện tích và năng suất sẽ gặp nhiều thách thức.

Trao đổi về tình trạng này, ông Nguyễn Hoàng Thịnh, Trưởng phòng Kinh tế xã Thạch Khê cho biết, vụ Hè Thu năm nay toàn xã sản xuất 200 ha lúa. Thời gian qua, do ảnh hưởng của nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích lúa Hè Thu trên địa bàn xã bị tác động. Xã đã triển khai các giải pháp theo hướng dẫn của ngành chuyên môn, đồng thời tuyên truyền, khuyến cáo người dân chủ động giữ nước, sử dụng nguồn nước hợp lý trong quá trình chăm sóc lúa.

Người dân thôn Phúc Thanh, xã Thạch Khê lo lắng vì tình trạng khô hạn kéo dài. Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN

Theo ông Nguyễn Hoàng Thịnh, xã đã rà soát các tuyến nguồn cấp nước, lưu vực tưới, trong đó tập trung khai thác nguồn nước từ hồ Hữu Ngạn thuộc khu vực hạ du kênh Khe Biền để phục vụ sản xuất. Các trạm bơm được bố trí nhằm cung cấp nước cho những vùng sản xuất lúa tập trung như Đồng Giang, Vĩnh Tiến, Phúc Thanh, Tân Phúc, Thanh Lan, Đan Khê.

Trong quá trình gieo cấy và chăm sóc, xã phân công lực lượng theo dõi, điều tiết nước phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, do xã nằm ở cuối nguồn nước, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, lượng nước bốc hơi lớn, cùng với đặc điểm đất có độ phèn cao đã ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây lúa.

“Đối với khu vực thôn Phúc Thanh, đây là điểm cuối nguồn nước từ trạm bơm số 2 của hồ Hữu Ngạn nên việc tiếp cận nguồn nước có thời điểm gặp khó khăn. Khi nắng nóng kéo dài, lượng nước giảm, độ phèn tăng, một số diện tích lúa xuất hiện tình trạng ảnh hưởng đến sinh trưởng”, ông Thịnh thông tin.

Để hạn chế thiệt hại, xã đã phối hợp với đơn vị chuyên môn kiểm tra các diện tích bị ảnh hưởng, hướng dẫn người dân duy trì nguồn nước, chăm sóc, dặm vá những khu vực còn khả năng phục hồi. Bên cạnh đó, xã xây dựng phương án điều tiết, bơm nước theo từng giai đoạn sản xuất, phù hợp với nhu cầu của cây lúa trong từng thời điểm, nhất là tại những khu vực khó khăn về nguồn nước.

Trong khi đó, tại tỉnh Thanh Hóa tiếp tục nắng nóng gay gắt làm gia tăng nguy cơ cháy nổ và cháy rừng. Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Thanh Hóa, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp có trục khoảng 24-27 độ vĩ Bắc nối với vùng áp thấp nóng phía Tây, dự báo ngày 25/6 ở khu vực tỉnh Thanh Hóa sẽ tiếp tục diễn ra ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 36-38 độ C, riêng khu vực trung du, miền núi có nơi từ 38-40 độ C. Độ ẩm tương đối thấp nhất chỉ từ 40-45%, làm gia tăng cảm giác oi bức và nguy cơ xảy ra cháy nổ, cháy rừng.

Tại khu vực trung du và miền núi gồm các địa phương như Mường Lát, Quan Sơn, Hồi Xuân, Thiết Ống, Cẩm Thủy, Kim Tân, Vĩnh Lộc, Linh Sơn, Ngọc Lặc, Thường Xuân, Lam Sơn, Như Xuân, Như Thanh, Triệu Sơn, nhiệt độ cao nhất dự báo từ 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Thời gian nắng nóng tập trung từ khoảng 10 giờ đến 17 giờ hàng ngày.

Cây lúa chậm phát triển do thiếu nước.Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN

Ảnh hưởng của nắng nóng kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp, nhiệt độ cao có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe và đời sống người dân. Nguy cơ cao xảy ra các hiện tượng như say nắng, sốc nhiệt, mất nước, gia tăng các bệnh tim mạch, huyết áp, hô hấp, đặc biệt với người già, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời; cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng lao động và tập trung.

Đối với sinh hoạt và sản xuất, nhu cầu sử dụng điện tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ quá tải, nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn tại khu dân cư và cháy rừng tăng cao… Vì vậy, người dân cần hạn chế ra ngoài trời nếu không cần thiết trong khoảng thời gian từ 12 giờ đến 16 giờ. Uống đủ nước, bổ sung điện giải, mặc trang phục chống nắng khi ra ngoài. Cũng như không làm việc quá sức dưới trời nắng và bố trí thời gian lao động hợp lý. Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, kiểm tra các thiết bị điện đề phòng cháy nổ. Chủ động các biện pháp phòng cháy, chữa cháy, đặc biệt tại khu vực rừng và khu dân cư.

Trước đó, vào ngày 24/6, tại khu vực tỉnh Thanh Hóa đã xảy ra nắng nóng đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ không khí cao nhất phổ biến từ 39- 40,8 độ C, độ ẩm tương đối thấp, chỉ từ 37 - 49%. Nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ C, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa. Cũng trong ngày 24-25/6, tại Thanh Hóa đã xảy ra 3 điểm cháy rừng tại khu vực rừng thông các phường Hải Bình, Đào Duy Từ, Trúc Lâm.

Theo nhận định của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Thanh Hóa, từ ngày 27/6 nắng nóng ở Thanh Hóa có khả năng sẽ kết thúc.