Nắng nóng như 'chảo lửa' bác sĩ chỉ cách tránh say nắng, sốc nhiệt

Thời tiết nắng nóng cực đoan hiện nay khiến nguy cơ say nắng, sốc nhiệt tăng cao, nếu không nhận biết, sơ cứu kịp thời, đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, nguy hiểm đến tính mạng.

Say nắng, say nóng xảy ra khi cơ thể không còn khả năng điều hòa thân nhiệt do tiếp xúc quá lâu với môi trường nóng bức, độ ẩm cao hoặc vận động cường độ mạnh dưới trời nắng, thay đổi môi trường đột ngột.

Say nắng sẽ xuất hiện nhanh hơn so với say nóng bởi trước khi có tình trạng say nóng cơ thể sẽ cố gắng điều hòa để lượng nhiệt sinh ra và mất đi cân bằng nhau.

Say nắng, say nóng thường diễn tiến từ nhẹ đến nặng, biểu hiện đa dạng, khác nhau giữa các đối tượng, độ tuổi.

Ở mức độ nhẹ, người bị say nắng say nóng có biểu hiện mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tăng nhịp tim, nhịp thở, đánh trống ngực, chuột rút. Ở mức độ nặng sẽ thấy đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn hoặc nôn, liệt nửa người, co giật, bất tỉnh, hôn mê, trụy tim mạch và có thể tử vong.

Tình trạng say nóng xảy ra khi cơ thể bị mất cân bằng thải nhiệt do hoạt động lâu trong môi trường có nhiệt độ cao, hoạt động thể lực nặng, thải nhiệt bị cản trở vì quần áo không thấm nước, môi trường độ ẩm cao, thông gió kém, không bù đủ nước, khả năng điều hòa thân nhiệt bị hạn chế ở người cao tuổi, trẻ em.

Còn say nắng xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy, làm rối loạn trung tâm điều hòa thân nhiệt trong não, thường gặp vào giữa trưa khi ra đường không đội mũ.

Bệnh viện Bạch Mai cho biết, từng tiếp nhận nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng phải thở máy, lọc máu hồi sức. Trong những ngày nắng nóng cực đoan, người dân không nên chủ quan với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai, việc sơ cứu đúng cách có thể cứu mạng người bệnh. Cụ thể, khi có triệu chứng say nóng, say nắng, người bệnh cần ra khỏi nơi nắng nóng càng sớm càng tốt. Nên vào nơi thoáng gió hoặc phòng có điều hòa.

Tiếp đó là cởi bớt quần áo, dùng khăn ẩm đắp lên các vị trí như cổ, nách, bẹn, nơi có nhiều mạch máu và dùng quạt thổi để tăng tốc độ thải nhiệt cho bệnh nhân.

Nếu người bệnh còn tỉnh, cho uống nước oresol pha đúng hướng dẫn (trong giờ đầu), nếu không có thì cho uống nước trắng, nước mát hoặc nước hoa quả.

Nếu có dấu hiệu thở ngáp cá, ngừng thở, ngừng tim: gọi trợ giúp, gọi cấp cứu và tiến hành ép tim CPR càng sớm càng tốt.

Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá lạnh, không tự pha nước muối hay uống đồ thể thao không rõ thành phần. Không chườm đá cho người bệnh khiến mạch co không thải được nhiệt ra.

Để đề phòng say nóng, say nắng, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, uống đủ nước trước – trong – sau khi hoạt động ngoài trời, kể cả khi chưa khát; Mặc quần áo sáng màu, thấm hút mồ hôi; Đội mũ rộng vành, che chắn khi ra ngoài; Hạn chế ra đường vào thời điểm nắng gắt giữa trưa; Không uống rượu bia khi thời tiết quá nóng.