Nắng nóng thiêu đốt, châu Âu đối mặt mùa hè khắc nghiệt chưa từng có

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực tại châu Âu, khiến hàng chục người thiệt mạng, hàng nghìn trường học phải đóng cửa, hệ thống giao thông gián đoạn và làm dấy lên những cảnh báo mới về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Trong tuần qua, nhiệt độ tại nhiều quốc gia liên tục lập các mức cao chưa từng có. Miền nam Tây Ban Nha ghi nhận nhiệt độ lên tới 45°C, trong khi nhiều khu vực ở Pháp vượt 44°C. Đức dự kiến chạm ngưỡng 41°C trong những ngày tới.

Các nhà khoa học nhận định những hiện tượng như vậy đang trở thành "bình thường mới" trong bối cảnh khí hậu toàn cầu tiếp tục nóng lên.

Công nhân làm việc dưới nắng nóng gay gắt tại quảng trường St Mark ở Venice, Italy, ngày 24/6. (Ảnh: Getty Images)

Tuần qua, Pháp, Italy, Tây Ban Nha và Anh đều đã ban hành cảnh báo đỏ về nắng nóng. Riêng tại Pháp, hơn một nửa lãnh thổ đang ở mức báo động cao nhất.

Giới chức Pháp ít nhất 48 người đã thiệt mạng trong đợt nắng nóng hiện nay, trong đó có 40 trường hợp đuối nước khi tìm cách giải nhiệt tại sông hồ và các khu vực tự nhiên. Hai trẻ em cũng được phát hiện tử vong trong một chiếc ô tô giữa thời tiết nắng nóng cực đoan.

Nhiều trường học trên khắp châu Âu đã phải đóng cửa hoặc điều chỉnh giờ học. Các công ty đường sắt cũng khuyến cáo người dân hạn chế di chuyển do nguy cơ đường ray biến dạng dưới nhiệt độ cao.

Trong khi đó, nhiều lao động vẫn phải làm việc ngoài trời giữa thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt là các nhóm lao động dễ bị tổn thương như nhân viên giao hàng, công nhân vệ sinh môi trường và công nhân xây dựng.

Tại Anh, các tổ chức công đoàn phát động cuộc "đình công vì nắng nóng" vào ngày 2/7 tới đây, khi nhiệt độ được dự báo vượt 39°C.

Hơn 1.000 người đăng ký tham gia cuộc đình công do Đại hội Công đoàn Anh (TUC), Liên đoàn Công nhân Thực phẩm và Bánh mì cùng Công đoàn Lính cứu hỏa tổ chức, với sự tham gia của phong trào môi trường Extinction Rebellion.

Các tổ chức này yêu cầu chính phủ quy định mức nhiệt độ tối đa tại nơi làm việc, tương tự các tiêu chuẩn an toàn lao động hiện hành. TUC đề xuất ngưỡng tối đa là 30°C, buộc doanh nghiệp phải áp dụng các biện pháp bảo vệ người lao động như điều hòa nhiệt độ hoặc điều chỉnh giờ làm việc.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp phản đối đề xuất này. Chính phủ Anh tuyên bố chưa có kế hoạch áp dụng quy định về nhiệt độ tối đa tại nơi làm việc.

Châu Âu có thể đối mặt với nhiều đợt nắng nóng kỷ lục. (Ảnh: AP)

Châu Âu hiện là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới, nhưng cơ sở hạ tầng lại chưa được thiết kế để ứng phó với các đợt nắng nóng kéo dài và lặp lại thường xuyên.

Không giống nhiều quốc gia ở châu Á hay Bắc Mỹ, điều hòa không khí vẫn chưa phổ biến trong trường học và nhà ở tại phần lớn châu Âu, do khu vực này trước đây vốn có mùa hè tương đối ôn hòa. Tuy nhiên, những đợt nắng nóng hiện nay đang xuất hiện sớm hơn và kéo dài hơn mỗi năm.

Tổng thư ký điều hành Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, Simon Stiell, mô tả những đợt nắng nóng cực đoan hiện nay là "lời nhắc nhở khắc nghiệt" về những tác động ngày càng leo thang của cuộc khủng hoảng khí hậu.

"Khoa học đã chứng minh rõ ràng rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn và cực đoan hơn", ông nói.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cũng cảnh báo dữ liệu cho thấy nhiệt độ tại châu Âu đang tăng với tốc độ gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu, làm gia tăng cả khả năng xảy ra lẫn mức độ nghiêm trọng của các đợt nắng nóng cực đoan trong tương lai.

Ông Ghebreyesus kêu gọi các nhà lãnh đạo ưu tiên đầu tư vào hệ thống y tế thích ứng với khí hậu, đồng thời đẩy nhanh các biện pháp giảm phát thải nhằm giải quyết tận gốc nguyên nhân của cuộc khủng hoảng khí hậu.

Theo WHO khu vực châu Âu, hơn 200.000 người đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng trong bốn năm qua. Các chuyên gia cảnh báo con số này có thể tiếp tục gia tăng nếu nhiệt độ toàn cầu không được kiểm soát.