Năng suất mở rộng dư địa tăng trưởng công nghiệp

Sản xuất thép thanh vằn tại Nhà máy Cán thép Thái Nguyên (Công ty CP Gang thép Thái Nguyên).

Nâng cao năng suất từ nội lực doanh nghiệp

Điều đáng chú ý là trong khi sản xuất và xuất khẩu tăng mạnh, số lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên chỉ tăng khoảng 0,6%. Những con số này cho thấy động lực tăng trưởng của ngành công nghiệp đang có sự thay đổi rõ rệt.

Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư và sử dụng nhiều lao động thì nay giá trị được tạo ra ngày càng nhiều hơn từ năng suất, khi mỗi doanh nghiệp, mỗi dây chuyền sản xuất và mỗi người lao động tạo ra hiệu quả cao hơn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để công nghiệp Thái Nguyên hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh đầu tư, đổi mới công nghệ, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Kết thúc 6 tháng đầu năm, Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG đạt doanh thu 4.865 tỷ đồng, tăng 20,5% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành hơn 51,2% kế hoạch năm. Doanh nghiệp hiện duy trì việc làm ổn định cho hơn 19.000 lao động tại nhiều nhà máy trên địa bàn tỉnh. Đằng sau kết quả tăng trưởng này không còn là câu chuyện tuyển thêm nhiều lao động như trước. Thay vào đó, TNG tập trung nâng cao năng suất trên từng dây chuyền sản xuất.

Mỗi chuyền may đều được kết nối với hệ thống quản trị sản xuất bằng phần mềm. Chỉ cần một công đoạn có dấu hiệu chậm tiến độ, bộ phận kỹ thuật có thể theo dõi và điều chỉnh kịp thời để cân bằng năng suất trên toàn chuyền. Từ cấp phát nguyên phụ liệu, kiểm soát chất lượng đến bố trí lao động đều được quản lý bằng dữ liệu, giúp giảm thời gian chờ, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trong 6 tháng đầu năm nay, TNG tiếp tục đầu tư hơn 170 tỷ đồng cho thiết bị, máy chuyên dùng và hoàn thiện hệ thống quản trị sản xuất theo hướng số hóa. Đồng thời, doanh nghiệp triển khai sâu hơn mô hình quản trị tinh gọn, chuẩn hóa thao tác và tăng cường đào tạo kỹ năng cho người lao động. Không có nhiều biến động về số lượng công nhân, thay vào đó là hàng loạt cải tiến nhỏ được thực hiện liên tục trong từng công đoạn sản xuất. Chính những thay đổi đó đã góp phần nâng cao năng suất, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp.

Ông Trần Minh Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG, cho biết: “Trước đây, khi có thêm đơn hàng, doanh nghiệp thường nghĩ đến việc tuyển thêm lao động. Nhưng vài năm trở lại đây, điều chúng tôi quan tâm trước tiên là làm thế nào để cùng lực lượng lao động hiện hữu có thể tạo ra nhiều sản phẩm hơn, chất lượng tốt hơn. Doanh nghiệp tập trung đầu tư vào công nghệ, quản trị tinh gọn, đào tạo kỹ năng và cải tiến liên tục. Đó là con đường bền vững nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh".

Đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại và ứng dụng công nghệ trong sản xuất giúp nhiều doanh nghiệp trên địa bàn Thái Nguyên nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh.

Xu hướng này cũng thể hiện rõ tại Công ty TNHH Dongsung Vina tại Khu công nghiệp Điềm Thụy. Chỉ trong 2 năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư trên 240 tỷ đồng để nâng cấp dây chuyền và hệ thống quản trị. Nhờ đó, năng suất lao động được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn ngay từ lần kiểm tra đầu tiên gần như tuyệt đối, góp phần giảm chi phí, nâng cao chất lượng và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của khách hàng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu của doanh nghiệp này đạt gần 15 triệu USD, hoàn thành hơn 50% kế hoạch năm. Dongsung Vina đặt mục tiêu cả năm đạt khoảng 30 triệu USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước, trong khi quy mô lao động dự kiến gần như không thay đổi.

Ông Lee Sunho, Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty TNHH Dongsung Vina, chia sẻ: Trong sản xuất hiện đại, lợi thế cạnh tranh không nằm ở việc sử dụng nhiều lao động mà ở khả năng tạo ra sản phẩm chất lượng cao hơn với chi phí hợp lý và thời gian giao hàng nhanh hơn. Để làm được điều đó, doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn vào thiết bị tự động hóa và hệ thống quản trị sản xuất. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ của chính quyền địa phương Thái Nguyên trong phát triển hạ tầng xã hội cũng là điều kiện cần thiết. Khi doanh nghiệp và chính quyền cùng thực hiện tốt vai trò của mình, như “hai bánh xe của một chiếc ô tô”, sự phát triển của Thái Nguyên sẽ được thúc đẩy nhanh hơn.

Từ hoạt động của TNG và Dongsung Vina có thể thấy, dù lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau, các doanh nghiệp đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao năng suất thay vì mở rộng lao động. Giá trị gia tăng ngày càng được tạo ra từ công nghệ, năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực.

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng công nghiệp

Trong nhiều năm, nguồn lao động dồi dào là một trong những lợi thế quan trọng giúp Thái Nguyên thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp. Tuy nhiên, khi yêu cầu về công nghệ, chất lượng và giá trị gia tăng ngày càng cao, lợi thế cạnh tranh cũng đang thay đổi.

Thay vì phát triển theo chiều rộng, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn đầu tư vào công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị để tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một nguồn lực. Đây là giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sự chuyển dịch này phản ánh xu hướng phát triển mới của công nghiệp Thái Nguyên, từ tăng trưởng dựa vào quy mô sang tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.

Nhà máy sản xuất tấm lát sàn PVC tại Khu công nghiệp Sông Công II (phường Bách Quang).

Song hành với việc mở rộng không gian phát triển công nghiệp thông qua các khu, cụm công nghiệp mới, Thái Nguyên đang từng bước chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng tăng trưởng. Định hướng thu hút đầu tư không chỉ ưu tiên quy mô vốn mà tập trung vào các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và có khả năng lan tỏa về công nghệ, quản trị.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Những giải pháp này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để nâng cao năng suất của toàn ngành công nghiệp.

Ông Phạm Văn Thọ, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ: Kết quả tăng trưởng công nghiệp thời gian qua cho thấy động lực phát triển của tỉnh đang chuyển dần từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng và hiệu quả. Thời gian tới, ngành Công Thương Thái Nguyên sẽ tiếp tục tham mưu triển khai các giải pháp phát triển công nghiệp theo chiều sâu; khuyến khích chuyển đổi số, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là những yếu tố quan trọng để ngành công nghiệp Thái Nguyên hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Công ty CP Đầu tư và Thương mại VietCap tối ưu hóa dây chuyền sản xuất để nâng cao năng suất, đáp ứng các đơn hàng may mặc xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Từ hoạt động của doanh nghiệp và định hướng phát triển của tỉnh có thể thấy, năng suất đang dần trở thành thước đo mới của tăng trưởng công nghiệp. Khi công nghệ, năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực giữ vai trò quyết định, giá trị tạo ra sẽ ngày càng ít phụ thuộc vào việc tăng thêm lao động hay mở rộng quy mô sản xuất.

Những dự án mới, những nhà máy mở rộng sản xuất sẽ tiếp tục tạo thêm động lực cho tăng trưởng công nghiệp của Thái Nguyên. Về lâu dài, năng suất lao động, trình độ công nghệ, năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố quyết định dư địa phát triển của ngành. Khi giá trị được tạo ra nhiều hơn trên cùng một nguồn lực, công nghiệp Thái Nguyên sẽ có thêm động lực để phát triển nhanh, bền vững, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh trong giai đoạn tới.