Từ thung lũng gió Savannakhet đến hành trình tỷ USD

Từ những thung lũng gió ở Savannakhet, Savan 1 không chỉ bắt đầu hành trình tạo ra 35 tỷ kWh điện và hơn 2,43 tỷ USD doanh thu trong 25 năm tới.

Nhà máy điện gió Savan 1 của T&T Group tại Lào.

Nhà máy điện gió Savan 1 của T&T Group tại Lào.

25 năm vận hành và những con số ấn tượng

Tháng 8, trên thung lũng nam Savannakhet, hàng chục cánh quạt thuộc dự án năng lượng tái tạo Savan 1 vẫn quay đều giữa những đợt gió Lào trứ danh. Từ độ cao gần 200m, dòng điện lặng lẽ được tạo ra, vượt qua đường biên giới trước khi hòa vào hệ thống điện quốc gia.

Ít ai biết rằng, để tạo nên dòng điện ấy, toàn bộ quá trình phát triển Savan 1, từ hoàn thiện pháp lý, xây dựng nhà máy đến đầu tư tuyến truyền tải 220kV xuyên biên giới riêng chỉ diễn ra trong khoảng 16 tháng, tốc độ hiếm thấy đối với các dự án điện gió trên bờ Đông Nam Á.

Mặc dù vậy, với Savan 1, kỳ tích kiến tạo lại là phần ngắn nhất của cả hành trình. Phía trước dự án còn là một phần tư thế kỷ vận hành với hợp đồng tô nhượng được Chính phủ Lào cấp trước đó.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 1, với quy mô 300MW, Savan 1 cung cấp khoảng 0,9 tỷ kWh điện/ năm. Trung bình một ngày, gần 2,5 triệu kWh điện sẽ được tạo ra từ Trung Lào trước khi truyền tải về Việt Nam.

Nhưng đó mới chỉ là điểm khởi đầu. Theo kế hoạch, đến quý IV-2027, giai đoạn 2 sẽ hoàn tất, nâng tổng công suất toàn dự án lên 495MW. Khi đó, sản lượng điện hàng năm dự kiến đạt khoảng 1,4 tỷ kWh.

Để hình dung quy mô này, cần đặt Savan 1 trong tương quan với hệ thống điện Việt Nam. Theo EVN, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của cả nước năm 2025 đạt 322,8 tỷ kWh. Điều đó có nghĩa là khi vận hành toàn bộ, riêng Savan 1 sẽ đóng góp lượng điện tương đương khoảng 0,43% sản lượng điện quốc gia.

Nhưng giá trị thực sự của dự án không nằm ở một năm vận hành. Theo hợp đồng tô nhượng, trong suốt 25 năm khai thác, Savan 1 dự kiến sẽ tạo ra khoảng 35 tỷ kWh điện. Con số này tương đương gần 40 ngày tiêu thụ điện của cả nền kinh tế trong nước tính theo quy mô năm 2025.

 Tuyến đường dây truyền tải 220kV từ nhà máy điện gió Savan 1 trên lãnh thổ Lào đã được hoàn thành sau hơn 6 tháng thi công.

Tuyến đường dây truyền tải 220kV từ nhà máy điện gió Savan 1 trên lãnh thổ Lào đã được hoàn thành sau hơn 6 tháng thi công.

Về doanh thu, Savan 1 cũng đã ghi nhận những tín hiệu tích cực ngay từ giai đoạn đầu vận hành. Chỉ sau 7 tháng hoạt động thương mại, nhà máy đã mang về khoảng 36,5 triệu USD doanh thu.

Theo tính toán, riêng giai đoạn 1 với công suất 300MW có thể tạo ra khoảng 62,5 triệu USD mỗi năm. Khi toàn bộ dự án 495 MW hoàn thành vào năm 2027, doanh thu dự kiến tăng lên 97,3 triệu USD/năm, tương đương hơn 2,43 tỷ USD trong toàn bộ vòng đời một phần tư thế kỷ của nhà máy. Con số này cao gấp gần 3,2 lần tổng mức đầu tư ban đầu (khoảng 768 triệu USD).

Với Savan 1, T&T Group đã dùng 16 tháng kiến tạo để đổi lấy 25 năm vận hành; 768 triệu USD vốn đầu tư được kỳ vọng tạo ra hơn 2,43 tỷ USD doanh thu; còn những thung lũng gió ở Savannakhet đang dần trở thành một tài sản hạ tầng xuyên biên giới có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lâu bền.

Không gian năng lượng mới

 Savan 1 được hoàn thành trong khoảng 16 tháng - tốc độ hiếm thấy đối với các dự án điện gió trên bờ Đông Nam Á.

Savan 1 được hoàn thành trong khoảng 16 tháng - tốc độ hiếm thấy đối với các dự án điện gió trên bờ Đông Nam Á.

Đánh giá về dự án, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm khẳng định, Savan 1 là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo xuyên biên giới, góp phần cụ thể hóa mục tiêu gia tăng nhập khẩu điện theo Hiệp định giữa hai Chính phủ Việt Nam-Lào, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, có yếu tố liên quốc gia.

Trở lại với hành trình tiếp theo của Savan 1, nếu vận hành đúng kế hoạch, những tua-bin tại Savannakhet sẽ quay tới năm 2050, tức là gần như đồng hành trọn vẹn với chặng đường hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

 16 tháng xây dựng, 25 năm khai thác và khoảng 35 tỷ kWh điện được tạo ra từ Nhà máy điện gió Savan 1

16 tháng xây dựng, 25 năm khai thác và khoảng 35 tỷ kWh điện được tạo ra từ Nhà máy điện gió Savan 1

Dòng vốn 768 triệu USD đầu tư vào những thung lũng gió của Trung Lào sẽ tiếp tục được chuyển hóa thành điện năng, dòng tiền và những nguồn lực mới cho hành trình phát triển của Việt Nam.

Đến khi hợp đồng tô nhượng khép lại vào khoảng năm 2050, những thung lũng gió ở Savannakhet có thể đã trở thành một phần trong hạ tầng năng lượng phục vụ hành trình Việt Nam hùng cường trong tương lai.

Mai Trâm

Nguồn SGĐT: https://dttc.sggp.org.vn/tu-thung-lung-gio-savannakhet-den-hanh-trinh-ty-usd-post136302.html