Nâng tầm Chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương' trong giai đoạn mới
Không dừng lại ở những kết quả đã đạt được, Chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương' đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn. Từ nền tảng thực tiễn của giai đoạn 2021-2025, chương trình tiếp tục được cụ thể hóa bằng hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp đồng bộ trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới phát triển bền vững khu vực biên giới, góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc.

Đồn Biên phòng Nậm Nhừ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Nà Hỳ triển khai thực hiện Chương trình "Đồng hành cùng phụ nữ biên cương" trao tặng quà cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: Mùa Tùng
Triển khai đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tình hình mới
Chặng đường 5 năm qua tiếp tục khẳng định tính đúng đắn và hiệu quả thiết thực của Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”. Tại 110 xã biên giới, hải đảo thuộc 26 tỉnh, thành phố, chương trình đã huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó Bộ đội Biên phòng và Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp giữ vai trò nòng cốt.
Trong giai đoạn 2021-2025, hàng chục nghìn buổi tuyên truyền được tổ chức, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, bồi đắp ý thức trách nhiệm của phụ nữ trong tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Công tác an sinh xã hội cũng để lại nhiều dấu ấn với 1.390 công trình dân sinh, hơn 830 “Mái ấm tình thương”, “Mái ấm biên cương”, trên 186.400 suất quà và hơn 12.200 suất học bổng được trao tặng. Cùng với đó, nhiều mô hình sinh kế, tổ, nhóm phụ nữ phát triển kinh tế được duy trì hiệu quả, góp phần giảm nghèo bền vững, cải thiện đời sống nhân dân.
Trên cơ sở thực tiễn ấy, Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” giai đoạn 2026-2030 được xây dựng với mục tiêu xuyên suốt là tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; khơi dậy vai trò, trách nhiệm của phụ nữ trong phát triển kinh tế-xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh; xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển bền vững. Điểm đáng chú ý trong định hướng giai đoạn mới là sự chuyển mạnh từ “hỗ trợ” sang “đồng hành phát triển”, từ những phần việc riêng lẻ sang cách làm tổng thể, đồng bộ và bền vững hơn. Trong đó, tuyên truyền, vận động vẫn là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, nhưng sẽ được đổi mới mạnh về nội dung, phương thức theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, sát nhu cầu phụ nữ ở từng địa bàn.
Không chỉ dừng ở việc phổ biến chủ trương, chính sách, công tác tuyên truyền thời gian tới còn hướng nhiều hơn vào việc trang bị kiến thức, kỹ năng sống, kỹ năng phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe, xây dựng gia đình, phòng, chống tệ nạn xã hội... Qua đó, phụ nữ không chỉ là đối tượng được hỗ trợ mà từng bước trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Việc gắn tuyên truyền với các phong trào thi đua yêu nước cũng tiếp tục được đẩy mạnh. Từ “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”, “Bình dân học vụ số” đến các phong trào của tổ chức Hội, tất cả đang tạo sức lan tỏa ngày càng rộng hơn ở cơ sở. Trong đó, nội dung “an toàn-an tâm-an sinh” được nhấn mạnh như một định hướng xuyên suốt trong xây dựng gia đình Việt Nam giai đoạn mới, góp phần hình thành ý thức tự giác, chủ động trong mỗi hội viên phụ nữ.
Một điểm mới nổi bật của giai đoạn này là đẩy mạnh chuyển đổi số trong phụ nữ khu vực biên giới. Thông qua việc triển khai ứng dụng “Phụ nữ Việt Nam”, xây dựng các mô hình “Câu lạc bộ phụ nữ số”, chị em từng bước tiếp cận công nghệ, ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh, quản lý tài chính gia đình và sử dụng các dịch vụ công trực tuyến. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng lực, mà còn mở ra cơ hội để phụ nữ biên giới hòa nhập sâu hơn vào đời sống kinh tế-xã hội hiện đại.
Cùng với đó, các mô hình quần chúng tham gia phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, tiêu biểu như “Tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc quốc giới”, tiếp tục được củng cố theo hướng thiết thực, hiệu quả. Từ những việc làm cụ thể ở cơ sở, các tổ phụ nữ không chỉ tham gia bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, mà còn phát huy tốt vai trò tuyên truyền, vận động quần chúng, trở thành lực lượng nòng cốt hỗ trợ Bộ đội Biên phòng xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Hội Phụ nữ Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Giao Hòa tổ chức hoạt động “Phiên chợ yêu thương-Thắm tình biên cương” tại xã Giao Hòa, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Minh Khôi
Hướng tới phát triển bền vững, lấy phụ nữ làm trung tâm
Nếu giai đoạn trước đặt trọng tâm vào hỗ trợ trực tiếp, cải thiện đời sống thì giai đoạn 2026-2030 cho thấy bước chuyển rõ hơn sang phát triển bền vững. Ở đó, phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là chủ thể, là trung tâm của các hoạt động.
Theo định hướng, mỗi xã biên giới sẽ được hỗ trợ xây dựng ít nhất 1 mô hình sinh kế bền vững cho phụ nữ nghèo. Các mô hình này được thiết kế gắn với điều kiện thực tiễn từng địa phương, đồng thời lồng ghép các yếu tố chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Đây là hướng đi không chỉ nhằm nâng cao thu nhập trước mắt, mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài, giảm rủi ro, hạn chế phụ thuộc. Song hành với phát triển sinh kế là yêu cầu nâng cao năng lực cho phụ nữ. Các hoạt động tập huấn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật, đào tạo nghề, hướng dẫn quản lý tài chính, hỗ trợ khởi nghiệp vì thế tiếp tục được chú trọng. Muốn thoát nghèo bền vững, trước hết phải giúp phụ nữ có kiến thức, có kỹ năng, có khả năng tự chủ. Đó cũng là “chìa khóa” để chị em từng bước làm chủ cuộc sống.
Trong hành trình ấy, Bộ đội Biên phòng tiếp tục giữ vai trò nòng cốt. Không chỉ làm tốt công tác tuyên truyền, cán bộ, chiến sĩ còn trực tiếp tham gia hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội ở địa bàn. Với việc mỗi đồn Biên phòng đóng góp trên 200 ngày công lao động mỗi năm, sự chung sức ấy sẽ được cụ thể bằng những việc làm thiết thực như xây dựng nhà ở, cải tạo sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ cây trồng, vật nuôi. Hiệu quả không chỉ đo bằng kết quả hỗ trợ, mà còn ở sự gắn bó quân dân ngày càng bền chặt nơi biên giới.
Cùng với đó, các hoạt động an sinh xã hội tiếp tục được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm và đi vào chiều sâu. Những chương trình như “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Biên cương-Đêm hội trăng rằm”, “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng”, “Mẹ đỡ đầu”, “Mái ấm biên cương”... vẫn sẽ được duy trì, nhưng yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô, mà còn phải nâng cao chất lượng, bảo đảm chăm lo thiết thực hơn cho phụ nữ và trẻ em khu vực biên giới.
Một nội dung quan trọng khác là lồng ghép hiệu quả các nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia, các đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển hợp tác xã do phụ nữ làm chủ. Làm tốt việc này sẽ tránh được đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo thêm điều kiện để phụ nữ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, hoạt động kết nghĩa giữa Hội Liên hiệp Phụ nữ và các đồn Biên phòng tiếp tục được đẩy mạnh. Đây không chỉ là một hình thức phối hợp, mà còn là nền tảng để bồi đắp mối quan hệ gắn bó quân dân ở khu vực biên giới. Thông qua giao lưu, hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, chương trình vừa nâng cao hiệu quả phối hợp, vừa góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Xuân Toàn, Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng, thời gian tới, chương trình cần tiếp tục được triển khai theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững. Cần phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ, gắn chặt với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Đồng thời, cần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; đẩy mạnh chuyển đổi số; huy động nguồn lực xã hội để đồng hành cùng phụ nữ biên cương phát triển toàn diện, bền vững.












