Nâng tầm giá trị thương hiệu 'Cam Vinh'

Cam Vinh có hình thức đẹp, chất lượng thơm ngon rất phù hợp dùng để biếu tặng. (Ảnh: Bích Huệ/TTXVN)

Vươn xa trên bản đồ nông sản

Không còn dừng lại ở việc bán quả tươi, mùa Tết năm nay đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ khi các nhà vườn và Hợp tác xã đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu, đạt chuẩn OCOP, biến trái cam Vinh thành những món quà xuân tinh tế, nâng tầm giá trị và vươn xa trên bản đồ nông sản.

Bắt đầu triển khai 3 ha cam VietGAP từ năm 2022, năm nay gia đình anh Nguyễn Chí Giang, thành viên Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Đức, xã Hạnh Lâm đã bắt đầu thu hái những quả ngọt đầu tiên.

Kiên trì theo đuổi phương thức sản xuất sạch, anh Giang chấp nhận mức chi phí đầu tư cho phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ cao gấp 3 lần so với phương pháp hóa học.

Thay vì lạm dụng hóa chất tiện lợi, anh Giang ủ phân hữu cơ vi sinh, ngâm đậu tương và sử dụng các chế phẩm sinh học để chăm sóc cây cam.

“Trồng cam VietGAP không chỉ để bán được giá cao hơn, mà còn là bảo vệ sức khỏe gia đình và giữ thương hiệu Cam Vinh. Đất sạch thì cây mới bền, bộ rễ khỏe, lá xanh và nếu chăm sóc đúng quy trình sinh học, tuổi thọ cây cam có thể kéo dài hơn, cho chất lượng trái ổn định qua từng năm, thời gian cho quả có thể kéo dài gần 10 năm mới bắt đầu suy giảm, thay vì chỉ 4-5 vụ như trước,” anh Nguyễn Chí Giang cho hay.

Đặc biệt, nhờ chăm sóc đúng quy trình, anh đã giảm tần suất phun thuốc xuống chỉ còn 4-5 lần/năm, trong khi canh tác thông thường có thể phải phun hàng tháng nếu gặp năm nhiều sâu bệnh, bất lợi.

“Năm nay do thời tiết bất lợi mưa nhiều nên ảnh hưởng đến năng suất quả. Dự kiến vườn cam của gia đình thu hoạch trên 30 tấn quả, trong đó để dành 5-7 tấn cam để bán phục vụ khách dịp Tết Nguyên đán. Cam có hình thức đẹp, chất lượng thơm ngon rất phù hợp dùng để biếu tặng. Thời điểm này gia đình cũng đã nhận kín đơn hàng vào dịp Tết,” anh Giang cho hay.

Tại đồi cam Xã Đoài lòng vàng của gia đình chị Vũ Thị Hằng, xã Vân Tụ đang trong cao điểm mùa thu hoạch. Đã bước sang năm thứ 8, nhưng hàng trăm gốc cam vẫn xum xuê, cành lá xanh mướt đang trĩu nặng những chùm quả tròn đều, căng mọng.

Năng suất bình quân đạt 40 tấn/ha, giá bán nhập sỉ tại vườn 45.000 đồng/kg, vườn cam mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

“Tại xã Hạnh Lâm, hiện chỉ có 6 hộ trồng cam hữu cơ với diện tích 26/145ha của xã. Thay vì phụ thuộc vào hóa chất, các chủ vườn và Hợp tác xã trên địa bàn đã ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, dùng chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ để nuôi dưỡng cây bền vững vì mục tiêu sản xuất cam sạch, giữ vững chất lượng và thương hiệu Cam Vinh,” bà Phan Thị Nhung - chuyên viên phòng Kinh tế xã Hạnh Lâm cho hay.

Hướng tới công nghệ chế biến sâu

Nghệ An là một trong những địa phương có diện tích trồng cam lớn của cả nước với các vùng chỉ dẫn địa lý nổi tiếng ở các xã Hạnh Lâm, Nghĩa Mai, Quang Đồng.

Theo số liệu thống kê mới nhất, tổng diện tích cam toàn tỉnh Nghệ An hiện còn trên 1.800ha, năng suất bình quân dao động trên dưới 25 tấn/ha.

Ông Trịnh Xuân Giáo, người đi tiên phong với thương hiệu "Cam Thiên Sơn", không chỉ nâng tầm cam Xã Đoài qua việc đạt chuẩn GlobalGAP mà còn đưa sản phẩm này phục vụ trên các chuyến bay của Vietnam Airlines và xuất khẩu, hướng tới thị trường cao cấp hơn.

Không chỉ ở xã Đồng Thành, hiện ông Giáo đã mở rộng trang trại cam tại các xã Môn Sơn, Nghi Lộc với diện tích lên tới 100 ha.

“Năm nay mưa nhiều nên các nhà vườn gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc. Tuy nhiên áp dụng quy trình GlobalGAP, giúp cam Xã Đoài của trang trại cam Thiên Sơn đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo an toàn và chất lượng, tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Năm nay, chúng tôi có thêm sản phẩm quýt Úc phục vụ trên các chuyến bay của Vietnam Airlines. Chúng tôi cũng đang hướng tới xuất khẩu, nghiên cứu các sản phẩm chế biến sâu (như nước ép, mứt, tinh dầu) từ cam Xã Đoài và quýt Úc,” ông Trịnh Xuân Giáo cho biết.

Không chỉ bán quả tươi, nhiều nhà vườn và Hợp tác xã ở Con Cuông, Yên Khê, Anh Sơn, Nhân Hòa… đang tạo ra các sản phẩm tinh chế mang đậm nét văn hóa địa phương, nâng tầm cam sinh thái thành "Quà tặng dược liệu."

Dịp Tết 2026, sản phẩm OCOP Rượu cam Con Cuông, cam sấy dẻo, mứt cam và Tinh dầu vỏ cam đang trở thành mặt hàng chủ lực. Việc tận dụng toàn bộ từ ruột đến vỏ giúp giá trị kinh tế trên mỗi gốc cam tăng gấp 1,5-2 lần. Các sản phẩm này không chỉ phục vụ khách mua lẻ mà còn đi vào hệ thống giỏ quà Tết cao cấp tại các siêu thị lớn.

Bên cạnh đó, bằng cách chiết xuất tinh dầu từ những quả cam có hình thức không đạt chuẩn quà biếu, nhà vườn đã biến "phế phẩm" thành dược liệu quý, phục vụ nhu cầu xông phòng, thư giãn và chăm sóc sức khỏe trong dịp Tết.

Tại các vùng trồng cam V2, Xã Đoài lòng vàng, nông dân xã Nhân Hòa, Thanh Đức đã ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán vận chuyển xa và bảo quản lâu ngày.

Nhờ công nghệ sấy lạnh giữ nguyên màu sắc và hàm lượng vitamin, sản phẩm đạt chứng nhận OCOP này rất được lòng khách hàng trong và ngoài nước. Đây là giải pháp hoàn hảo để hương vị cam Vinh hiện diện trong những giỏ quà Tết đi khắp thế giới mà không lo hỏng hóc do thời tiết.

Bà Võ Thị Nhung - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết: “Hành trình giữ gìn thương hiệu Cam Vinh đang chuyển mình mạnh mẽ từ lượng sang chất. Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn về dịch bệnh, về sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường, nhưng với cách làm của các nhà vườn và Hợp tác xã trên địa bàn như áp dụng công nghệ, chế biến sâu chính là "chìa khóa" để thương hiệu Cam Vinh phát triển bền vững.”

Theo TTXVN