Nâng tầm hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia Việt Nam - Nhật Bản: Gắn kết chiến lược, thực chất và hiệu quả

Quang cảnh Hội nghị.

Nâng tầm quan hệ đối tác

Trong phát biểu khai mạc hội nghị, Trung tướng Trần Minh Tiến - Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Chánh Văn phòng INTERPOL Việt Nam nhấn mạnh, thông qua kênh hợp tác INTERPOL, lực lượng Cảnh sát hai nước đã chủ động trao đổi nhiều nguồn tin giá trị, xác minh, điều tra nhiều vụ án hình sự phức tạp liên quan đến cả hai bên. Mối quan hệ phối hợp ngày càng đi vào thực chất, trở thành nhân tố quan trọng bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhân dân, cũng như bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Đồng quan điểm, ngài Tochiya Takayoshi - Cục trưởng Cục Điều tra quốc tế, Chánh Văn phòng INTERPOL Nhật Bản khẳng định, Hội nghị INTERPOL song phương lần này là diễn đàn thực tiễn quan trọng nhằm hiện thực hóa các nội dung đã đạt được tại Đối thoại An ninh cấp Thứ trưởng Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 10 diễn ra tại Tokyo vào tháng 6 vừa qua.

Một trong những nội dung trọng tâm được hai bên dành nhiều thời gian thảo luận thẳng thắn tại hội nghị là thực trạng công dân vi phạm pháp luật tại mỗi nước. Hiện nay, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đạt khoảng 680.000 người, trở thành cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại quốc gia này. Tuy nhiên, tình hình người Việt Nam cư trú bất hợp pháp và vi phạm pháp luật tại Nhật Bản có những diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ cả hai phía. Tại hội nghị, các đại biểu đi sâu phân tích nguyên nhân gốc rễ, cũng bàn thảo nhiều giải pháp mang tính căn cơ từ công tác quản lý, giám sát, xử lý các công ty, người lao động đến việc tăng cường trao đổi thông tin quản lý xuất nhập cảnh và thúc đẩy tiến trình ký kết các thỏa thuận lãnh sự.

Song song đó, vấn đề đấu tranh với các đường dây lừa đảo công nghệ cao có tổ chức xuyên quốc gia cũng được đặt lên bàn nghị sự như một nhiệm vụ cấp thiết. Hai bên thống nhất không dừng lại ở việc bàn giao đối tượng cơ sở mà sẽ đẩy mạnh hợp tác mở rộng chuyên án, bóc gỡ toàn bộ đường dây và bắt giữ các đối tượng cầm đầu.

Tương trợ tư pháp và ứng phó với tội phạm công nghệ mới

Trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và không gian mạng, hình thái tội phạm xuyên quốc gia đang có sự thay đổi mạnh mẽ, thủ đoạn ngày càng tinh vi và mang tính ẩn danh cao. Nhận diện rõ thách thức này, hội nghị đã tập trung đánh giá hiệu quả hợp tác qua kênh Tương trợ tư pháp hình sự (MLAT) và kênh thông tin INTERPOL. Cả hai kênh phối hợp này đều ghi nhận số lượng vụ việc trao đổi, xử lý tăng trưởng qua từng năm, thể hiện niềm tin và sự chủ động của lực lượng chấp pháp hai nước. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả hợp tác điều tra, hai bên nhất trí thiết lập cơ chế trao đổi thông tin nhanh chóng, linh hoạt đối với các chứng cứ số, dữ liệu địa chỉ IP và tài liệu vật chứng thu giữ. Phía Nhật Bản cam kết sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật, phân tích chuyên sâu các dữ liệu do Việt Nam cung cấp và phản hồi kết quả sớm nhất để phục vụ công tác mở rộng điều tra vụ án.

Đặc biệt, tại phiên chuyên đề về công nghệ cao, đoàn chuyên gia về an ninh mạng thuộc Cơ quan Cảnh sát quốc gia Nhật Bản đã trình bày chuyên sâu về phương pháp truy vết, thu thập, bảo quản và xử lý tài sản mã hóa (tiền điện tử) trong các vụ án hình sự. Đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Bộ Công an Việt Nam cũng đã chia sẻ những khó khăn, vướng mắc thực tiễn về mặt pháp lý và công nghệ tại Việt Nam. Những nội dung trao đổi chuyên môn sâu này được kỳ vọng sẽ giúp lực lượng điều tra hai nước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực bóc gỡ các đường dây rửa tiền, ẩn tài sản do phạm tội mà có.

Hội nghị INTERPOL song phương Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 3 kết thúc với việc thông qua Bản kết luận hội nghị và thống nhất kế hoạch tổ chức Hội nghị lần thứ 4. Những đồng thuận đạt được tại hội nghị không chỉ tháo gỡ các vướng mắc tồn tại trong thực tiễn phối hợp, mà còn đặt ra khung hợp tác chặt chẽ, bài bản cho giai đoạn tiếp theo.