Nâng tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất lên đến 50%

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH

Ngăn chặn tình trạng “cò mồi”, “bỏ cọc”

Sáng 28/7, tiếp tục Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 69 điều, sửa đổi một số nội dung cơ bản.

Trong đó, Dự thảo Luật bổ sung quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu đồng, theo hướng tạo điều kiện cho việc lựa chọn các tài sản có giá khởi điểm nhỏ được nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản và pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Dự thảo Luật bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi như đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Đáng chú ý, Dự thảo Luật bổ sung quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, đồng thời để đảm bảo khoảng cách giữa tỷ lệ tối thiểu và tối đa hợp lý, khả thi. Theo đó, Chính phủ đề xuất nâng tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất từ 20% đến 50% (Luật hiện hành quy định mức tiền cọc là từ 5% đến 20%).

Cùng với đó, Dự thảo Luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc” trên cơ sở luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ nhằm góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với 2 loại tài sản, bao gồm: Tài sản kết cấu hạ tầng; tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước; tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị (trừ tài sản là trụ sở, nhà gắn liền với đất) và tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, trừ tài sản đặc biệt, tài sản chuyên dùng tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân; Quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai và thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư.

Làm rõ nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản

Thẩm tra Dự án Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với Hiến pháp và các luật có liên quan, nhất là Luật Đất đai, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Thi hành án dân sự, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Giao dịch điện tử và các luật chuyên ngành khác có quy định về đấu giá tài sản.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra Dự án Luật. Ảnh: VPQH

Về đấu giá trực tuyến, Cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; trách nhiệm của các cơ quan quản lý và tổ chức vận hành hệ thống; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tránh đầu tư trùng lặp.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ đối với các quy định về tiền đặt trước và bước giá, bảo đảm tính khả thi; làm rõ nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch của cuộc đấu giá, hạn chế tình trạng bước giá quá lớn hoặc quá nhỏ ảnh hưởng đến hiệu quả đấu giá.

Về quy định liên quan tới hủy kết quả đấu giá, Cơ quan chủ trì thẩm tra cho rằng cần rà soát căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục hủy kết quả đấu giá; bảo đảm xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện và bảo đảm tính ổn định của các giao dịch dân sự.

Tại Phiên họp, các đại biểu cho ý kiến về sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật; việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của Dự thảo Luật phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường dịch vụ đấu giá trong giai đoạn mới; đơn giản hóa thủ tục; khả năng thúc đẩy phát triển dịch vụ đấu giá theo cơ chế thị trường…

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, UBTVQH thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành trong bối cảnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Đặc biệt, việc sửa đổi Luật sẽ tập trung giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn như đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá trực tuyến, xử lý các hành vi thông đồng, dìm giá, trả giá bất thường rồi bỏ cọc. Qua đó, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và minh bạch.

Đối với quy định về quy trình, bước giá và xử lý vi phạm, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần đánh giá kỹ tác động đối với các quy định về tiền đặt trước, cơ sở pháp lý và tiêu chí xác định bước giá để ngăn chặn tình trạng găm giá, dìm giá, bỏ cọc hoặc trục lợi; rà soát chặt chẽ quy định về căn cứ, thẩm quyền, trình tự hủy kết quả đấu giá để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Dự án Luật cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong xử lý tài sản công; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới.