NATO bối rối trước sự thay đổi của ông Trump về việc điều quân đến châu Âu

Theo hãng tin AFP, các thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại châu Âu đã gấp rút tìm kiếm sự rõ ràng từ Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về việc Washington điều chuyển binh lính.

Vào ngày 21-5 khi các ngoại trưởng NATO nhóm họp tại TP Helsingborg (Thụy Điển), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ thông báo Washington sẽ gửi thêm 5.000 binh sĩ đến Ba Lan, đảo ngược quyết định trước đó của Lầu Năm Góc hoãn kế hoạch triển khai 4.000 binh sĩ đến quốc gia châu Âu này.

Sự thay đổi này được Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski hoan nghênh, nhưng nó làm dấy lên lo ngại về sự thiếu phối hợp giữa Mỹ và các đồng minh.

"Tôi muốn cảm ơn Tổng thống Trump vì tuyên bố của ông ấy rằng việc luân chuyển, sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Ba Lan sẽ được duy trì ở mức độ tương đương với trước đây" - ông Sikorski nói trước thềm cuộc họp ngoại trưởng NATO tại Thụy Điển.

(từ trái sang) Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ảnh: WHITE HOUSE

Dù vậy các đồng minh NATO bày tỏ sự khó hiểu trước động thái luân chuyển quân của Mỹ. Điều này sẽ làm gia tăng sự không chắc chắn xung quanh cách tiếp cận của chính quyền ông Trump đối với các đồng minh NATO và cam kết lâu dài của Washington trong việc duy trì sự hiện diện quân sự ở châu Âu.

Sự không chắc chắn này khiến các đối tác châu Âu ngày càng không rõ ràng về những lĩnh vực nào họ nên ưu tiên khi xây dựng chiến lược quốc phòng.

"Thật sự rất khó hiểu và không phải lúc nào cũng dễ dàng điều hướng” - Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho biết.

Sự thay đổi lập trường đột ngột của ông Trump diễn ra sau khi Washington hồi đầu tháng này bất ngờ tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau một cuộc tranh cãi giữa ông Trump và Thủ tướng Friedrich Merz.

Một loạt bộ trưởng NATO cho biết việc Mỹ rút quân khỏi châu Âu là điều được dự đoán rộng rãi khi Washington tập trung vào các mối đe dọa khác và châu Âu tăng cường phòng thủ.

"Điều quan trọng là việc này diễn ra một cách có cấu trúc để châu Âu có thể tăng cường lực lượng khi Mỹ giảm sự hiện diện của mình" - Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide nói.

Còn Ngoại trưởng Latvia Baiba Braže cho hay các đồng minh biết rằng “lập trường về quân đội Mỹ đang được xem xét lại, và hiện tại chưa có sự thay đổi nào. Ít nhất là hiện tại. Vì vậy, chúng ta hãy chờ xem”.

Các quan chức quốc phòng Mỹ cũng tỏ ra bối rối. “Chúng tôi vừa dành gần hai tuần để phản ứng với thông báo đầu tiên. Chúng tôi cũng không biết điều này có nghĩa là gì” - một quan chức Mỹ đề nghị không tiết lộ danh tính nói với tờ The Washington Post.

Tuy nhiên, ông Rubio khẳng định các quyết định của Mỹ về việc rút quân "không mang tính trừng phạt", mà là do Washington liên tục cần "xem xét lại" việc triển khai quân sự để đáp ứng nhu cầu toàn cầu của nước này.

"Quan điểm của tổng thống, thẳng thắn mà nói là sự thất vọng, đối với một số đồng minh NATO và phản ứng của họ đối với các hoạt động của chúng tôi ở Trung Đông. Điều này đã được ghi nhận rõ ràng và sẽ phải được giải quyết” - ông Rubio nói.

Cuộc họp ngoại trưởng NATO tại TP Helsingborg diễn ra sau khi ông Trump chỉ trích mạnh mẽ châu Âu về phản ứng của lục địa đối với cuộc chiến chống Iran và đe dọa có thể xem xét việc rút khỏi NATO.

Các nhà ngoại giao NATO cho biết mục đích của cuộc họp là để lật sang trang mới trước thềm hội nghị thượng đỉnh của liên minh tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) để họ có thể tập trung vào việc thể hiện sự gia tăng chi tiêu của châu Âu.

Ngoại trưởng Mỹ nói thêm rằng hội nghị thượng đỉnh Ankara sẽ "có lẽ là một trong những hội nghị thượng đỉnh quan trọng nhất trong lịch sử NATO".